به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، هر نسلی با پرسش های جدید متولد می شود، اما نه با پاسخ های آماده. نسل جدید در دنیایی بزرگ میشود که اطلاعات از هر طرف بمباران میشود، اما چیز کمی به آنها کمک میکند تا بفهمند چرا اینجا هستند و «امروز چه مسیری برای شکلگیری طی شده است و تاریخ، اگر گفته نشود، به صدای ضعیفی در هیاهو تبدیل میشود که به تدریج شنیده نخواهد شد.
شکاف نسلی نه تنها تفاوت سلیقه یا تفاوت در سبک زندگی است، بلکه اغلب ناشی از نداشتن زبان مشترک درباره گذشته است. وقتی والدین و فرزندان نمی توانند در مورد تاریخ صحبت کنند، برای رسیدن به درک در مورد حال و آینده مشکل دارند.
برخی از والدین تصور می کنند که نسل جدید از تاریخ دلزده شده است، در حالی که واقعیت این است که این نسل با روایت های کلیشه ای و یک طرفه ارتباط برقرار نمی کند و آنچه از خود می ماند تاریخ نیست، بلکه شیوه بیان آن است و وقتی تاریخ در قالب تجربه واقعی بیان نمی شود، طبیعی است که جذابیتی نداشته باشد.
در این میان دهه فجر فرصتی جمعی برای بازگشت به روایت است، فرصتی که توجه جامعه، خانواده ها و نسل ها را به گذشته معطوف می کند. در این دوره، تاریخ دوباره وارد گفت و گوی روزمره می شود و این فضا فرصت مناسبی برای بیان روایت های عمیق تر، انسانی تر و صادقانه تری فراهم می کند و دهه فجر می تواند به جای تکرار شعار، لحظه ای برای شنیدن و درک شود.
دهه فجر یکی از مواقعی است که تاریخ ناخواسته وارد فضای عمومی زندگی مردم می شود و این حضور فراگیر آن را به فرصتی آموزشی و فرهنگی تبدیل می کند که اگر از دست برود به راحتی جایگزین آن نمی شود و در این ایام نسل جدید آماده شنیدن است.
آموزش یعنی آماده کردن کودک برای درک دنیای واقعی
زهرا سادات کاظمی، روانشناس و مشاور آموزشی به خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه آموزش تنها آموزش مهارت های فردی یا موفقیت تحصیلی نیست، بلکه به معنای آماده سازی کودک برای درک دنیای واقعی است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: تاریخی که به کودک منتقل نمی شود به معنای حذف بخشی از این دنیاست و کودک بدون شناخت گذشته اتفاقات امروز را تصادفی و بی ریشه می بیند و در نتیجه قدرت تحلیل و قضاوت او در ذهن باقی می ماند.
وی با بیان اینکه از منظر تربیتی، تاریخ یکی از ابزارهای مهم آموزش تفکر علّی است، می افزاید: وقتی والدین از گذشته صحبت نمی کنند، فرصت آموزش این مهارت از بین می رود، ضمن اینکه روایت ساده تجربیات تاریخی می تواند کودک را با مفهوم مسئولیت، پیامدهای انتخاب و نقش انسان در تغییر یا تکرار موقعیت ها آشنا کند.
این روانشناس و مشاور تربیتی با وجود اینکه نقش والدین در انتقال تاریخ شبیه به نقش معلم است، بیان می کند: آموزش موثر مبتنی بر گفت و گو است، وقتی والدین تاریخ را در قالب داستان، پرسش و مشارکت روایت می کنند، کودک یاد می گیرد که شنونده فعالی باشد و نظر بدهد و این فرآیند اساس تربیت فکری سالم است.
آموزش تاریخ در خانواده فرصتی برای تمرین ارزش هاست/ نسلی که تاریخ بداند منفعل نخواهد بود
کاظمی با بیان اینکه در آموزش و پرورش پنهان کاری نتیجه عکس دارد، ادامه می دهد: صداقت در تربیت مستلزم بیان تاریخ به زبان متناسب با سن است. در واقع والدین باید با توجه به سن فرزندان خود تاریخ را روایت کنند تا کودکان از سنین پایین با داستان های واقعی آشنا شوند و برای آینده ای روشن از آنها الهام بگیرند.
وی با بیان اینکه آموزش تاریخ در خانواده فرصتی برای تمرین ارزش هاست، می گوید: مفاهیمی مانند عدالت، شجاعت، اشتباه، مقاومت یا سازش وقتی در بستر روایت های واقعی تاریخی بیان شود برای کودک ملموس و قابل درک می شود و به رفتار روزمره او جهت می دهد.
این روانشناس و مشاور تربیتی با بیان اینکه از منظر تربیت، نسلی که تاریخ را می شناسد منفعل نیست، می افزاید: چنین نسلی می آموزد که نقش دارد، حق انتخاب دارد و مسئولیت پذیر است و والدینی که روایت تاریخی را جزئی از تربیت فرزند خود می دانند، در واقع آینده آگاهانه و متعادل تری ایجاد می کنند که در آن تصمیم گیری از روی فهم و درک است.
ناآگاهی از تاریخ خطری جدی برای شکلگیری نگاه آگاهانه به جهان است/ آنچه تاریخ را زنده میکند، روایتهاست.
فاطمه رضازاده، روانشناس و مشاوره کودک و نوجوان وی با بیان اینکه هر نسلی که پا به جهان می گذارد، گذشته ای را به ارث می برد که اگر برایشان روایت نشود، مبهم، گنگ و گاه بی اهمیت جلوه می کند، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: نسل جدید در دنیایی رشد می کند که سرعت اطلاع رسانی زیاد است، اما عمق درک آن کم است و در چنین فضایی ندانستن تاریخ، خطری جدی برای شکل گیری جهان نیست.
وی با بیان اینکه وقتی پیوند نسل ها از مسیر روایت قطع می شود، فاصله ها فقط سن نیست، می افزاید: برخلاف تصور برخی از والدین، سکوت در مورد گذشته فرزندان را بی دفاع می کند و باید توجه داشت که ندانستن تاریخ و اصول تاریخی نه تنها سپر نیست، بلکه خلأ نیز هست.
این روانشناس و مشاور کودک و نوجوان با بیان اینکه اگر تاریخ فقط در کتاب ها بماند به موضوعی بی روح تبدیل می شود، تصریح می کند: آنچه تاریخ را زنده می کند روایت انسانی آن است، روایت آدم هایی که تصمیم گرفتند، اشتباه کردند، پول دادند و مسیر را ساختند و این روایت وقتی از دل خانواده منتقل شود قدرتی دارد که هیچ رسانه ای نمی تواند جایگزین آن شود.
روایت تاریخ، زیربنای آگاهی است/ اگر در فضایی امن به پرسش های نسل جدید پاسخ داده نشود، با روایت هایی جهت دار پاسخ داده می شود.
رضازاده با بیان اینکه نسل جدید طبیعتا پرسشگر است، ادامه می دهد: اگر پاسخ این سوالات در فضای امن خانواده داده نشود در فضاهای دیگر و حتی با روایت های کارگردانی شده پاسخ داده می شود و اینجاست که نقش والدین از مراقبت به هدایت فکری تغییر می کند.
وی با بیان اینکه روایت تاریخ به معنای تحمیل نگاه خاص یا بازتولید گذشته نیست، می گوید: مشکل دادن امکان انتخاب آگاهانه است و اگر بچه ها شناخت درستی از تاریخ نداشته باشند در تصمیم گیری دچار مشکل می شوند و همین موضوع می تواند هویت آنها را نیز دچار مشکل کند.
این روانشناس و مشاور کودک و نوجوان با تاکید بر اینکه صحبت از تاریخ و آگاه سازی نسل جدید، مسئولیت پذیری است، می افزاید: والدین، مربیان و جامعه در قبال آینده مسئول هستند و کیفیت آینده به میزان صداقت در روایت گذشته بستگی دارد و بدون این روایت نمی توان آموزش و آگاهی پایداری را شکل داد.
خانواده اولین و مهمترین فضا برای انتقال معناست و قبل از مدرسه، قبل از رسانه ها و قبل از شبکه های اجتماعی، این خانواده است که می تواند تصویری اولیه از گذشته در ذهن کودک ایجاد کند و اگر این تصویر شکل نگیرد، ذهن کودک آن را با قطعات پراکنده و گاه متناقض پر می کند.
نسل جدید بیش از هر زمان دیگری در معرض روایت های متنوع و گاه متضاد قرار می گیرد و در چنین شرایطی، نداشتن روایت اولیه، انسان را به بیراهه می کشاند. روایت خانوادگی تاریخ از اهمیت حیاتی برخوردار است، نه به معنای حقیقت مطلق، بلکه به عنوان نقطه آغازی برای درک.
روایت تاریخ راهی برای درک امروز است، زیرا بسیاری از حساسیت ها، بیم ها و امیدهای جامعه را بدون شناخت ریشه های تاریخی نمی توان درک کرد و نسل جدید باید بدانند چرا برخی مسائل هنوز زنده و اثرگذار هستند.
به طور کلی، آینده ای که نسل جدید قرار است بسازد، بر دوش دانسته ها و ندانسته هایشان شکل می گیرد و اگر امروز از گذشته صحبت نکنیم، فردا باید تاوان سوء تفاهم ها و تکرارها را بپردازیم و این مقدمه ای است برای درک اینکه چرا آگاهی تاریخی و نقش والدین در آن یک انتخاب اختیاری نیست، بلکه یک ضرورت است.
در این میان دهه فجر فرصتی جمعی برای بازگشت به روایت است، فرصتی که توجه جامعه، خانواده ها و نسل ها را به گذشته معطوف می کند. در این دوره، تاریخ دوباره وارد گفت و گوی روزمره می شود و این فضا فرصت مناسبی برای بیان روایت های عمیق تر، انسانی تر و صادقانه تری فراهم می کند و دهه فجر می تواند به جای تکرار شعار، لحظه ای برای شنیدن و درک شود.
دهه فجر اگر تنها به بازگویی رسمی وقایع محدود شود، تأثیر آن کوتاه مدت خواهد بود، اما اگر فرصتی برای روایت تجربیات، تبیین مسیر طی شده و گفتگوی صادقانه شود، می تواند نقش ماندگارتری در آگاهی نسل جدید داشته باشد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
