کیفیت خدمات درمانی؛ وعده‌ای میان کمبود نیرو و بحران بودجه

به گزارش به گزارش میهن تجارت، مسئولان حوزه بهداشت و درمان در هر کجا که مسئولیتی بر عهده دارند سعی می کنند به جامعه القا کنند که کمبود و کمبودی وجود ندارد و همه قوانین به درستی اجرا می شود. مسئله مهم اینجاست که حتی در نشست های خبری هم فقط برای القای این است که کمبودی وجود ندارد و اگر هم هست در حدی نیست که باعث نگرانی شود. از سوی دیگر وقتی همین مسئولان مجبور به پاسخگویی می شوند و در میان خبرنگارانی که جز تایید آمار و کلی گویی کاری انجام نمی دهند، شخصی از آنها می خواهد تا در مورد سوالاتی که باید پاسخ دهند وارد جزئیات شوند، همان اتفاقی که هفته گذشته در نشست خبری معاون وزیر بهداشت افتاد.

آیا کیفیت خدمات درمانی با شعار و وعده بالا می رود؟

در حالی که مقامات بهداشتی از «افزایش کیفیت خدمات بهداشتی درمانی» صحبت می کنند، واقعیت در صحنه چیز دیگری است. در بسیاری از بیمارستان‌های دولتی کشور، تخت‌ها بدون پرستار می‌مانند، بیماران ساعت‌ها در صف ویزیت پزشک می‌مانند و گاهی اوقات تجهیزات فرسوده تصویربرداری یا آزمایشگاهی برای هفته‌ها از کار می‌افتد. وعده هایی مانند «افزایش بهره وری»، «ارتقای کیفیت خدمات» و «بهبود وضعیت مراکز درمانی» در شرایطی داده می شود که نظام سلامت با کمبود نگران کننده نیروی انسانی و بحران بودجه مواجه است.

کمبود پزشک و پرستار؛ قدیمی ترین بحران سلامت

بر اساس آمارهای رسمی، نسبت پزشکان به جمعیت در کشور ما همچنان با استانداردهای جهانی فاصله قابل توجهی دارد. در حالی که میانگین جهانی حدود 3 پزشک در هر هزار نفر است، در ایران این رقم به سختی به 1.7 پزشک می رسد. وضعیت پرستاران نیز نگران کننده تر است. به گفته کارشناسان، برای رسیدن به حداقل استاندارد مورد نیاز، باید بیش از 100 هزار پرستار جدید جذب شوند.

بهبود کیفیت خدمات با اختصاص یک پرستار به 20 بیمار اتفاق نمی افتد

محبوبه روزگار کارشناس حوزه بهداشت و درمان در این خصوص به گزارش میهن تجارت وی می‌گوید: واقعیت با آنچه مسئولان می‌خواهند نشان دهند بسیار فاصله دارد، اما این خلأ با وعده‌ها پر نمی‌شود، بلکه در این خلأ جان انسان‌ها در حال از دست رفتن است و هیچ‌کس خود را مسئول و پاسخگو نمی‌داند.

تا زمانی که زیرساخت های مورد نیاز مهیا نشود، ارتقای کیفیت خدمات درمانی همان شعار در نشست های خبری باقی خواهد ماند

وی می افزاید: وقتی یک پرستار موظف است از 15 تا 20 بیمار در بیمارستان مراقبت کند، چگونه می توان کیفیت خدمات ارائه شده به بیماران را افزایش داد؟ تا زمانی که زیرساخت های مورد نیاز فراهم نشود، ارتقای کیفیت خدمات درمانی در حد شعار و وعده ای است که مسئولان در نشست های خبری خود می دهند.

رستگار تصریح می کند: وقتی فشار کاری اینقدر زیاد است چگونه می توان از ارتقای کیفیت خدمات صحبت کرد؟ پرستاری که راه هوایی ایستاده ندارد نمی تواند با لبخند و دقت خدمات ارائه دهد. آیا واقعا مسئولان ما با شعار و وعده می خواهند کیفیت خدمات درمانی را در کشور بالا ببرند؟

بیمارستان های فرسوده و تجهیزات خراب

علاوه بر کمبود نیروی انسانی، زیرساخت های درمانی نیز وضعیت مناسبی ندارد. بر اساس گزارش دیوان محاسبات کشور، بیش از 60 درصد تجهیزات بیمارستانی دولتی فرسوده یا نیازمند تعمیر اساسی هستند. در برخی از مراکز شهرها مدت زیادی است که دستگاه های ام آر آی، سی تی اسکن یا سونوگرافی از کار افتاده اند و بیماران باید صدها کیلومتر را برای ساده ترین خدمات طی کنند تا به مراکز درمانی ارائه دهنده این خدمات برسند.

بسیاری از بیمارستان ها حتی بودجه ای برای نگهداری دوره ای ندارند، چه برسد به خرید تجهیزات جدید

محبوبه روزگار با بیان این مطلب ادامه می دهد: تجهیزات پزشکی تاریخ انقضا دارند. زمانی که دستگاهی 15 سال کار کرده و همچنان مورد استفاده قرار می گیرد، نه تنها دقت آن کاهش می یابد، بلکه احتمال خطا و آسیب به بیمار نیز افزایش می یابد. متاسفانه بسیاری از بیمارستان ها حتی بودجه ای برای نگهداری دوره ای ندارند چه برسد به خرید تجهیزات جدید.

قول بهبود کیفیت بدون مدرنیزه کردن ابزار مانند قول دادن به پرواز با هواپیما بدون موتور است

وی می افزاید: وقتی منابع مالی صرف هزینه های جاری می شود و اعتبارات عمرانی حذف یا متوقف می شود، طبیعی است که کیفیت خدمات افت می کند. قول بهبود کیفیت بدون مدرنیزه کردن ابزار مانند قول دادن به پرواز با هواپیما بدون موتور است.

ارتقای کیفیت خدمات بهداشتی و درمانی فرآیندی چند لایه است/ بدون ابزار مناسب، سیستم بهداشت و درمان پایداری وجود ندارد.

روزگار در بخشی دیگر از سخنان خود با اشاره به اینکه ارتقای کیفیت خدمات درمانی یک فرآیند چند لایه است، می گوید: وقتی نیروی انسانی فرسوده، تجهیزات ناکارآمد و بودجه ناکافی داریم، نمی توان انتظار معجزه داشت. کیفیت نتیجه تعادل بین قدرت، بودجه و انگیزه است. اگر یکی از این اضلاع ناقص باشد، همه چیز فرو می ریزد.

وی در پاسخ به این سوال که چه عواملی باعث این کمبودها در حوزه بهداشت و درمان شده است، بیان می کند: متاسفانه کیفیت خدمات درمانی قربانی تورم و سیاست های بی ثبات است و مهم ترین نکته بازنگری در نظام پرداخت و جذب نیرو است. پرستاران، پزشکان و کارکنان درمان باید احساس کنند که ارزش کار آنها شناخته شده است. تا زمانی که امنیت شغلی و معیشتی نداشته باشند، انگیزه ماندن و ارتقای کیفیت را نخواهند داشت. پس از آن باید بودجه نوسازی تجهیزات در دستور کار قرار گیرد. بدون ابزار مناسب، هیچ سیستم درمانی پایداری وجود ندارد.