چهل و دومین جشنواره فیلم فجر در روز افتتاحیه و اولین روز نمایش فیلم با مشکلات زیادی مواجه بود. از کراوات و روسری پرویز شیخ طادی در مراسم افتتاحیه تا دعوای اصغر نعیمی برای ورود به تئاتر فیلمش و اعتراض الناز شاکردوست به عدم پذیرش فیلم «بادن» در بخش مسابقه جشنواره فجر. اعتراض و جنجال در جشنواره فجر یک اتفاق عادی است.
به گزارش فیلم نیوز، وقتی قرار است چند فیلم از هیئت انتخاب، مجوز، ممیزی و… عبور کنند و وارد جشنواره فجر شوند و در معرض دید داوران با سلایق مختلف قرار بگیرند، طبیعی است که انواع اعتراض و شکایت داشته باشد. و مناقشه وجود خواهد داشت. به همین دلیل معمولاً هر دوره از جشنواره پر از جنجال و حاشیه است. پر از دعواهای داخلی و واکنش های جناح های مختلف سیاسی و مردمی و اصحاب رسانه و درگیری با داوران برای نادیده گرفته شدن در انتخاب نهایی و… مروری داریم بر مهمترین حاشیه های جشنواره فجر در سال های مختلف.
اعتراض الناز شاکردوست به عدم حضور نام فیلم «بدن خلیج» در فهرست فیلمهای جشنواره فجر و حضور آن تنها در بخش نگاه نو، اتفاق مهمی بود که در روز اول جشنواره رخ داد. و ویدیوی آن یکی از پربازدیدترین ها در اینترنت شد.
ماجرا از این قرار بود که شاکردوست پس از نمایش فیلم «بدن بد» به کارگردانی مرتضی علیزاده در پردیس کوروش مقابل تماشاگران ایستاد و از عدم پذیرش این فیلم در بخش مسابقه گلایه کرد.
او گفت: من می خواهم با مردم صحبت کنم. میخوام بگم خوشحالم که کنار شما زندگی میکنم، این فیلم رو دیدم. من با شما مردم هستم من هم مثل شما بلیط خریدم تا اینجا باشم. از آنجایی که حضور من در جشنواره فجر خط خورده بود تا تریبونی داشته باشم، فکر کردم بیایم اینجا و مستقیم با شما صحبت کنم. برای کسانی که این فیلم را دیدهاند… دلیل اینکه این فیلم در بخش سودای سیمرغ نیست، قضاوت آن را به شما و تاریخ میسپارم.»
سپس به صدای بلند عنوان فیلم در سالن اعتراض کرد و گفت: آن را بلند کنید تا اصلا صدای من در نیاید. عادت کردم صدایم به جایی نرسد. شاید بپرسید که آیا این فیلم در جشنواره حضور دارد یا خیر. بله، در جشنواره فجر بخشی به نام نگاه نو را برای فیلم هایی که دلیل منطقی برای حذف ندارند گذاشتند و در این بخش گذاشتند تا این فیلم ها را زنده به گور کنند…»
بعداً وقتی مسئولان سالن سعی کردند مانع صحبت او شوند، گفت: اجازه بدهید من صحبت کنم. گفتی حق سکو نداری. میخوام حرف بزنم نمیتونی مجبورم کنی بیرون بلیت خریدم و به سینما آمدم.»
او خطاب به اطرافیانش گفت: بیایید از سنگ هایی که به سمت ما پرتاب می شود سنگر بسازیم، چون در جشنواره نیستیم، در جنگ فرهنگی به سر می بریم… ای کاش خیلی زود روزی برسد که جشنواره به صورت فرهنگی و تخصصی برگزار می شود و این تنها خواسته من است.
در روز افتتاحیه چهل و دومین جشنواره، وقتی پرویز شیخ طادی برای مراسم بزرگداشت روی سن آمد، سخنانی گفت که حواشی بسیاری داشت. کراوات را از جیبش درآورد و از ممنوعیت کراوات در اوایل دهه شصت و سپس ممنوعیت VCR و بعد از آن ماهواره صحبت کرد. وی با بیان اینکه در تمام این سال ها هزینه های زیادی انجام شده است که جز تحریف چهره آنها چیزی به ارمغان نیاورده است. سپس روسری را از جیبش بیرون آورد و التماس کرد که دیگر پول روسری را نپردازند. این صحبت ها بازتاب زیادی در فضای مجازی داشت. در اولین روز برگزاری جشنواره چهل و دوم، اتفاق دیگری رخ داد. اصغر نعیمی کارگردان فیلم سینمایی «دو روز بعد» قبل از اکران فیلمش در برج میلاد به دلیل ممانعت از ورود او به سالن؛ او با عصبانیت به این موضوع واکنش نشان داد. روز گذشته ویدئویی از درگیری نعیمی با مدیر سالن در فضای مجازی دست به دست می شد.
دهه هفتاد – جشنواره فیلم فجر همواره با حواشی بسیاری روبرو بوده است. یکی از اولین جنجال ها به نمایش فیلم «موج مرده» به کارگردانی ابراهیم حاتمی کیا در نوزدهمین جشنواره فیلم فجر برمی گردد. ابراهیم حاتمی کیا در سال ۱۳۷۸ از انجام اصلاحات بر روی فیلم «موج مرده» خودداری کرد و در روز اکران فیلم در حالی که سالن انتظار سینما استقلال مملو از جمعیت بود و اهالی رسانه برای تماشای فیلم وارد سالن می شدند، این اتفاق افتاد. اعلام کرد که فیلم موج مرده به درخواست تهیه کننده از جشنواره حذف شده است.حاتمی کیا نیز با یک کیسه پر از نگاتیو در دست وارد سالن سینمای استقلال شد و پشت میزی که برای برگزاری نشست های خبری در نظر گرفته شده بود نشست و نشست. بلافاصله نگاتیوهای فیلمش را از کیف بیرون آورد و روی میز گذاشت و اینها را گفت: تمام خوبی های فیلم من که بنیان روایت دستور حذف آنها را داده است و در این جلسه تندترین انتقادها را به فعالان نظامی وارد کرد. در سینما.
دهه هشتاد- یکی از مهمترین اعتراضات جشنواره فجر در دهه هشتاد مربوط به فیلم «قرن» ساخته داریوش مهرجویی بود. داریوش مهرجویی در سال ۱۳۸۴ فیلم «قرن» را به جشنواره فیلم فجر ارائه کرد. این فیلم توسط هیات انتخاب به بخش مسابقه جشنواره بیست و پنجم راه یافت. اما درست قبل از اکران در سینماهای جشنواره با مشکل مواجه شد. بر اساس تصمیم مسئولان وقت سینما و با نظر مستقیم وزیر ارشاد، اکران این فیلم در جشنواره به چند اکران در سینماهای عمومی و سینماهای رسانه محدود شد.
با توجه به این ملاحظات، «سنتوری» عملا داوری را کنار گذاشته و تنها در عرصه بازیگری مرد، داوران به آن رای دادند و آن را شایسته دریافت سیمرغ دانستند. در روز اختتامیه جشنواره، بهرام رادان که به عنوان بهترین بازیگر نقش اول مرد جشنواره انتخاب شد، پس از دریافت سیمرغ بلورین، با گذاشتن جایزه خود روی زمین در کنار پایه میکروفون روی زمین اعتراض کرد. و انتقادات تندی از برگزارکنندگان جشنواره و هیئت داوران داشت. او می خواست آنها یک بار دیگر فیلم «قرن» را ببینند.
در سال 2005، “Ejections” محبوب شد. این فیلم برنده سیمرغ مردمی شد و زمانی که مسعود ده نمکی برای دریافت جایزه اش بالا رفت، از هیئت داوران به خاطر بی توجهی به فیلمش انتقاد کرد و فریاد زد که نه مرغ می خواهد و نه سیمرغ و مراسم را ترک کرد. در سال 1387 علی روئینتر از دستیاران فیلم «زمهریر» شد.
او به عدم پذیرش فیلمش در جشنواره بیست و هشتم اعتراض کرد و قرار شد در جشنواره فجر اکران ویژه ای برای اهالی رسانه در نظر گرفته شود تا آنها قضاوت کنند. این فیلم با هو کردن تماشاگران به پایان رسید و رسانه ها از رویینتن خواستند به قول خود مبنی بر اینکه در صورت نارضایتی تماشاگران پابرهنه سالن را ترک خواهد کرد عمل کند که این موضوع جنجالی شد.
در آخرین سال دهه 80، فیلم «فرزند صبح» بهروز افخمی سر و صدای زیادی به پا کرد. تهیه کننده «فرزند صبح» این فیلم را بدون تایید بهروز افخمی به بیست و نهمین جشنواره فیلم فجر ارسال کرده بود. افخمی مصاحبه های زیادی انجام داد و گفت این نسخه مورد تایید او نیست اما پس از پخش فیلم خبرنگاران او را محاصره کردند و از او بازجویی کردند.
افخمی گفت فیلمش مشکلات فنی جدی دارد و اصلا آماده نیست و جنجال تمام شد. در همین سال فیلم «پایان نامه» نیز جنجال زیادی به پا کرد. پس از نمایش فیلم، رسانه ها به شدت به حامد کلاهداری نسبت به کیفیت فیلم اعتراض کردند که البته پاسخی از سوی کارگردان و عوامل فیلم داده نشد.
دهه نود – سال 1392 که فیلم «عصبانی نیستم» به کارگردانی رضا درمیشیان اکران شد، همه منتظر دریافت سیمرغ نوید محمدزاده بودند، اما محتوای فیلم مورد پسند بسیاری قرار نگرفت و از اعتراض برخی طیف های سیاسی جلوگیری شد. فیلم از پایان درست به همین دلیل سیمرغ برای «طبقه حساس» به رضا عطاران رسید.
او به سن خود هم رفت و صریحاً اعلام کرد: «این سیمرغ متعلق به من نیست، چون هیئت داوران جشنواره فجر به انتخاب نوید محمدزاده به عنوان بهترین بازیگر مرد جشنواره رای دادند، بنابراین این جایزه را متعلق به او می دانم نه خودم. در جشنواره سی و پنجم در سال 1394 نشست خبری فیلم قاتل اهلی جنجالی شد.
مسعود کیمیایی که با تهیه کننده اش منصور لشکری قوچانی به مشکل خورده بود در نشست خبری قاتل خانگی از شرمندگی خود رونمایی کرد. در سال 1396 حاتمی کیا دوباره یکی از معترضان بود. وی در مراسم اختتامیه سی و ششمین جشنواره پس از دریافت سیمرغ بلورین بهترین فیلم برای فیلم «به وقت شام» سخنانی آتشین علیه برنامه های تلویزیونی ایراد کرد و از عملکرد آنها به شدت انتقاد کرد.
وی گفت: من به این سازمان که 40 بار متوالی فیلم هایم را پخش می کند اعتراض دارم، اما به محض اینکه مجبور شود مردم را برای دفاع از دیدگاه ما دعوت کند، اپوزیسیون می شوند. مدیران شبکه سوم و دوم». او با رضا رشیدپور که آن سال اجرای برنامه هفت را بر عهده داشت و مجری مراسم اختتامیه هم بود، صحبت می کرد. او فقط از حاتمی کیا تشکر کرد و گفت که به انتقادات او توجهی نمی کنم.
همایون غنی زاده کارگردان فیلم دلقک در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر اعتراض کرد که فیلمش تنها در بخش «نگاه نو» جایزه را به دست آورده و به جای خودش به همراه یک جوان افغان نامه اعتراضی ارسال کرده است. به روی سن که با انتقادات زیادی مواجه شد.
البته خودش به سن دریافت جایزه بهترین فیلم هنر و تجربه رفت و جایزه اش را گرفت. امیر آقایی در سی و هشتمین جشنواره فیلم فجر زمانی که برای دریافت جایزه خود برای فیلم «شنای پروانه» رفته بود، به صحبت های گوینده شبکه افق واکنش نشان داد و گفت: خانمی آمد و گفت همه گلایه دارند و برو. وضع موجود.” رفتن فعل کسی است که آمده است; ما اینجا نیامده ایم که برویم. ما ریشه در این خاک داریم.» البته صحبت های او در پخش زنده شبکه نمایش حذف شد.
باید دید جشنواره چهل و دومین جشنواره در آینده با چه چالش هایی روبرو خواهد شد.
