دلار چگونه بازدهی بورس را تغییر داد؟

میهن تجارت- شتاب رشد نرخ ارز و تقویت انتظارات تورمی، ساختار کارایی صنایع بورسی را در سال 1404 به طرز چشمگیری تغییر داده است. به گونه ای که پالایشگاه ها در بالای جدول راندمان قرار می گیرند و فلزات اساسی با فاصله کمی در رتبه های بالایی قرار می گیرند. صنایعی که نه تنها توانسته اند تورم را پوشش دهند، بلکه تحت تاثیر رشد قیمت جهانی، تغییر سیاست های ارزی و بهبود نرخ فروش وارد فاز جدیدی از سودآوری شده اند.

دلار؛ محرک عملکرد بازار سهام

امیرحسین نصر کارشناس بازار سرمایه به بررسی عملکرد صنایع بورسی از ابتدای فروردین ماه 1404 پرداخت و گفت: اگر بخواهیم بهترین و بدترین صنایع بورسی را از منظر عملکرد قیمتی بررسی کنیم، تفاوت قابل توجهی بین گروه های مختلف مشاهده می شود که ریشه آن به ماهیت فروش محصولات به دلار یا ریال برمی گردد.

وی افزود: از ابتدای امسال بهترین راندمان متعلق به گروه فرآورده های نفتی و پالایشی است که موفق به ثبت راندمان 108 درصدی شده است. پس از آن گروه تولید فلزات غیر فولادی شامل آلومینیوم، مس و روی با رشد 105 درصدی در رتبه دوم قرار دارد.

این کارشناس بازار سرمایه ادامه داد: در رتبه سوم گروه نوشابه، شیرینی و بیسکویت با بازدهی 90 درصد قرار گرفته است و پس از آن گروه یوتیلیتی بازدهی 88 درصدی را به ثبت رسانده است. گروه خرده‌فروشی با 83 درصد، سایر فرآورده‌های غذایی با 80 درصد، بانک‌ها با 76 درصد، اوره‌سازان با 72 درصد، گروه دارو با 70 درصد و در نهایت صنعت چاپ و نشر با 64 درصد برترین صنایع بورس از ابتدای سال 1404 هستند. نصر در ادامه به صنایع کم‌بازده اشاره کرد. بر قدرت خرید داخلی گروه حمل و نقل ریلی تنها 10 درصد بازده، نرم افزار و خدمات 9 درصد، محصولات کاغذی 8 درصد، هتل و رستوران 6 درصد و قطعات خودرو 4 درصد. وی تاکید کرد: پس از این گروه ها زغال سنگ با سه درصد، ماشین آلات با یک درصد، تولید انبوه و املاک صفر بازده قرار دارند. همچنین گروه لوازم خانگی با منفی 7 درصد و گروه سخت افزار با منفی 9 درصد ضعیف ترین عملکرد قیمتی را از ابتدای سال تاکنون تجربه کرده اند.

این تحلیلگر بازار سرمایه با مقایسه دو دسته از صنایع گفت: تحلیل بنیادی این گروه ها نشان می دهد صنایعی که قیمت محصولات آنها با نرخ دلار و جهانی مرتبط است توانسته اند بهترین بازدهی را ایجاد کنند. با توجه به رشد نرخ ارز و حرکت دلار نیما و تالار اول به سمت نرخ های بالاتر و نزدیک شدن به دلار آزاد، پیش بینی می شود این مزیت در ادامه سال نیز حفظ شود. نصر درباره دلایل رشد صنایع برتر توضیح داد: در گروه فرآورده های نفتی رشد چشمگیر کراک اسپرد از ابتدای سال تاکنون نقش مهمی در افزایش سودآوری داشته است.

محصولات این شرکت ها با نرخ های وابسته به نیما یا تالار اول به فروش می رسند و با سیاست های ارزی موجود پیش بینی می شود سودآوری آنها رشد کند، البته در صورت تقویت سناریوی صلح روسیه و اوکراین احتمال کاهش کرک اسپرد خطرآفرین است. این کارشناس بازار سرمایه درباره صنایع غذایی گفت: اگرچه حذف ارز ترجیحی می تواند بر حاشیه سود این شرکت ها فشار بیاورد، اما رشد ریالی درآمدها باعث افزایش سود اسمی آنها شده است. همین منطق در گروه خرده فروشی و توزیع به ویژه شرکت های پخش غذا و دارو صادق است و بازار انتظار دارد سودآوری این گروه ها افزایش یابد.

بیشتر بخوانید: بورس تهران در فاز استراحت و احتیاط

وی در ادامه به عملکرد بانک ها اشاره کرد و گفت: بانک ها از ابتدای سال تاکنون با توجه به نرخ ارز اقلام ارزی، سود حاصل از سرمایه گذاری ها و بهبود عملیات بانکی عملکرد قیمتی خوبی را به ثبت رسانده اند. همچنین در صنعت اوره، تداوم قیمت های جهانی در سطوح مطلوب و فروش دلاری چه در بازارهای داخلی و چه در بازارهای صادراتی عامل اصلی رشد بوده است. نصر در پایان تاکید کرد: بورس همچنان چشم به راه آینده است و صنایعی که فروش صادراتی دارند و یا قیمت محصولاتشان وابسته به دلار است و نرخ های جهانی در مسیر تداوم سودآوری قرار دارند. از سوی دیگر، صنایعی که دارای مواد اولیه دلاری و فروش ریالی و وابسته به قدرت خرید داخلی هستند، همچنان با چالش رشد سودآور مواجه خواهند بود. موضوعی که به وضوح در عملکرد قیمتی سهام این گروه ها نمود پیدا می کند.

فلزات اساسی در مسیر تورم

خدیجه مهدی زاده، کارشناس بازار سرمایه نیز به بررسی وضعیت بازار فلزات اساسی پرداخت و گفت: تحولات اخیر در بازارهای جهانی نشان می دهد که فلزات اساسی بار دیگر در کانون انتظارات تورمی قرار گرفته اند و مجموعه ریسک های ژئوپلیتیکی، سیاست های پولی و محدودیت های عرضه، زمینه ساز رشد قیمت ها در این بازار شده است. وی افزود: تشدید تنش‌های نظامی در اروپا، افزایش اصطکاک تجاری بین آمریکا و چین و نگرانی از مداخلات سیاسی در سیاست‌های پولی فدرال رزرو، فضای بلاتکلیفی را در بازار کالا افزایش داده و انتظارات تورمی جهانی را تقویت کرده است. این کارشناس بازار سرمایه با اشاره به فلز مس تصریح کرد: مس به دلیل نقش کلیدی در انتقال انرژی، خودروهای برقی و زیرساخت های دیجیتال همچنان یکی از مهمترین فلزات صنعتی در جهان محسوب می شود. وی افزود: محدودیت های عرضه، نگرانی های تعرفه ای و چشم انداز کاهش نرخ بهره در اقتصاد آمریکا، قیمت مس را به رکوردهای جدیدی رسانده است و این روند می تواند ادامه داشته باشد.

مهدی زاده در خصوص سایر فلزات اساسی نیز گفت: نقره با رشد تقاضای صنعتی به ویژه در حوزه انرژی های تجدیدپذیر و پنل های خورشیدی از سطوح تاریخی نیز عبور کرده و رشد قیمت آن پشتوانه های اساسی دارد. در مورد آلومینیوم اگرچه تمرکز رسانه ای کمتری وجود دارد، اما بهبود اسپرد فرآوری به دلیل کاهش قیمت مواد اولیه می تواند حاشیه سود تولیدکنندگان را تقویت کند. وی با تاکید بر جایگاه فولاد گفت: محور اصلی تحلیل بازار فلزات اساسی همچنان فولاد است. قیمت جهانی فولاد به شدت به تحولات اقتصاد چین وابسته است و سیاست‌های جدید این کشور در قالب یک برنامه پنج ساله با تمرکز بر افزایش مصرف داخلی و محدود کردن صادرات فولاد بی‌کیفیت، خطر افت شدید قیمت‌های جهانی را کاهش داده است.

این تحلیلگر بازار سرمایه افزود: در صورت تشدید تنش های نظامی و افزایش هزینه های زیرساختی و دفاعی در سطح جهانی، تقاضا برای فولاد می تواند افزایش یابد و موج جدیدی از تورم وارد این بازار شود. مهدی زاده با اشاره به شرایط داخلی صنعت فلزات اساسی گفت: در ایران علاوه بر متغیرهای جهانی، شرکت های فلزی با محدودیت های ساختاری مانند کمبود گاز، برق و آب مواجه هستند که می تواند حتی در شرایط رشد قیمت جهانی از بهره برداری کامل از ظرفیت تولید جلوگیری کند.

وی تاکید کرد: انتقال ارز صادراتی شرکت های فلزی به تالار دوم خبر مثبتی برای سودآوری ریالی این شرکت ها است و می تواند انگیزه صادرات را به ویژه برای شرکت هایی که دسترسی بهتری به بازارهای هدف دارند افزایش دهد. این کارشناس بازار سرمایه در خاتمه گفت: در شرایط کنونی فلزات اساسی بیش از هر زمان دیگری متاثر از تورم جهانی و ریسک های ژئوپلیتیکی هستند و در عین حال در داخل کشور نیز سیاست های ارزی و محدودیت های انرژی نقش تعیین کننده ای در سودآوری این صنایع دارد. بازار سرمایه بیش از آنکه صرفاً به قیمت‌های جهانی واکنش نشان دهد، به پایداری سود، جریان نقدی و توانایی شرکت‌های فلزی برای انطباق با این محیط پرریسک توجه خواهد کرد.

منبع: دنیای اقتصاد