افزایش نسبی تولد فرزندان سوم، چهارم و پنجم / تا سال ۱۴۳۰ جمعیت ایران به چند نفر می‌رسد؟

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، خانواده اولین نهاد اجتماعی است که به عنوان اساسی ترین رکن در همه جوامع و همه اعصار وجود داشته است و با وجود همه تغییراتی که در طول زمان رخ داده، همچنان جایگاه و منزلت خود را حفظ کرده است. امروزه می بینیم که برخی از زوج ها ترجیح می دهند بچه دار نشوند بچه دار شدن تأخیر، برخی دیگر فاصله بین زایمان را افزایش می دهند، برخی از آنها فقط یک فرزند را انتخاب می کنند و زوج های بزرگتر نیز بچه دار شدن آنها متوقف می شوند که ادامه این روند به تدریج ساختار سنی جمعیت را از وضعیت جوانی خارج می کند و آن را به سمت پیری قریب الوقوع می کشاند که نگرانی بسیار جدی است.

به موازات کاهش فرزندآوری و حضور سالمندان در جامعه، نیروی کار نیز دچار افت و ضعف شدید خواهد شد و این امر دولت ها را با چالش بسیار جدی مواجه خواهد کرد و بار اکثریت مردم در جامعه بر دوش اقلیت (نیروی جوانی که با کاهش جمعیت مواجه است) خواهد بود. است)، سنگین خواهد بود.

البته باید توجه داشت که نحوه رویارویی با نیازهای روزافزون سالمندان آینده یکی از چالش های جدی است که باید با برنامه ریزی صحیح و سیاست گذاری های موثر از آن جلوگیری کرد زیرا در هر صورت با توجه به افزایش امید به زندگی حتی با با افزایش باروری و فرزندآوری، بخش عظیمی از جمعیت ما پیر خواهند شد و باید برای آنها برنامه ریزی کرد.

قانون حمایت از خانواده و جوانان بر اساس اصل هشتاد و پنجم قانون اساسی در کمیسیون مشترک مورد بررسی قرار گرفت و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت هفت سال، در تاریخ دهم آبان ماه 1400 به تصویب شورای نگهبان رسید. با توجه به اقدامات انجام شده، بر اساس اعلام پژوهشکده جمعیت کشور، گزارش های آماری حاکی از آن است که از سال 1380 تا 1394 شاهد افزایش تعداد موالید در کشور بوده ایم، اما پس از سال 1394 به دلیل فرسودگی داخلی ظرفیت جمعیت و همچنین تاخیر بچه دار شدن در سنین بالاتر با شیب زیاد تعداد موالید شروع به کاهش کرده است به طوری که در سال 1402 تعداد ولادت در کشور یک میلیون و 57 هزار و 958 مورد بوده است که در سال 1394 معادل یک میلیون و 570 هزار و 219 مورد بوده است. کاهش بیش از 32 درصدی (کاهش بیش از 510 هزار تولد) را نشان می دهد.

از سوی دیگر، تعداد ولادت ها در سال 1401 که معادل یک میلیون و 75 هزار و 231 مورد بوده است، در سال 1402 به یک میلیون و 57 هزار و 958 مورد رسیده است که 1.6 درصد (حدود 17 هزار نفر) کاهش نشان می دهد.

نرخ خام موالید در سال 1394 با شیب زیاد در ابتدای دوره و شیب کم در سال های اخیر به 12.38 در هر 1000 نفر رسید و میانگین نرخ رشد جمعیت از 3.7 درصد بین سال های 1355 تا 1365 به 1.24 درصد بین سال های 1355 کاهش یافته است. در سال های 1390 و 1395 در نتیجه این روندها، نرخ رشد طبیعی جمعیت در سال 1402 با شیب کاهشی به حدود 0.7 درصد رسیده است.

یکی از دلایل مهم کاهش تعداد فرزندان اول و دوم به موضوع تغییر ساختار سنی جمعیت مربوط می شود، با توجه به اینکه جمعیت متولدین دهه 60 و 70 (اوج تولد در دهه های اخیر) است. ترک تدریجی مرحله ازدواج و بچه دار شدن عبور می کند و به اصطلاح قدرت داخلی جمعیت رو به کاهش است، به عبارت دیگر، این واقعیت غیرقابل انکار است که نوسانات تعداد زنان در سنین باروری که یکی دیگر از عوامل مهم تحرک اجتماعی رو به رشد است، به طور قابل توجهی تحت تأثیر نوسانات تعداد زنان است. مردم به ویژه با افزایش سطح تحصیلات زنان مرتبط هستند. این یک هزینه فرصت است بچه دار شدن زنان تحصیل کرده آنقدر زیاد می شوند که نمی خواهند کارشان را رها کنند و به سمت آن بروند بچه دار شدن و بچه ها را تربیت کنید.

همه استان های کشور در سال های اخیر با کاهش باروری کل مواجه بوده اند

اگر این روند ادامه یابد، احتمالاً تعداد تولدها با شیب (کم) و قابل توجه کاهش می یابد و نرخ باروری در زیر سطح جایگزینی تثبیت می شود. شواهد آماری نشان می دهد که تولد سومین، چهارمین و پنجمین فرزند و بیشتر در سال 1402 نسبت به سال های 1400 و 1401 افزایش نسبی داشته است و یکی از دلایل افزایش نسبی را می توان اجرای مشوق های متعدد در نظر گرفته در مواد مختلف مرتبط با قانون حمایت از خانواده و جوانان جمعیت، با ملاحظات نظری و شواهد تجربی استنباط می شود که روند تغییرات جمعیتی در آینده تدریجی خواهد بود.

تا زمانی که نرخ باروری کمتر از سطح جایگزینی باشد، پیش بینی می شود در سال های آینده با کاهش بیشتر نرخ رشد جمعیت مواجه باشیم، نامطلوب بودن این رویداد به این دلیل است که هر زمان که نرخ رشد جمعیت کاهش یابد. درصد جمعیت سالمند افزایش می یابد و افراد کمتر در معرض کار قرار می گیرند.

کاهش سریع نرخ باروری از 6.5 فرزند برای هر زن در دهه 1960 به حدود 1.8 فرزند در سال 2010 و افزایش جزئی آن به حدود دو فرزند در پنج سال منتهی به سرشماری 2015 در تاریخ کشور بی سابقه بوده است. برآوردهای مرکز آمار ایران بر اساس اطلاعات سازمان ثبت احوال کشور نشان می دهد که نرخ باروری کل ایران (برای جمعیت ایران) در سال های 1396، 1997، 1998، 1999 و 1990 به ترتیب 09/2، 95/1، 74/1، 65/1 بوده است. . و به ازای هر زن 1.61 فرزند وجود داشت.

در سال های 1401 و 1402 نرخ باروری در حدود 1.6 تثبیت شده است، همه استان های کشور در سال های اخیر کاهش نرخ باروری کل را تجربه کرده اند، به طوری که کاهش نرخ باروری به یک معضل فراگیر تبدیل شده است. در تمام نقاط ایران و در این راستا نتایج بررسی ها بر اساس اطلاعات سازمان ثبت احوال نشان می دهد که سه استان دارای باروری بالاتر از سطح جایگزینی، 12 استان دارای باروری کمتر از سطح جایگزینی یعنی 2.1 تا 1.5 فرزند هستند. و 16 استان دارای باروری پایین (کمتر از 1.5) هستند. و در سال 1402 بسیار پایین (کمتر از 1.3) و همچنین 15 استان با افزایش نرخ باروری در سال 1402 نسبت به سال 1401 مواجه بوده اند.

به این ترتیب نرخ باروری در استان های خراسان جنوبی، هرمزگان، خوزستان، یزد، گلستان، کرمان، خراسان شمالی، قم، چهارمحال و بختیاری، بوشهر، کهگیلویه و بویراحمد، لرستان، قزوین، سمنان و اصفهان در سال 1402 مقایسه شده است. تا سال 1401. همچنین استان های سیستان و بلوچستان، خراسان رضوی، آذربایجان غربی، آذربایجان شرقی، کردستان، اردبیل، کرمانشاه، ایلام، تهران، مرکزی، مازندران، البرز و گیلان در سال 1402 نسبت به سال 1401 کاهش نرخ باروری را تجربه کرده اند. .

در بازنگری جمعیت ایران، با توجه به واقعیت های موجود جامعه و شاخص های محاسبه شده از سال 1396 تا 1399، سناریوهای باروری و مرگ و میر و میر در پیش‌بینی قبلی تغییر کرد، از روش ترکیبی (مولفه نسلی) برای پیش‌بینی جمعیت طبق روال قبلی استفاده شد، سازمان ملل همچنین به کشورها توصیه می‌کند که از این روش به عنوان روش استاندارد طلایی در برآورد و پیش‌بینی آمار رسمی خود استفاده کنند. امروزه از روش ترکیبی بیش از هر روش دیگری برای پیش بینی جمعیت استفاده می شود، در این روش جمعیت پیش بینی شده بر اساس مجموعه ای از عوامل موثر بر تغییر و دگرگونی جمعیت به دست می آید که شامل باروری، مرگ و میر و… میرمهاجرت و ترکیب سنی و جنسیتی جمعیت.

برای پیش بینی جمعیت کل کشور تا افق 1430، شش سناریو در نظر گرفته شده است که شامل جبران کاهش باروری پس از دوره کووید 19 (سال 1403) و ادامه کاهش شیب ملایم باروری تا 1.6 می باشد. کودکان (محتمل ترین سناریو)، کاهش شیب ملایم باروری تا 1.6 فرزند، تثبیت باروری 1.7 فرزند، کاهش باروری تا 1.3 فرزند (سناریوی بدبینانه)، افزایش باروری تا سطح جایگزینی 2.1 فرزند و افزایش باروری تا بالای 2.5 فرزند (سناریوی خوش بینانه).

دلیل انتخاب سناریوها این است که رقم 1.7 تثبیت باروری بر اساس رقم محاسبه شده در سال 2019 و سناریوهای باروری 2.1 و 2.5 فرزند با فرض رسیدن به سطح جایگزینی و بالاتر از سطح جایگزینی مطابق با ایده آل ها و جمعیت شناختی و بسیار خوش بینانه است. سیاست ها و سناریوی باروری 1.3 فرزند به عنوان بدبینانه ترین سناریو تدوین شده است، اما جبران کاهش باروری پس از دوره کرونا (سال 1403) و ادامه کاهش شیب ملایم باروری تا 1.6 فرزند بیشتر در نظر گرفته شده است. سناریوهای احتمالی زیرا با توجه به مسائل فرهنگی و سنتی و تمایل خانوارها در کنار تاثیر سیاست های جمعیتی و بهبود اپیدمی کرونا پس از واکسیناسیون عمومی و بهبود نسبی مشاغل، به نظر می رسد کاهش شدید باروری به سطح بسیار پایینی می رسد. جلوگیری شده است و در نقطه ای برای جبران کوتاهی نسبت کمی از کاهش باروری ناشی از اپیدمی کرونا، از سوی دیگر با افزایش سطح تحصیلات زنان، باروری کل کشور به یک سطح می رسد. فراتر از دیپلم و نزدیک به لیسانس (حدود 1.6 فرزند).

جمعیت در دو مرحله پیش‌بینی می‌شود و به این ترتیب ابتدا جمعیت کل کشور به‌طور مستقل با شش سناریو پیش‌بینی شد و سپس جمعیت 31 استان با یک سناریو (سناریوی احتمالی)، سناریوی جبران خسارت پیش‌بینی شد. کاهش باروری پس از دوره کرونا و ادامه کاهش شیب. نرخ باروری خفیف تا 1.6 فرزند به عنوان سناریوی احتمالی برای کل جمعیت کشور برای سال 1430 که حدود 93 میلیون و 632 هزار نفر است و در بدبینانه ترین سناریو به معنای کاهش نرخ باروری کل به 1.3 فرزند، جمعیت حدود 90 میلیون و 220 هزار نفر است. جمعیت و در خوشبینانه ترین حالت یعنی افزایش نرخ باروری کل تا 2.5 فرزند، جمعیت حدود 102 میلیون و 189 هزار نفر پیش بینی شد.