یاسر هاشمی رفسنجانی در پایگاه اطلاع رسانی خانه موزه آیت الله هاشمی رفسنجانی نوشت: وقتی رئیس مجلس ایران با لحنی هشدارآمیز از «مضرات همکاری با روسیه» صحبت می کند، گویی صدای ناهماهنگ تاریخ قاجاریه را می پیماید که از اعماق کلمات برمی خیزد تا به ملت دلسوز و همدل هشدار دهد. سفارت نباید به مقاله سیاست تبدیل شود.
با جمله شگفت انگیز «مواضع حسن روحانی و محمدجواد ظریف به همکاری ایران و روسیه لطمه زد» بوی قدیمی تاریخ فضا را پر کرد که گویی تاریخ ایران در تقویم دهکده جهانی 2025 به جای همراهی با دنیای مدرن در چرخشی عجیب به روزهایی بازگشت که سایه سرد سفارتخانه های روسیه و انگلیس بر دیوار سفارتخانه های ایران سنگینی می کرد. سیاستی که شهید شاه قاجار! پس از توطئه روس و انگلیس با مهد علیایی در شهادت امیرکبیر در شرح آن عصر می گوید.
من می خواهم به جنوب بروم باید از کنسول انگلیس اجازه بگیرم و می خواهم به شمال بروم باید از کنسول روسیه اجازه بگیرم.
در کاغذهای کتاب تاریخ ایران، وقتی به 4 تیر 1288 می رسیم، محمدعلی شاه پس از شکست نیروهای مشروطه خواه، از کاخ گلستان گریخت و مانند دیوانه ای که از ترس مرگ خودکشی می کند، از کاخ گلستان گریخت و به سفارت روسیه در زرگنده پناه برد.
آن پناهنده، نه تصمیم سیاسی برای تحکیم پایه های حکومت قاجار که پایان آن سلسله در ایران و نقطه عطفی برای تحقیر ملی بود، لحظه ای که شاه ایران در آغوش بیگانه آرام گرفت، هم قدرت سلطنت قاجار و هم اقتدار جامعه ایرانی از بین رفت. آن پناهگاه برای همسایه زیاده خواه و فرصت طلب تزار به قدری شیرین بود که دو سال بعد در آذرماه 1290 با لحنی تهدیدآمیز به مشروطه دستور داد مستشار آمریکایی را اخراج کنند و در تهران جمعی از آقایان طرفدار روس بر مجلس تحصن کردند تا قزاق های روسی اجازه دهند تا قزاق های روس شهرهای مشروطه، تبریز و خون ایران و رشت و تبریز و رشت و تبریز و رشت و خون ایران و مشهد و رشت را به اشغال خود درآورند. مشروطه خواهان در وطن، غافل از اینکه آن واقعه شکست یک حکومت بود. نبود؛ این شکست استقلال ملی بود.
اکنون بیش از یک قرن می گذرد و قدرت در جهان حول محور هوش مصنوعی و دیپلماسی چند وجهی می چرخد. در این شرایط، هشدار «آسیب به همکاری با روسیه» نمی تواند نشانه همدردی باشد و اگر جناحی و کینه جویی در انتخابات نباشد، پژواک همان ذهنیت دوران قاجار است.
که میرزاده اشکی مجبور شد فریاد بزند:
میهن پرستی از همان روز در ایران مد شد
هر کی نامه گرفت از سفارت اومد
