فصل جدید روابط تهران و مسکو؛ امضای سند جامع همکاری در آستانه تحولات جهانی

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، با امضای سند جامع همکاری، روابط ایران و روسیه به سطح جدیدی از همکاری های راهبردی ارتقا می یابد. کاظم جلالی سفیر جمهوری اسلامی ایران در مسکو اعلام کرد که این سند در سفر مسعود البادیشیان صادر شده است. ری بله رئیس جمهور ایران در 28 ژانویه به مسکو خواهد رسید تا به امضای او و ولادیمیر پوتین برسد. این توافق گام مهمی در جهت تقویت روابط دوجانبه در زمینه های سیاسی، اقتصادی و امنیتی است.

سند همکاری جامع ایران و روسیه شامل پروژه های کلیدی اقتصادی است. یکی از این پروژه ها کریدور شمال-جنوب است که به عنوان یک مسیر ترانزیتی مهم، ارتباط اقتصادی روسیه، ایران و هند را تقویت می کند. همچنین طرح انتقال گاز روسیه به ایران به عنوان یکی دیگر از محورهای همکاری اقتصادی دو کشور معرفی شده است که می تواند به تقویت جایگاه دو کشور در بازار انرژی منطقه کمک کند.

در کنار روابط دوجانبه، تعامل ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا نیز به مرحله جدیدی رسیده است. در اجلاس اخیر این اتحادیه که در سن پترزبورگ برگزار شد، تصمیم اعطای وضعیت ناظر به ایران به تصویب رسید. این تصمیم در کنار توافقنامه تجارت آزاد ایران و اتحادیه اقتصادی اوراسیا، زمینه را برای گسترش همکاری های تجاری و اقتصادی ایران و پنج کشور عضو این اتحادیه شامل روسیه، ارمنستان، بلاروس، قزاقستان و قرقیزستان فراهم می کند.

زمان حیاتی و اهمیت استراتژیک

سفر رئیس جمهور ایران به مسکو در چارچوب مراسم تحلیف دونالد ترامپ، رئیس جمهور منتخب آمریکا، سه روز بعد در اول بهمن انجام می شود. این همزمانی اهمیت راهبردی این نشست را نشان می دهد که در واکنش به تحولات جهانی بر تقویت روابط تهران و مسکو تاکید شده است.

ایران و روسیه در سال 2001 یک قرارداد راهبردی 20 ساله امضا کردند که در سال 2020 به طور خودکار برای پنج سال دیگر تمدید شد اما با توجه به تغییرات در عرصه بین المللی، دو کشور تصمیم گرفتند این قرارداد را با سند جدیدی جایگزین کنند. از سال 1400 پس از سفر رئیس جمهور ایران به مسکو، مذاکرات جدی برای تدوین این سند آغاز شد و اکنون با همکاری مشترک به مرحله نهایی رسیده است. است

تعمیق روابط ایران و روسیه؛ از پیچیدگی های گیج کننده گرفته تا همکاری های معنادار

مهدی خرسند در گفت وگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت، در این باره اظهار کرد: موضوع مورد بحث تعمیق روابط در سند جامع همکاری مشترک ایران و روسیه است و سند همان سند قبلی است. اما درست مانند سند اجرایی 20 ساله ای که با چینی ها امضا کردیم، دو طرف چارچوبی را برای همکاری با یکدیگر تعریف می کنند.

وی روابط ایران و چین را مانند یک آشفتگی درهم تنیده می داند و ادامه می دهد: اگرچه سند اجرایی همکاری ایران و چین تصویب شده است، اما روابط ما به هیچ وجه مبتنی بر سند نیست. اما در مورد روسیه قضیه متفاوت است. ما تقریباً کار مشخص تری با روس ها داریم و روابط ما منظم تر است و اکنون که ایران و روسیه چارچوب روابط خود را پیدا کرده اند، قصد دارند روابط خود را عمیق تر کنند و به روابط معنادار برسند. درست مانند یک استخر شنا، پس از تعیین ابعاد، به عمق آن فکر می کنیم.

این کارشناس مسائل اوراسیا می افزاید: امروز ایران و روسیه ممکن است در حوزه نظامی روابط معناداری داشته باشند اما در حوزه اقتصادی روابط معناداری بین آنها وجود ندارد و امیدوارم در این دوره بتوانیم به روابط خود با روسیه معنای بیشتری بدهیم. در زمینه های اقتصادی

وی این رابطه را یک رابطه عادی می داند و تاکید می کند: چون چنین روابطی در کشور کم بوده است، انتظار داریم با کوچکترین رابطه کاری معجزه شود در حالی که اینطور نیست. باید در نظر داشت که روس ها نیز تحریم شده اند و به دنبال یافتن هستند جایگزین مسیر دلار در جهان.

خرسند می گوید: با این حال، توسعه روابط ما با روس ها می تواند مبتنی بر تفکر ما باشد و حرکت های هماهنگ قدرت های نوظهور جهان را که آغاز شده است شکل دهیم تا بتوانند مسیر استقلال از دلار و مسیر نهادها را بیابند. سازمان همکاری شانگهای، اتحادیه اقتصادی اوراسیا و غیره سازماندهی و روان، موثر باشد.

وی ادامه می دهد: به هر حال این اتفاق مثبت و حرکت رو به جلو است و می تواند بازار بسیار خوبی را به صورت هدفمند برای ما ایجاد کند. به عنوان مثال، ایران در شرف امضای توافقنامه تجارت آزاد با اتحادیه اقتصادی اوراسیا است. این اتحادیه علیرغم تمام نقاط ضعفش اولین شریک تجاری ایران حتی با کشورهای ضعیف است تا با این امر تجارت آزاد را تجربه کنیم که اتفاقی مثبت و آینده نگر است.

کارشناس مسائل اوراسیا خاطرنشان می کند: متأسفانه پیش از این نگاه ایران به روابط با روسیه یا چین بیشتر جنبه سیاسی داشت و نتوانستیم آنقدر که باید از سبد اقتصادی آنها بهره مند شویم. بنابراین، این بار فرصت خوبی است تا بتوانیم در شرایطی که هم چینی ها و هم روس ها در تحریم هستند، روابط خود را با این دو قدرت عمیق تر کنیم.

توافق راهبردی ایران و روسیه؛ یک فرصت طلایی یا یک کاغذ دیگر؟!

روح الله مدبر در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت در این باره می گوید: قرارداد قبلی که ایران با روسیه بست 20 ساله نبود بلکه پنج ساله بود که مرتب تمدید شد و در مجلس هم تصویب شد و عنوان آن «قانون معاهده بر اساس روابط متقابل». و اصول همکاری جمهوری اسلامی ایران و فدراسیون روسیه. اما این یک توافق استراتژیک جامع نبود وسرگئی لاوروف وزیر خارجه روسیه و ماریا زاخاروواسخنگوی وزارت امور خارجه روسیه همچنین خاطرنشان کرد: در مقدمه این قانون آمده است که پس از امضای این قرارداد مسیر روابط تهران – مسکو به مسیر روابط راهبردی خواهد رسید. یعنی اولین بار بود که در یک سند بسیار مهم رسما اعلام شد که تهران و مسکو مسیر روابط راهبردی را در پیش خواهند گرفت.

وی ادامه می دهد: بر این اساس طی چند ماه گذشته طرف روسی سیگنال های بسیار مثبتی را به تهران ارسال کرده است و علاوه بر لاوروف، رئیس جمهور روسیه، ولادیمیر پوتین و دیگر مقامات روسیه نیز در مورد این راهبردی صحبت کرده اند. توافق، اما متأسفانه این سیگنال ها را از طرف ایرانی نداشتیم.

کارشناس مسائل اوراسیا تصریح می کند: البته رئیس جمهور کشورمان در آخرین مصاحبه خود گفته بود که به مسکو می روم و این قرارداد را امضا می کنم، اما مشکل اینجاست که طرف ایرانی باید آن را جدی بگیرد تا خدای ناکرده پیامی مبنی بر اینکه طرف ایرانی درک روشنی ندارد ارسال نمی شود. توافقی در مورد ظرفیت فوق العاده منحصر به فرد ندارد یا برنامه ای برای آن طراحی نکرده است، زیرا در این صورت سرنوشت این توافق خواهد شد. نه روشن خواهد شد.

وی ادامه می دهد: اگر عده ای فکر کنند که با پاسخ دادن به سیگنال مثبت کرملین، در روابط آنها اختلال ایجاد می شود. تروئیکا اروپا ظهور خواهد کرد، آنها قطعاً دچار یک خطای استراتژیک شده اند. چون امروز کاف روسیه پس از انتخاب ترامپ به شدت سنگین شده است و در مذاکرات محرمانه نمایندگان ترامپ و کرملین اصلا اروپا محور نیست. روس ها و آمریکایی ها در حال مذاکره درباره طرح جدیدی برای اوکراین هستند و ترامپ معتقد است که اروپا باید تضعیف شود و آمریکا سربار است. بنابراین استراتژیست های ما نباید اروپا را مهم بدانند.

مدبر می گوید: همین چند روز پیش لاوروف اعلام کرد که ابعاد امنیتی قوی بین ایران و روسیه، هم در مبارزه با تروریسم و ​​هم در مبارزه با تهدیدات مشترک ایجاد خواهد کرد. در شرایط تهدیدات جدیدی که روز به روز در حال گسترش است، مانند انگلیس که رسما ایران را به جنگ تهدید می کند یا رژیم صهیونیستی که تهدیدی جدی است، تا به حال چنین کلیدواژه هایی نداشتیم. بنابراین وقتی روس‌ها اعلام می‌کنند و به دنیا علامت می‌دهند که ما متحد تهران هستیم، باید فوراً نسبت به آن واکنش نشان دهیم.

گزارش کردن به گزارش میهن تجارتامضای سند همکاری جامع نه تنها زمینه ساز تحکیم روابط دوجانبه ایران و روسیه خواهد شد، بلکه ظرفیت گسترش این همکاری ها را در سطح منطقه ای و بین المللی افزایش می دهد. این توافق به عنوان نقطه عطفی می تواند الگویی برای مقابله با فشارهای بین المللی و تقویت همکاری های اقتصادی و سیاسی باشد.