در 2 سپتامبر 2025، یک قایق ماهیگیری کوچک در یک مسیر معمولی در آبهای دریای کارائیب حرکت می کرد، اما خدمه آن 11 نفره نمی دانستند که چند دقیقه با مرگ فاصله دارند. ناگهان و بدون هشدار، موشکی از ناوشکن نیروی دریایی آمریکا شلیک شد که با انفجاری مهیب قایق کوچک را در هم کوبید و لاشه و اجساد بین امواج پراکنده شد.
به گزارش «انتکه»، الجزیره نوشت: چند ساعت بعد دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا این حمله را اعلام کرد و از «عملیات موفقیت آمیز» در جنگ جدید آمریکا با مواد مخدر صحبت کرد. اما مادورو، رئیسجمهور ونزوئلا گفت که ایالات متحده یک روایت نادرست در مورد قاچاق مواد مخدر ایجاد میکند تا ونزوئلا را هدف قرار دهد و مردم آن را برای جنگ بسیج کند.
آغاز یک رویارویی خطرناک
آن حمله آغاز خطرناک ترین رویارویی بین ایالات متحده و یک کشور آمریکای لاتین در دهه های اخیر بود. از آن روز تاکنون، نیروهای آمریکایی دستکم ۲۰ حمله به کشتیها در آبهای دریای کارائیب و شرق اقیانوس آرام انجام دادهاند که منجر به کشته شدن حداقل ۸۰ نفر شده است.
اما با وجود ناو هواپیمابر آمریکایی جرالد فورد در نزدیکی آبهای ونزوئلا، همراه با هزاران نیروی آمریکایی، 9 اسکادران هوایی و بیش از 12 کشتی جنگی، تعداد کمی از ناظران معتقدند که هدف صرفاً متوقف کردن قایقهای قاچاق مواد مخدر است.
واشنگتن پست این تحرکات را “بزرگترین تجمع غیرعادی” کشتی های جنگی، جنگنده ها و هواپیماهای جاسوسی در نزدیکی سواحل ونزوئلا توصیف کرد. گردهمایی که شاید پوششی برای یک اقدام نظامی گسترده تر باشد.
پس زمینه خصومت
تنش بین واشنگتن و کاراکاس بدون اشاره به 25 سال گذشته قابل درک نیست. روابط دو کشور پس از میهن تجارت هوگو چاوز، افسر سابق ارتش، در سال 1999 دچار سقوط شدید شد. چاوز “انقلاب بولیواری” را آغاز کرد که ضد امپریالیستی و مبتنی بر توزیع مجدد ثروت بود. راهی که او را در تضاد اجتناب ناپذیر با منافع آمریکا قرار داد.
یکی از محورهای اصلی درگیری نفت بود. ونزوئلا از سال 2007 صنعت نفت خود را ملی کرده است و شرکت های خارجی را مجبور می کند یا سهام خود را به دولت بفروشند یا این کشور را ترک کنند. در حالی که شرکت هایی مانند توتال، شورون، استات اویل و بریتیش پترولیوم باقی ماندند، شرکت های آمریکایی اکسون و کانکو فیلیپس از این کار خودداری کردند و دولت دارایی های آنها را مصادره کرد. پس از آن، آمریکا تهدید شد که صادرات نفت ونزوئلا به آن کشور را متوقف خواهد کرد.
حمایت ضمنی آمریکا از کودتای نافرجام 2002 علیه چاوز نیز تنش ها را تشدید کرد. اگرچه واشنگتن دخالت مستقیم خود را تکذیب کرد، اما این حادثه برداشت ونزوئلا از جاه طلبی های امپریالیستی ایالات متحده را تقویت کرد.
پس از مرگ چاوز در سال 2013، نیکلاس مادورو بحران اقتصادی و ایدئولوژی ضد آمریکایی خود را به ارث برد. فروپاشی اقتصاد ونزوئلا در سال های بعد به همراه تحریم های شدید آمریکا، وضعیت این کشور را به یک فاجعه انسانی تبدیل کرد. بین سالهای 2014 تا 2021، تولید ناخالص داخلی 75 درصد کاهش یافت، تورم در سال 2025 به 270 درصد رسید و 7 میلیون نفر کشور را ترک کردند.
“تروریسم مواد مخدر”: واقعیت یا بهانه؟
آمریکا اقدامات اخیر خود را تحت عنوان مبارزه با قاچاق مواد مخدر توجیه می کند. از سال 2020، وزارت دادگستری ایالات متحده مادورو و چندین مقام ارشد را به “تروریسم مواد مخدر” متهم کرده است.
اما داده های سازمان ملل و DEA نشان می دهد:
74 درصد از کوکائینی که وارد ایالات متحده می شود از طریق اقیانوس آرام و نه از دریای کارائیب وارد می شود.
84 درصد از کوکائین کشف شده در آمریکا منشا کلمبیایی دارد.
ونزوئلا تولید کننده عمده کوکائین نیست.
به همین دلیل، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که “جنگ با مواد مخدر” صرفاً پوششی برای اهداف ژئواستراتژیک گسترده تر است.
رقابت قدرت ها: چین و روسیه در حیاط خلوت آمریکا
ونزوئلا به یکی از مهمترین متحدان چین و روسیه در نیمکره غربی تبدیل شده است.
چین 95 درصد نفت صادراتی ونزوئلا را خریداری می کند.
روسیه میلیاردها دلار سلاح به ونزوئلا فروخته است.
کاراکاس در مسائل جهانی با پکن و مسکو همسو است.
از نظر واشنگتن، این به معنای نفوذ قدرت های رقیب به “حیاط خلوت” آمریکاست.
مایک فرومن مشاور سابق کاخ سفید گفت: برای ترامپ، ونزوئلا آغاز اجرای دکترین مونرو در قرن بیست و یکم است.
عملیات نیزه جنوبی: بزرگترین تجمع نظامی ایالات متحده از سال 1989 تاکنون
ایالات متحده بزرگترین استقرار نظامی خود را از زمان تهاجم به پاناما در آمریکای لاتین انجام داده است:
دریا
2 ناوشکن، 1 رزمناو
گروه بزرگ آبی خاکی با کشتی “ایوو جیما”
بیش از 12 هزار نیروی دریایی
هوا
انتقال 10 جنگنده F-35 به پورتوریکو
حضور پهپادهای MQ-9 Reaper
پرواز بمب افکن های B-52 و B-1B بر فراز ونزوئلا
عملیات مخفی
ترامپ در 15 اکتبر تایید کرد که سیا مجاز به انجام عملیات مخفی در داخل ونزوئلا است.
محدودیت های آمریکا و قدرت دفاعی ونزوئلا
اگرچه افزایش نیروهای نظامی ایالات متحده گسترده است، اما برای سرنگونی کامل دولت مادورو کافی نیست. ونزوئلا تفاوت های زیادی با پاناما در سال 1989 دارد:
وسعت بالا
جمعیت زیادی
ارتشی بیش از 100 هزار نفر
بیش از 4.5 میلیون عضو در شبه نظامیان ملی
ونزوئلا همچنین رزمایش های گسترده ای برگزار کرده و از روسیه، چین و ایران درخواست تجهیزات دفاعی فوری کرده است.
روسیه، چین و ایران به شدت از کاراکاس در سازمان ملل حمایت کرده اند.
سناریوهای جنگ
1. فشار کنترل شده
هدف آمریکا ممکن است فروپاشی نظام از طریق فشار اقتصادی و نظامی محدود باشد – بدون جنگ تمام عیار.
2. درگیری خارج از کنترل
هر حادثه کوچکی در دریا می تواند به یک جنگ تمام عیار تبدیل شود.
3. حمله نظامی
تحلیلگران هشدار می دهند که:
این جنگ احتمالا طولانی، پرهزینه و بی نتیجه خواهد بود.
این می تواند «عراق جدید» برای آمریکا باشد.
ممکن است پای روسیه، چین و ایران به منطقه باز شود.
در هر صورت، یک جنگ تمام عیار ونزوئلا را نابود خواهد کرد و ایالات متحده نیز از عواقب آن مصون نخواهد ماند.
