به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت؛ بچه دار شدن و تشکیل خانواده یکی از مهم ترین جنبه های زندگی است و فرزند در خانواده ایرانی اهمیت زیادی دارد. بچه دار شدن یک پدیده فردی نیست که انتخاب شخصی زوجین باشد. بلکه یک رویداد اجتماعی است که عوامل زیادی را تحت تأثیر قرار می دهد. این عوامل شامل مسائل اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و روانی است. مهمترین و عمده ترین تأثیر فرزندآوری، داشتن جامعه ای جوان و پویا است.
امروزه زنان شاغل باید در برآوردن توقعات و انتظارات شغلی خود در محیط کار و برآوردن انتظارات خانواده و اداره امور خانواده موفق باشند، به همین دلیل زنان شاغل خود را در معرض نیازهای کاری، خانوادگی و طبیعی خود می بینند و چه بسیارند که نمی خواهند بچه دار شوند یا از داشتن فرزند در زندگی خود راضی هستند.
نتایج تحقیق نشان می دهد که شاغل بودن و گروه شغلی تأثیر معنی داری بر تمایل به فرزندآوری و فاصله بین تولدها دارد و از نظر آماری تفاوت بین میانگین تعداد فرزندان و تمایل به فرزندآوری بین زنان شاغل و بیکار وجود دارد و بسیاری از زنان شاغل از زندگی بدون فرزند راضی هستند و برخی از زنان شاغل از داشتن تنها یک فرزند در زندگی خود راضی هستند.
خانواده ها باید بدانند که داشتن فرزند باعث شادی و سلامت روحی و روانی و انگیزه می شود، فرزندان شادی را در خانه و والدین با رفتار و هیجان خود در دوران کودکی و نوجوانی به ارمغان می آورند، یکی از عوامل مهم فرزندآوری کاهش افسردگی و استرس در زندگی است، همانطور که تولد فرزند باعث شادی والدین می شود، انگیزه و شور و شوق تربیت فرزندان همیشه با حضور والدین در زندگی آنان خواهد بود. در بررسی بیشتر این موضوع و دغدغه های زوج های شاغل بدون فرزند، کاهش احساس مسئولیت، تغییر آداب فرزندپروری و توصیه هایی برای زوج های تک فرزندی احسان کاظمی، مدرس مسائل اجتماعی، دکتری روانشناسی، پژوهشگر نمونه کشوری و مشاور خانواده و عضو نظام روانشناسی کشور گفتگویی داشتیم که در ادامه می خوانید:
به گزارش میهن تجارت: چه عواملی باعث می شود بچه دار شدن دغدغه برخی از زوج های شاغل نباشد؟
کاظمی: یکی از عوامل اصلی که باعث می شود بسیاری از زوج ها هر دو کار کنند، نیاز اقتصادی است. در جامعه امروزی با وجود هزینه های بالای زندگی اعم از مسکن، تحصیل، بهداشت و سایر هزینه های روزانه برای بسیاری از خانواده ها، تنها راه تامین مالی کافی حضور هر دو شریک در بازار کار است. این امر به ویژه در جوامع شهری که هزینه ها بسیار بالاتر از مناطق روستایی است صادق است. همچنین تغییرات اجتماعی و فرهنگی نقش مهمی ایفا می کنند. در گذشته نقشهای جنسیتی مشخصی وجود داشت که مرد به عنوان نانآور خانواده شناخته میشد و زن عمدتاً مسئولیت خانه را بر عهده داشت، اما امروزه به دلیل افزایش سطح تحصیلات و ارتقای شغلی زنان، بسیاری از زنان به دنبال استقلال مالی و شغلی خود هستند. از طرفی در بسیاری از موارد شرایط اجتماعی و اقتصادی به گونه ای است که زوجین مجبور می شوند زندگی شغلی را برای هر دو طرف انتخاب کنند.
در برخی از زوج ها، انتخاب این که هر دوی آنها کار کنند، انتخاب آزادانه ای نیست. در گذشته زوج های زیادی تصمیم می گرفتند که مرد کارگر اصلی خانه و زن خانه دار باشد، اما امروزه به دلیل هزینه های زندگی به خصوص در شهرهای بزرگ، برخی از زنان به دلایلی مجبور به ورود به بازار کار شده اند. از طرفی در شرایطی که زنان به تحصیلات عالی رسیده اند و می توانند در مشاغل مختلف مشغول به کار شوند، میل به استقلال مالی و اجتماعی نیز یکی از دلایل حضور فعال آنان در جامعه است، اما آنچه در اینجا مهم است این است که این تغییرات نتیجه انتخاب فردی نیست و قطعاً این شرایط بر مسئله فرزندآوری و دغدغه زوج های شاغل برای فرزندآوری و فرزندآوری تأثیر می گذارد. چالش های زوج های شاغل برای بچه دار شدن باید حل شود و این دسته از زوج ها هم به فکر بچه دار شدن باشند.
به گزارش میهن تجارت: چرا برخی از زوج ها تصمیم می گیرند بچه دار نشوند یا تنها یک فرزند داشته باشند؟
کاظمی: انتخاب زندگی بدون فرزند یا داشتن یک فرزند یکی از پیچیده ترین و مهم ترین تصمیماتی است که زوج ها در زندگی خود می گیرند و دلایل مختلفی برای آن وجود دارد. دلیل اول مسائل اقتصادی است. هزینه های زندگی به طور چشمگیری افزایش یافته است و تامین یک خانواده با چند فرزند، به ویژه در جوامع شهری، می تواند چالش های بزرگی را ایجاد کند. هزینه های تحصیل، بهداشت، تغذیه و مسکن از جمله چالش هایی است که زوجین باید با آن دست و پنجه نرم کنند. بسیاری از زوج ها وقتی با این هزینه ها مواجه می شوند، کمتر به بچه دار شدن و فرزندپروری به عنوان دغدغه فکر می کنند و در نهایت یا تصمیم می گیرند بچه دار نشوند یا به یک فرزند بسنده کنند.
از سوی دیگر تحولات فرهنگی و اجتماعی نیز در این زمینه تأثیرگذار است. در گذشته فرزندآوری یکی از اولویت های اصلی زندگی خانوادگی بود و اکثر زوج ها برای ادامه نسل و کمک مالی به خانواده صاحب فرزند می شدند اما امروزه با تغییر نگرش بسیاری از زوج ها به دنبال رشد فردی و لذت بردن از زندگی شخصی خود هستند. این تغییر نگرش به ویژه در میان نسل های جدید که عمدتاً دارای تحصیلات عالی هستند مشهود است. مردم امروزی بیشتر به دنبال تحقق خواسته های فردی خود از جمله پیشرفت شغلی و زندگی بدون دغدغه خانوادگی هستند.
به گزارش میهن تجارت: آیا آموزش عالی و توسعه فرهنگی در تغییر نگاه به فرزندآوری نقشی دارد؟
کاظمی: قطعا آموزش و توسعه فرهنگی در تغییر نگرش نسبت به فرزندآوری تاثیر بسزایی دارد. مردان و زنان با تحصیلات عالی امروزی معمولاً نگرش های متفاوتی نسبت به نسل های قبلی دارند. یکی از تغییرات عمده در این زمینه، تاکید بر استقلال مالی و روانی است. بسیاری از زنان تحصیل کرده دیگر نمی خواهند خود را به نقش های سنتی خانواده محدود کنند و می خواهند در زمینه های حرفه ای و اجتماعی نیز فعال باشند. این استقلال باعث می شود که آنها بیشتر به دنبال تحقق خواسته های فردی خود باشند و از نظر روانی احساس کنند که مسئولیت های خانوادگی ممکن است تا حدودی محدود کننده باشد.
به گزارش میهن تجارت: آیا رسانه ها و فضای مجازی در شکل گیری تغییر نقش زن و مرد در خانواده و فردگرایی و عدم پذیرش است. مسئولیت های خانوادگی آیا تاثیری دارد؟
کاظمی: رسانه و فضای مجازی نقش بسیار مهمی در تغییر نگرش دارند. از طریق تبلیغات و برنامه های مختلف تصویری از زندگی ایده آل ارائه می شود که در آن لذت های فردی، سفرهای تجملی، خریدهای گران قیمت و دیگر جنبه های سطحی زندگی برجسته می شود. این تبلیغات باعث شده افراد به دنبال تحقق آرزوهای شخصی خود باشند و به جای توجه به مسئولیت های خانوادگی به زندگی تک بعدی و مصرف کننده تغییر فضای مجازی دیدگاه های فردگرایانه را نیز تقویت کرده است. جایی که مردم بیشتر به دنبال مراقبت از خود و لذت شخصی هستند تا مسئولیت های خانوادگی مانند فرزندپروری و بچه دار شدن.
به گزارش میهن تجارت: چرا برخی از زنان شاغل از پذیرش مسئولیت های خانوادگی و بچه دار شدن اجتناب می کنند؟
کاظمی: این پدیده به عوامل مختلفی بستگی دارد. یکی از دلایل اصلی آن تغییرات اجتماعی و فرهنگی است که بر نقش زنان در خانواده تأثیر گذاشته است. با توجه به تحصیلات عالی و حضور فعال در بازار کار، زنان امروزی دیگر تمایلی به پذیرش نقش های سنتی خانه دار و مادری ندارند. این تغییر در نگرش به این دلیل است که بسیاری از زنان به دنبال استقلال مالی و روانی هستند و احساس می کنند که پذیرش مسئولیت های خانوادگی ممکن است با اهداف شخصی آنها در تضاد باشد. علاوه بر این، زنان شاغل با چالش های زیادی مواجه هستند که شامل ساعات کاری طولانی، خستگی جسمی و روحی و فشارهای اجتماعی می شود. وقتی این فشارها به زندگی خانوادگی اضافه شود، زنان ممکن است تمایل کمتری برای پذیرش مسئولیت های اضافی نشان دهند.
به گزارش میهن تجارت: آیا رسانه ها و تبلیغات درباره زندگی شخصی و حرفه ای نیز این تغییرات را تقویت کرده است؟
کاظمی: رسانه ها و تبلیغات به شدت این تغییرات را تقویت کرده اند. امروزه رسانه ها تصویری از زندگی ارائه می دهند که در آن موفقیت های فردی، شغلی و اجتماعی از اهمیت بیشتری برخوردار است. این فضا باعث شده زنان بیشتر به دنبال تحقق آرزوهای فردی خود باشند و کمتر به مسئولیت های خانوادگی و بچه دار شدن فکر کنند. تبلیغات در فضای مجازی به گونه ای طراحی شده است که افراد به جای تمرکز بر مسئولیت های زندگی، به دنبال لذت های شخصی و دستاوردهای مادی باشند.
به گزارش میهن تجارت: صنعت زیبایی چه تاثیری در تصمیم گیری برای بچه دار نشدن دارد؟
کاظمی: صنعت زیبایی امروزه تاثیر بسزایی در نگرش افراد به خصوص خانم ها داشته است. جراحی های زیبایی، رژیم های لاغری، مراقبت از پوست و سایر روش های مرتبط به بخش مهمی از زندگی بسیاری از زنان تبدیل شده است. برخی از خانم ها ممکن است از نگرانی هایی مانند تغییر فرم بدن بعد از بارداری و تاثیرات منفی آن بر ظاهر خود دوری کنند و ترجیح دهند به جای بچه دار شدن بیشتر به زیبایی و ظاهر خود توجه کنند. این نگرش به ویژه در میان زنان شاغل که زمان و انرژی کمتری برای مراقبت از خود دارند مشاهده می شود.
به گزارش میهن تجارت: آیا این تغییرات در آیین های فرزند پروری و گرانی زندگی باعث تغییر اولویت ها شده است؟
کاظمی: آداب و رسوم فرزند پروری در جوامع امروزی به شدت تغییر کرده است. حمام نوزاد، مهمانی های فاش کننده جنسیت و سایر رویدادها به صنعت بزرگی تبدیل شده اند که هزینه های هنگفتی را به خانواده ها تحمیل می کند. این هزینه ها علاوه بر هزینه های بالای مراقبت از کودک، تحصیل، بهداشت و مراقبت از کودک باعث شده تا زوجین به مسائل اقتصادی توجه بیشتری داشته باشند و از بچه دار شدن پرهیز کنند و بسیاری از زوج ها ترجیح می دهند به جای بچه دار شدن به زندگی شخصی و فعالیت های تفریحی خود بپردازند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
