به گزارش به گزارش میهن تجارت، حوزه ارزهای رمزنگاری شده در کشور از ابتدا با چالش هایی از جمله نبود قوانین شفاف روبه رو بوده که فعالان این حوزه را همچنان در فضایی خاکستری قرار داده و نسبت به اقدامات دستگاه های حاکمیتی در این زمینه نگران هستند. این زمینه. فعالیت خود را ادامه دهند.
اگرچه بین 10 تا 12 میلیون ایرانی در این زمینه فعالیت دارند، اما هنوز قوانین و محیط روشنی برای فعالیت در بخش کریپتو تعریف نشده است. امروزه 80 درصد از تراکنشهای ارز دیجیتال در اختیار 5 صرافی بزرگ است، اما صرافیها به دلیل عدم وجود قوانین مشخص، بیشتر دچار سردرگمی شدهاند.
فضای خاکستری کریپتو در ایران
اگرچه بازار ارزهای دیجیتال مدت زیادی است که وجود نداشته است، اما این حوزه به طور قابل توجهی در سراسر جهان گسترش یافته است. بنابراین در سالهای اخیر در ایران نیز شاهد توسعه این حوزه بودهایم و تاکنون افراد زیادی در بخشهای مختلف حوزه ارزهای رمزنگاریشده از استخراج گرفته تا تجارت فعال هستند.
با این حال، حوزه کریپتو در ایران تا حد زیادی در فضای خاکستری قرار دارد و هنوز قانون خاصی برای آن در نظر گرفته نشده است. به همین دلیل افرادی که در این زمینه فعالیت می کنند نگرانی دائمی در مورد رفتار دولت دارند. تاکنون مصوبات انگشت شماری از سوی دولت برای این حوزه ارائه شده است، اما هنوز نمی توان گفت که ارزهای دیجیتال در ایران بر اساس قانون خاصی پیش می روند. یکی از نگرانیها مربوط به صرافیهای ارزهای دیجیتال است که تاکنون به نوعی با عدم اطمینان به کار خود ادامه دادهاند.
با عباس آشتیانی، یکی از اعضای هیئت مدیره انجمن بلاک چین در مورد وضعیت صرافی های ارزهای دیجیتال در کشور و بررسی قوانین آنها گفت وگویی انجام داده ایم. متن این مصاحبه را در ادامه می خوانید.
در حال حاضر چند صرافی ارزهای دیجیتال در کشور مشغول به کار هستند؟ صرافیهای ارزهای دیجیتال با چه بلاتکلیفی مواجه هستند؟
تجارت صرافی را می توان در قالب یک پلتفرم آنلاین انجام داد و هم خدمات otc وجود دارد، یعنی سفارشات معاملاتی سریع غیر همتا و هم معاملات همتا به همتا که فقط بین خریداران و فروشندگان ارتباط برقرار می کند. حدود 350 مورد از این فعالیت صرافی یا به عبارتی پلتفرم های مبادله دارایی های کریپتو شناسایی شده است، اما 5 صرافی بزرگ همتا به همتا بیش از 80 درصد حجم تراکنش ها را در اختیار دارند.
در حال حاضر مشکلات اصلی مبادلات ارزهای دیجیتال در کشور چیست؟
مشکلات این پلتفرم ها این است که قانون مشخصی برای آنها وجود ندارد. حتی تفاسیر متفاوتی از بند 1 مصوبه 22 مرداد 1397 هیات وزیران وجود دارد که مبادله دارایی های رمزنگاری با پذیرش ریسک توسط شرکت کنندگان مجاز است اما استفاده از آن در داخل کشور مجاز نیست. به همین دلیل حتی در مورد اموال یا ارز این نهاد با خلاء شدید قانونی مواجه هستیم و این یکی از مهمترین مشکلات فعالان و تریبون های داخلی است. زیرا در چنین شرایطی اگر مشکلی برای خریدار یا فروشنده پیش بیاید، دستگاه قضایی رویه واحد دقیقی برای این موضوع ندارد و حتی پلیس فتا به عنوان ضابط نظام قضایی در فضای مجازی همچنین به مشکلاتی در این زمینه به صرافی ها اشاره می کند.
در مورد قوانین ناقص در حوزه ارزهای دیجیتال در ایران توضیح دهید.
مصوبات و مقررات ناقصی در این زمینه نداریم جز موردی که ذکر شد که تکلیف خاصی را مشخص کرد. قانون بانکداری داریم که حدود یک ماه و نیم پیش به بانک مرکزی ابلاغ شده است، در ماده 56 و بند ز ماده 1 این قانون به نقش بانک مرکزی در حوزه ارزهای رمزنگاری شده اشاره شده است و بعد از نامه نماینده شورای اسلامی در این زمینه همچنان وجود دارد در مورد اینکه آیا وظیفه و اختیارات بانک مرکزی در کل حوزه ارزهای رمزپایه جامع است یا اینکه این اختیار در حوزه ارزهای رمزنگاری شده وجود دارد، بحث های زیادی وجود دارد. بانک مرکزی؛ زیرا در بند ز ماده 1 تعریف ارز رمزنگاری شده به گونه ای ذکر شد که قابل تفسیر باشد. دو موضوع دیگر هم داریم که قانون و مقررات نیست، اما برون سپاری و تعیین تکلیف مرجع نظارتی این حوزه است.
یکی از موارد ابلاغیه مرکز ملی فضای مجازی در تاریخ 6 اسفند 1397 است که به نهادهای مختلف کشور زیرمجموعه بانک مرکزی توصیه کرده کارگروهی تحت عنوان ساماندهی ارزهای رمزنگاری شده تشکیل دهند و مورد دیگر ابلاغیه 8 است. شهریور 1401 تحت عنوان سند راهبردی جمهوری اسلامی در فضای مجازی که در اصل 22 آمده است، وزارت اقتصاد را در زمره نهادهای مختلف تنظیم کننده این حوزه قرار داده است. هم در اطلاعیه های مرکز ملی فضای مجازی و هم در شورای عالی فضای مجازی، این تکلیف به نهادهای ذیربط محول شده است، اما در قسمت دوم که مربوط به وزارت اقتصاد بود، شاهد اقدام عملی در این زمینه نبودیم. این وزارتخانه اما در مصوبه مرکز ملی کارگروهی به نام کارگروه ساماندهی زیر نظر بانک مرکزی ایجاد شد که جلسات متعددی داشت و روش خودتنظیمی یکی از خروجی های آن بود و دستگاه های مختلف همکار از نهادهای اجرایی و امنیتی کشور در آن کارگروه جمع شدند.
میزان سرمایه گذاری در این زمینه چقدر است؟
برآوردها حاکی از آن است که 10 تا 12 میلیون ایرانی در این زمینه فعالیت دارند. درگیر بودن به این معنی است که افراد به طور مستقیم و غیرمستقیم مالک داراییهای کریپتو هستند. طبیعی است که بخشی از مردم برای تنوع بخشیدن به دارایی های سرمایه ای خود در کنار املاک، سهام، خودرو، فلزات گرانبها و متأسفانه اسکناس های فیزیکی ارز، به این سمت می روند. از نظر حجم، آمار دقیقی در دست نیست و آمار بازارهای معاملات ارزی حاکی از آن است که حدود 7 میلیارد دلار از این نوع دارایی خریداری شده است. لازم به ذکر است که آماده سازی ارتباط مستقیمی با حجم معاملات روزانه ندارد. زیرا در حجم معاملات روزانه برخی از این افراد فروشنده و بخشی دیگر خریدار هستند.
با توجه به حجم تراکنش های کل کشور از طریق شبکه شاپرک و شبکه پرداخت بانک مرکزی، امروز می بینیم که حدود 2 درصد از حجم تراکنش های روزانه ما، حجم تراکنش های ریالی ارزهای دیجیتال است که توسط خریداران و فروشندگان در بستر مرکزی مرکزی انجام می شود. شبکه پرداخت بانک و درگاه های پرداخت
کلمه به کلمه، این آمار دقیق است و نیاز به دقت بالایی دارد. چرا که این آمار فقط مختص شبکه پرداخت است و شامل تراکنش های همتا به همتا و سکه به سکه نمی شود و حتی ممکن است تراکنش هایی که روی پلتفرم انجام می شود اما منجر به ورود و خروج ریال می شود را نیز در بر نگیرد. یا سکه در قالب تجارت.
این حجم حدود 2 درصد حجم مبادلات کشور است. بررسیها حاکی از آن است که در حال حاضر شاهد تعادل و برابری تقریبی برای پوشش عرضه و تقاضای ارزهای دیجیتال در کشور هستیم و این حجم توسط مالکان ایرانی ارائه میشود و مالکان در حال خرید و فروش هستند. در سال 2019 این اعداد متفاوت بود و حجم تقاضا برای بازار ارزهای دیجیتال بیشتر بود و دلیل آن هم این بود که گروهی از افراد ریسک پذیر و همگن با ویژگی های روانی مالکیت این بازار وارد آن شدند و در واقع داشتیم. یک جهش بزرگ در این زمینه
ظرفیت پذیرش سرمایه در بازار ارزهای دیجیتال چقدر است؟
ظرفیت پذیرش سرمایه در این حوزه در دنیا محدودیت خاصی ندارد اما افراد در هر کشوری پس از مدتی ورود و علاقه به این حوزه متوجه ویژگی ها و پارامترهای این طبقه دارایی می شوند. پارامترهایی مانند نوسانات قیمت بسیار بالا، ریسک های امنیتی و ویژگی های مختلف این بازار از جمله این موارد است. بنابراین تصور اینکه مردم با یک نرخ وارد این بازار می شوند اشتباه است. قطعاً افراد مترقی و ریسک پذیری که ویژگی های این بازار را می پذیرند، بسیار سریعتر وارد آن می شوند و سپس نرخ ورود افراد به یک صورت در واحد زمان تکرار نمی شود و این موضوع به تدریج به درجه ای از ثبات و ثبات می رسد. با گذشت زمان این دارایی به بخشی از سرمایه مردم تبدیل خواهد شد که قطعاً تعداد کمی خواهد بود و در کنار سایر بازارهای مالی به کار خود ادامه خواهد داد.
حوزه ارزهای دیجیتال چه خدماتی را می تواند به نقاط مختلف کشور ارائه دهد؟
واقعیت این است که کاربرد چنین دارایی ها بسیار مهم است و می تواند کمک کننده باشد. در حال حاضر نگرانی هایی از سوی سیستم بانک مرکزی و دولت برای این موضوع وجود دارد و آن این است که خرید این دارایی ها در صورتی که سمت عرضه آن از داخل تولید باشد یا مشخص نباشد، می تواند منجر به مصرف خارجی شود. ارز و خروج سرمایه در این حوزه.
از سوی دیگر ممکن است بر نرخ برگشتی ارز صادراتی یک کشور تأثیر بگذارد و بر نرخ ارز تأثیر بگذارد. نگرانی های زیادی از سوی بانک مرکزی وجود دارد، اما از آنجایی که این نوع دارایی اغلب توسط افرادی با انگیزه حفظ سرمایه و فرار از تورم تهیه می شود و مردم علاقه ای به فناوری مورد استفاده ندارند، این فرصتی است برای دولت ها. در چرخه اقتصاد و استفاده از آن، در رفع نیازهای خرد ارزی آنها، تحقق یکی از رویاهای قدیمی خود است و به نظر من، دارایی کریپتو پتانسیل این را دارد که بتواند ارائه کند. بخشی از نیازهای ارز خرد در بخش های پزشکی و دانشجویی است. ، مسافرت و … و در معاملات خرد کشورمان و همچنین به عنوان اعتبار و در واقع نماد ثروت و بخشی از سبد ارزشی و اعتباری یک فرد در جامعه استفاده می شود، اما طبیعتا وجود دارد. نگرانی هایی برای کشور وجود دارد که این جاذبه ممکن است آن را برای حاکمیت کاهش دهد و نگرانی های زیادی ایجاد کند.
قطعاً نگرانی پولشویی و فرار مالیاتی برای دولت در استفاده از این نوع اموال وجود دارد و راه حل آن ایجاد ابزارهایی توسط دولت و بخش خصوصی برای رفع این نگرانی ها است. ایجاد ابزارهایی برای حداکثر شفافیت، جلوگیری از استفاده از آن در پولشویی یا فرار مالیاتی، یا استفاده در تامین مالی تروریسم می تواند به این امر کمک کند. شفافیت در بلاک چین به عنوان یک شمشیر دولبه هم می تواند به این قضیه کمک کند و هم متاسفانه می توان از آن بد استفاده کرد. واقعیت این است که نحوه برخورد دولت با این نوع دارایی ها می تواند تهدید یا فرصت باشد. گفتن اینکه شفافیت یک تهدید یا یک فرصت است بستگی به نحوه مواجهه ما با آن دارد و این فناوری می تواند هر دوی این موارد را همزمان در بر بگیرد.
منبع:
آکنگار
