جواد ظریف وزیر سابق امور خارجه گفت: نگرش مبتنی بر دشمن سازی و تقابل مستمر، نگرش ناکارآمدی است و جمهوری اسلامی ایران نیز باید نگاه خود را بر اساس خیر جمعی و ائتلاف های موضوعی تنظیم کند.
به گزارش ایسنا، محمدجواد ظریف در افتتاحیه کنگره حزب احد با اشاره به تحولات گسترده جهانی، منطقه ای و داخلی با تاکید بر اینکه دنیای امروز دیگر دنیای بلوک های سنتی و ائتلاف های دائمی نیست. وی بیان کرد: در دنیای امروز اتکا به متحدان ثابت معنایی ندارد و هر کشوری که بر چنین اندیشه ای تکیه کند باید مسئولیت خود را بپذیرد چرا که دنیای امروز دنیای شبکه های به هم پیوسته و ائتلاف های موضوعی است.
ظریف با بیان اینکه در این چارچوب حتی کشورها و فعالانی که قبلاً به عنوان دشمن شناخته میشدند نیز ممکن است در برخی موضوعات در کنار یکدیگر قرار بگیرند، اظهار داشت: نگرش مبتنی بر دشمنسازی و تقابل مستمر، نگرش ناکارآمدی است و جمهوری اسلامی ایران نیز باید نگاه خود را بر اساس خیر جمعی تنظیم کند و ائتلافهایی را مطرح کند. این رویکرد به معنای نادیده گرفتن گذشته نیست، بلکه به معنای درس گرفتن از تاریخ است بدون اینکه در زندان افتخارات یا شکست های گذشته گرفتار شویم.
وزیر اسبق امور خارجه با اشاره به پیشینه تمدنی ایران تصریح کرد: ایران بر پایه استوار یک تمدن کهن ایستاده است و باید به این پایه افتخار کرد، این بدان معنا نیست که به دنبال بازسازی یا بازتولید افتخارات تاریخی است. دنیای امروز نه دنیای هخامنشیان است و نه دنیای صفویان و تلاش برای بازگشت به آن دوره ها کشور را به سمت تکرار بازی هایی سوق می دهد که در شرایط فعلی کارساز نیست.
ظریف یکی از مهم ترین این بازی های ناکارآمد را رویکرد حاصل جمع صفر و نگاه مبتنی بر تهدید و دشمنی دانست و گفت: تهدیدها قبل از وقوع در دنیای واقعی در ذهن شکل می گیرند. اگر زنان، جوانان، اینترنت، ارتباط با جهان، بخش خصوصی یا حتی نسلهای مختلف را تهدید بدانیم، این تهدیدها در عمل بازتولید خواهند شد.
این دیپلمات سابق کشورمان با بیان اینکه جهان امروز توانایی ایجاد هژمونی مطلق حتی برای قدرت های بزرگ را ندارد، خاطرنشان کرد: آمریکا با وجود هزینه های سنگین نظامی قادر به تحمیل سلطه کامل بر جهان نیست. بنابراین باید پذیرفت که بازگشت به الگوهای گذشته امکان پذیر نیست و تلاش برای احیای آنها کشور را با هزینه های سنگینی مواجه خواهد کرد.
ظریف در بخشی دیگر از سخنان خود ضمن گرامیداشت یاد و خاطره شخصیت های برجسته تاریخ معاصر ایران از جمله سردار شهید قاسم سلیمانی و آیت الله هاشمی رفسنجانی تاکید کرد که تکریم بزرگان و نقش آفرینان تاریخ کشور نباید مانع از نگاه به آینده شود.
وی گفت: ملت ایران ملتی مقتدر و دارای توانایی ها و ظرفیت های فراوان است و گذراندن گذشته بدون فراموشی عبرت ها شرط لازم برای ساختن آینده ای کارآمد و موفق است.
این دیپلمات برجسته کشورمان با تاکید بر اهمیت نقش مردم به عنوان بزرگترین سرمایه ایران گفت: تاریخ نشان داده است که هیچ نیروی خارجی نتوانسته است بر مردم ایران مسلط شود، حتی در شرایطی که کشور با حملات نظامی و تهدیدات متعدد مواجه شده است. نگاه تهدیدمحور به گذشته باعث شده تا فرصت های واقعی کشور نادیده گرفته شود و توجه به توانمندی های انسانی و منابع موجود امکان ساختن آینده ای متفاوت و موفق را فراهم می کند.
ظریف تصریح کرد: تمرکز بر تهدیدها و شکستهای گذشته، کشور را از استفاده از فرصتهای آینده باز میدارد. وی با اشاره به شرایط منطقه و چالش های داخلی و خارجی گفت: ایران می تواند به مرکز گفت وگو و همکاری در سطح منطقه تبدیل شود و حتی مسائل پیچیده ای مانند مسئله فلسطین نیز می تواند با رویکرد صلح جویانه بر اساس منافع جمعی مسیر گفت و گو و همکاری را گسترش دهد.
به گفته وی، ایران با نیروی انسانی قدرتمند و ظرفیت های فرهنگی و تمدنی خود می تواند حلقه اتصال ملت ها و بازیگر صلح و توسعه باشد. آینده کشور را باید بر اساس واقعیت ها و ظرفیت های موجود ساخت، نه آرزوهای گذشته یا تلاش برای بازتولید افتخارات تاریخی که دیگر تحقق آن ها ممکن نیست. آرمان گرایی باید واقع بینانه و مبتنی بر توانمندی ها و منابع قابل اعتماد باشد تا ایران را به پیش ببرد.
ظریف با اشاره به اهمیت نگاه فرصتمحور گفت: تمرکز بر تهدیدها و نگاه تنگنظرانه به گذشته باعث میشود کشور در فضای انفعالی باقی بماند و دیگران از طریق فناوری و شبکههای اطلاعاتی مزیت خود را افزایش دهند. انسان ها می توانند یک پدیده را از زوایای مختلف ببینند و دیدگاه خود را بازتعریف کنند تا راه حل های جدیدی برای مشکلات پیش رو بیابند.
وی همچنین بر همکاریهای داخلی و اولویتبندی ظرفیتها تاکید کرد و گفت: ایران باید در زمینههایی که دارای مزیت است از توانمندیهای نسبی خود استفاده کند و از تمرکز بر حوزههایی که توان رقابت ندارد، پرهیز کند.
به گفته ظریف، زمانی امنیت و عدالت پایدار خواهد بود که از ظرفیت ها و توانمندی های کشور به صورت هماهنگ و متوازن استفاده شود و نگاه جمع صفر که منجر به شکست جمعی می شود کنار گذاشته شود.
ظریف در پایان، صلح و همکاری را راهبردی برای آینده ایران برشمرد و شعر مولانا را یادآور شد و گفت: کشور به جای تمرکز بر دشمن شناسی، باید بر صلح و همگرایی مبتنی بر ظرفیت ها و آرمان های واقع بینانه تمرکز کند، زیرا تنها در این راستا است که توانمندی های ملت ایران می تواند شکوفا شود و آینده ای با ثبات و موفق برای کشور رقم بخورد.
