«رابرت مالی» فرستاده ویژه سابق آمریکا در امور ایران هشدار داد که حملات ژوئن و ژوئیه آمریکا و رژیم اسرائیل به تأسیسات هستهای و موشکی ایران خطر آغاز زنجیرهای از پیامدهای بیثباتکننده را در سراسر منطقه به همراه داشته است.
به گزارش ایرنا، وی در گفت و گو با پایگاه خبری «نشنال» در نیویورک و با اشاره به مقاله ای که با همکاری «حسین آقا» مذاکره کننده باسابقه فلسطینی نوشته است، تصریح کرد: در طول زمان بارها مشخص شده است که اقداماتی که به نظر می رسد دستاوردهای کوتاه مدتی در خاورمیانه داشته باشد، نتایج کاملاً متضادی داشته است.
مالی افزود: «چیزهایی که ممکن است در کوتاه مدت موفق به نظر برسند ممکن است در بلندمدت پیامدهای بسیار متفاوتی داشته باشند.
وی به عنوان نمونه به عملیات رژیم اسرائیل در بیروت و علیه سازمان آزادیبخش فلسطین در تونس، حمله آمریکا به عراق و افغانستان و مداخله آمریکا در لبنان اشاره کرد.
به گفته این مقام سابق آمریکایی، «در هر یک از این موارد، پیروزیهای کوتاهمدت در نهایت اثر بومرنگی داشته است، مانند ظهور اسامه بن لادن، تقویت نفوذ ایران در عراق، بازگشت طالبان به قدرت و ایجاد حزبالله در لبنان».
مالی با اشاره به حملات تابستان گذشته واشنگتن و تل آویو علیه ایران مدعی شد: این حملات «برنامه هسته ای ایران را عقب انداخت، اگرچه آنطور که رئیس جمهور ترامپ گفت آن را نابود نکرد، اما آن را عقب انداخت».
نماینده ویژه جو بایدن در امور ایران در خصوص آینده روابط ایران و آمریکا دو سناریوی زیر را قابل تصور دانست: تشدید مجدد تنش های نظامی یا تحول دیپلماتیک غیرمنتظره در دوران ریاست جمهوری «دونالد ترامپ».
وی در عین حال اظهار داشت که از درگیری بیشتر با ایران غافلگیر نمی شود، اما احتمال توافقی نیز وجود دارد که غنی سازی ایران را در ازای کاهش تحریم ها به حالت تعلیق درآورد و نظارت سازمان ملل را بازگرداند.
با این حال، مالی هشدار داد: هرگونه دیپلماسی با موانعی روبرو خواهد شد. در تهران بی اعتمادی عمیقی وجود دارد و رهبران ایران معتقدند که ترامپ نه یک یا دو بار بلکه سه بار به ایران خیانت کرده است، از جمله در زمینه خروج از برجام و همراهی با اسرائیل در حمله به تاسیسات هسته ای ایران و همین موضوع بازگشت به مذاکرات را دشوارتر کرده است.
با طرح دو کشوری انتظار صلح سریع نداشته باشید
مالی سپس به موضوع جنگ غزه پرداخت و درباره کتاب جدید خود و حسین آقا با عنوان «فردا دیروز است: زندگی، مرگ و تلاش برای صلح در اسرائیل و فلسطین» گفت: این کتاب روایتی شخصی از چندین دهه مذاکرات با میانجیگری آمریکا و دلایل شکست آنهاست. در مقاطعی، مانند کمپ دیوید در سال 2000، تصور می شد که صلح نزدیک است، اما مرور تاریخ نشان می دهد که هیچ یک از مسائل کلیدی حتی به حل و فصل نزدیک نبوده است.
این مقام سابق آمریکایی افزود: ممکن است شرایط، رهبری و سیاستهای متفاوت در برخی مقاطع امکان صلح را افزایش دهد، اما مسائل مختلف نشان میدهد که دستیابی به “همسویی کامل” بسیار دشوار است. مالی گفت: «این توازن کامل هرگز اتفاق نیفتاد و اکنون ما در وضعیتی هستیم که بسیار بسیار بدتر از سالهای 1993، 1998، 2000، 2014 و تمام آن زمانهایی که مردم به دنبال راهحل دو کشور بودند».
وی درباره احتمال «صحیح نبودن هدف» و ابراز تردید درباره امکانپذیری راهحل دو کشوری، افزود: تداوم اصرار بر این سیاست قابل درک است چرا که سیاستمداران و فعالان به ویژه پس از حوادث سخت دو سال اخیر به دنبال گزینهای شناخته شده و ساده هستند.
به عقیده وی، راه حل دو کشور به «پناهگاه» کسانی تبدیل شده است که به دنبال راه حلی سریع برای یک درگیری طولانی مدت هستند. وی با این حال تاکید کرد که بررسی دلایل درازمدت شکست صلح ضروری است زیرا “به هر حال در آینده نزدیک صلح وجود ندارد”.
مالی در بخشی دیگر از این مصاحبه اعلام کرد که دولت بایدن، علیرغم تمایل خود برای پایان دادن به جنگ، «اقدام قاطعانه لازم» را انجام نداد و در عوض «آغوش خرس» خود را برای اسرائیل حفظ کرد و به ارسال سلاح ادامه داد. به گفته وی، این تصمیم باعث طولانی شدن جنگ و افزایش تلفات شد.
مالی در پایان با ابراز تردید نسبت به موفقیت طرح 20 ماده ای ترامپ برای آینده غزه، گفت: این طرح فاقد جزئیات است و در فضای بی اعتمادی طرفین، اجرای آن دشوار خواهد بود.
به گفته وی، حماس حاضر نیست نقش خود را کنار بگذارد و اسرائیل با نیروهای بین المللی خارج از کنترل خود موافقت نخواهد کرد.
