آینده– نقره پس از 45 سال به اوج تاریخی خود در بازار جهانی بازگشت. این بازار که زمانی در سال 1980 به مرز 50 دلار رسید، با تغییر فوری قوانین بورس نیویورک سقوط کرد. صعود امروز متفاوت است. اونس جهانی نقره این بار به دلیل تقاضای صنعتی و کاهش ارزش دلار افزایش یافت.
به گزارش فردا؛ روندی که در بازار نقره داخلی به دلیل تقویت ارزش دلار در ایران رشد کرده است. حاصل این همسویی بی سابقه، رسیدن نقره 999 عیار از 180 تومان در سال 1374 به حدود 229 هزار تومان در سال 1404 است. جهشی معادل 1272 بار. حال سوال اصلی سرمایه گذار ایرانی این است که آیا این رشد مانند گذشته به سرعت به پایان می رسد یا نقره وارد دوره جدیدی شده است و می توان برای سرمایه گذاری به آن امیدوار بود؟
نقره پس از 45 سال به اوج خود بازگشت
طلای فقرا یا نقره داستان جنجالی پشت خود دارد. یکی از این داستان ها به اوایل دهه 1980 برمی گردد. در این زمان نقره به طور ناگهانی افزایش یافت و خیلی سریع سقوط کرد.
ماجرای برادران هانت تیتر روزنامه های آن روزها بود. دو غول نفتی تگزاس که با اتکا به ثروت بی حد و حصر خود بازار نقره را تصرف کردند. آنها با خرید دیوانه وار میلیون ها اونس نقره فیزیکی و قراردادهای آتی، قیمت این فلز را از حدود 6 دلار به بالاترین حد خود یعنی 49.45 دلار در هر اونس در مدت زمان کوتاهی رساندند.
این افزایش انفجاری بود اما پایدار نبود. مقامات بورس تجاری نیویورک که شاهد این دستکاری در بازار بودند، تصمیم گرفتند قوانین معاملات را تغییر دهند و اجازه دهند فقط قراردادهای نقره فروخته شود. اقدامی که به سرعت حباب نقره را شکست و قیمت آن را رسماً له کرد. سقوط شدید نقره، سرمایه برادران هانت را غرق کرد و به انحصار آنها پایان داد.
البته موتور صعود سیلور فقط توسط برادران هانت روشن نشد. در همین دوره، پل ولکر به عنوان رئیس وقت فدرال رزرو آمریکا که چیزی معادل رئیس بانک مرکزی محسوب می شود، سیاست های انقباضی شدیدی را برای مهار تورم آغاز کرد که با افزایش بی سابقه نرخ بهره، زمینه سقوط پس از افزایش قیمت ها را نیز فراهم کرد. تقویت تدریجی دلار – که در سال های بعد شدت گرفت – فشار مضاعفی به بازار وارد کرد و فروپاشی حباب نقره را تسریع کرد.
اکنون در سال 2025، نقره توانسته خود را دوباره بالا ببرد و از سطح تاریخی 45 سال پیش (امروز 56.41 دلار در هر اونس) فراتر رود. اما به روشی دیگر: این بار دستکاری مصنوعی در بازار وجود ندارد.
افزایش کنونی اونس نقره در سال 2025 ناشی از تغییرات اساسی اقتصادی و مالی در جهان است. علاوه بر افزایش روزافزون تقاضای صنعتی نقره در صنایع نوظهور مانند انرژی های تجدیدپذیر، خودروهای برقی و همچنین ورود سرمایه های هنگفت صندوق های ETF به این بازار که یکی از دلایل جذابیت طلا برای اقشار ضعیف در دنیای فناوری جدید تلقی می شود، قدرت دلار را نیز می توان در نظر گرفت.
یعنی اگر 45 سال پیش بازار نقره به دلیل دستکاری برادران هانت جهش می کرد، امروز به دلیل افت قیمت دلار و جذابیت بازار جدید این اتفاق افتاده است. یعنی اگر آن پرش با سقوط ناگهانی همراه بود، این بار به نظر می رسد ماجرا طور دیگری پیش رفته است.
وضعیت نقره در ایران ربطی به دنیا نداره!
نقره در بازارهای جهانی زیر سایه دلار بالا و پایین می شود اما در ایران ماجرا فرق می کند.
هر زمان که دلار تضعیف شد، نقره بهبود یافت. در ایران اما هر زمان که دلار قوی شد، نقره نیز همراه با آن افزایش یافت. در واقع این تضاد دلیل اصلی تفاوت روند نقره داخلی با نمودارهای جهانی است.
بازار نقره در ایران تا اواسط دهه هفتاد یک بازار مستقل نبود. قدیمی ترین آمار رسمی، قیمت هر گرم نقره در سال 1374 را تنها 180 تومان اعلام کرده بود (در آن زمان نقره نه ابزار سرمایه گذاری بود و نه ارزشمند).
از اوایل دهه هشتاد که ریال وارد دوره فرسایش شد، نقره ناخواسته نقش جدیدی پیدا کرد: «حافظ در برابر بی ثباتی پول ملی»; از همان سال ها، نقره در ایران دیگر به اونس جهانی نگاه نمی کرد و فقط به نرخ دلار نگاه می کرد.
قیمت نقره در آغاز دهه نود و جهش ارز برای همیشه از بازار جهانی جدا شد. یعنی زمانی که اونس نقره از 48 دلار سقوط کرد با جهش های پی در پی در ایران همراه شد. در این مرحله، نقره وسیله ای برای جبران خسارت برای افرادی شد که پولشان ارزش خود را از دست می داد.
امروز وضعیت استثنایی در بازار نقره شکل گرفته است. برای اولین بار پس از سال ها، بازارهای جهانی و داخلی نقره به طور همزمان در حال افزایش هستند. اولی به دلیل تقاضای صنعتی، ضعف دلار جهانی و ورود ETFها و دومی به دلیل جهش دلار است.
اکنون نقره در ایران با دو موتور محرکه کار میکند: یکی از بازار جهانی، دیگری از نوسانات ارز در بازار داخلی.
مجموع این عوامل قیمت نقره 999 داخلی را به مرز 229 هزار تومان رسانده است. (1272 برابر نسبت به سال 1374)
