با حمله آمریکا به ونزوئلا، نام این کشور آمریکای لاتین بار دیگر به تیتر خبرها بازگشته است. حال نکته ای که این روزها شاید به آن توجه شود، تکلیف سرمایه گذاری در شرکت های ایران خودرو و سایپا در این کشور است.
به گزارش دنیای اقتصاد، در سال 2006 بود که سایت خودروسازی ایران با سرمایه گذاری 70 میلیون دلاری در ونزوئلا آغاز به کار کرد. به همین منظور شرکت مشترکی به نام Venirauto تأسیس شد و نام سنتارو برای سمند و نام Torpial برای پراید انتخاب شد و مونتاژ این خودروها در کاراکاس پایتخت ونزوئلا آغاز شد.
در همان سال قرار بود در سال اول 16000 دستگاه تولید شود و در نهایت این رقم به 25000 دستگاه برسد. البته در همان زمان این هدف گیری مورد انتقاد کارشناسان قرار گرفت. این کارشناسان معتقد بودند که مقیاس اقتصادی تولید خودرو حداقل 100 هزار دستگاه در سال است. اگر تولید خودرو کمتر از 100000 دستگاه باشد، تولید به صرفه نیست، مگر اینکه قطعات خودرو ارسال و مونتاژ شود. در سال 1989 اعلام شد که برای تولید 100000 خودرو با هزینه 101 میلیون دلار به یک کارخانه جدید نیاز است، اما این افزایش تولید هرگز در ونزوئلا محقق نشد.
محمدرضا نجفی منش، رئیس انجمن همگن قطعهسازی در سال ۹۶ در گفتوگویی دلیل این موضوع را عدم پرداخت به موقع پول ونزوئلا عنوان کرد و گفت: ونزوئلاییها پول خودروها را پرداخت نکردهاند.
به دلیل مفقود شدن این پروژه، ایران در سال 1393 آن را تعطیل کرد. همانطور که روزنامه اعتماد اعلام کرده بود، تولید یکی از این سایتهای خودروسازی زیانده از سال 1386 تا 1394 (به مدت 9 سال) 11605 دستگاه تورپیال (پراید) بوده که شامل 5165 دستگاه پراید 140 و 940 و 140 پراید پایانی و 140 و 140 دستگاه است. 132 واحد (از سال 1390 به بعد). تولید سمند بیش از 5000 دستگاه در سال نبود.
این پروژه تا سال 1402 که سید ابراهیم رئیسی رئیس جمهور وقت ایران به آمریکای لاتین سفر کرد تقریباً مسکوت بود. با جلساتی که با طرف ونزوئلایی انجام شد، توافق شد تولید و صادرات 200 هزار دستگاه خودرو در مدت 5 سال، احیای کارخانه خودروسازی ونیراتو با مدیریت طرف ایرانی و ایجاد خط تولید خودروهای تجاری و سواری در ونزوئلا در دستور کار قرار گیرد.
همچنین در دولت سیزدهم اعلام شد که علاوه بر تولید 4 مدل خودرو در ونزوئلا، صادرات به این کشور نیز انجام خواهد شد. با این حال، تولید خودرو در ونزوئلا پس از سال 1402 به مرحله اجرا نرسید. شرایط اقتصادی حاکم در هر دو کشور اجازه سرمایه گذاری بیشتر در این سایت تولید را نمی داد.
کارشناسان معتقد بودند که ونزوئلا در سال جاری قادر به پرداخت هزینه خودروهای ایرانی نخواهد بود، بنابراین خودرو در ونزوئلا تولید نشد، اما صادرات به این کشور ادامه یافت. سایپا در سال 1402 هزار دستگاه خودرو به این کشور صادر کرد. همین رابطه تجاری محدود خودرو تا کنون ادامه دارد، با این حال باید دید با تغییرات جدید، کار کارخانه خودروسازی ایرانی در کاراکاس به کجا خواهد رسید.
