آینده محسن صالحی خواه; چند دانشگاه کشور امروز 12 اسفند برای دومین روز متوالی صحنه ناآرامی های دانشجویی و بروز فضایی دوگانه در این محیط های آموزشی بودند. این ناآرامی ها با نزدیک شدن به چهلمین روز اغتشاشات دی ماه 1404 با برگزاری مراسم و تجمعات توسط دو گروه از دانشجویان بسیجی و معترضین و آغاز ترم جدید دانشگاه ها صورت گرفت و در مواردی منجر به درگیری فیزیکی دانشجویان شد. در برخی از دانشگاه ها نیز یادبودهایی با نام و عکس کشته شدگان نصب شد.
بر اساس گزارش فردا، اگرچه درگیری فیزیکی دانشجویان در روز دوم اسفند بیشتر مربوط به دانشگاه شریف بوده است، اما بررسی تصاویر منتشر شده از تجمعات دانشجویی در روز سوم حاکی از آن است که در این روز تعداد بیشتری از دانشگاه ها عمدتا در تهران درگیر این تجمعات بوده اند و میزان درگیری فیزیکی طرفین نسبت به روز دوم اسفند افزایش یافته است.
اخبار نشان می دهد که معمولاً دو نوع مراسم در دانشگاه ها و اغلب به طور همزمان برگزار می شود. مراسمی توسط دانشجویانی که خود را دانشجوی انقلابی می خوانند و مرتبط با بسیج و هیئت های دانشجویی هستند و سایر تجمعات با فراخوان های تلگرامی در کانال های مرتبط با دانشجویان تشکیل می شود.
روز دوم: رادیکال تر از آغاز اعتراضات
حال و هوای روز سوم اسفند از نظر شکل و محتوا با اولین روز ناآرامی دانشگاه متفاوت بود. اخبار نشان می دهد که در این روز، دانشگاه صنعتی شریف، تهران، خواجه نصیرالدین طوسی، هنر تهران، بهشتی، امیرکبیر در تهران و دو دانشگاه غیرانتفاعی سجاد و فردوسی در مشهد. صحنه تظاهرات و گاه درگیری بودند. تصاویر نشان می دهد تجمعات در دانشگاه های علم و صنعت، شریف، تهران، امیرکبیر و فردوسی مشهد منجر به درگیری فیزیکی بین دانشجویان بسیجی و معترضان شده است.
فیلم های منتشر شده در کانال های غیر رسمی و همچنین رسانه های مانند کشت کاران و مهر نشان میدهد که برخی از این درگیریها مستقیم و در مکانهایی مانند دانشگاه شریف و در برخی موارد با پرتاب بطری آب، وسایل شخصی و سنگ همراه بوده است. این فضا از حوالی ظهر در دانشگاه ها شروع شد و تا عصر ادامه داشت.
همزمان با تجمعات دانشجویان معترض، رسانه های داخلی نیز فیلم و گزارشی از تجمعات دانشجویان انقلابی در «محکومیت اقدامات آشوبگرانه» منتشر کردند. بر اساس گزارش کانال تلگرامی روزنامه شریف و اطلاع خبرنگار به گزارش میهن تجارت از یکی از دانشجویان این دانشگاه، اینترنت همراه در روزهای یکشنبه و شنبه تا غروب و پایان ناآرامی ها حداقل در محدوده دانشگاه شریف قطع شد.
شعارهای روز دوم تجمعات در دانشگاه ها رادیکال تر و صریح تر بود. در این روز نمادها، تصاویر قربانیان تظاهرات دی ماه و پرچم شیر و خورشید در تجمعات دیده می شد که در همه دانشگاه ها یکسان نبود. شعارها نیز دارای طیف وسیعی از محتوا بود. از شعارهایی که در سال 1401 شنیده شد تا شعارهای آزادیخواهانه، حمایت از پهلوی خطاب به افراد، ضد سلطنت و استبداد.
بررسی فیلم های منتشر شده در شبکه های اجتماعی نشان می دهد که در برخی از دانشگاه ها شعارها مخالف یکدیگر بوده است. توزیع شعارها نیز در دانشگاه ها یکسان نبود. مثلاً شعارهای حامیان جریان سلطنتی در دانشگاه های شریف و علم و صنعت بیشتر پررنگ بود، اما در فیلم های دانشگاه هنر این شعارها به چشم نمی خورد و شعارها به طیف چپ نزدیکتر بود.
تصویری از تجمع در دانشگاه هنر – 12 اسفند
دیروز خبری و تصویری از ورود نیروهای امنیتی و انتظامی از خارج از دانشگاه به محوطه این محیط های آموزشی منتشر نشد. تنها فیلمی مربوط به دانشگاه فردوسی مشهد اما با تیتر ورود نیروهای انتظامی به دانشگاه در شبکه های اجتماعی دست به دست شد که به دلیل عدم صوت و تصویر واضح و یا نشانه ای از صحت این ادعا قابل تایید نیست. اما در یکی از تصاویر که گفته می شود مربوط به دانشگاه تهران است، استفاده از گاز اشک آور در درگیری مشخص است.
به گزارش ایسنا از مشهد، در پایان تجمعات مربوط به دانشگاه فردوسی، یک دانشجو بازداشت شد، اما تا لحظه نگارش این گزارش، هیچ خبر رسمی و غیررسمی مبنی بر دستگیری دانشجویان سایر دانشگاه ها در رسانه ها منتشر نشده است.
ماجرای درگیری در شریف
در روز اول بازگشایی دانشگاه ها، اتفاقات دانشگاه شریف بیشتر مورد توجه قرار گرفت، زیرا میزان درگیری در آنجا بیشتر بود. بسیج دانشجویی و انجمن اسلامی دانشگاه شریف. شامگاه دوم اسفندماه نیز بیانیه هایی را درباره اتفاقات پردیس این دانشگاه منتشر کردند که بخش هایی از آن با یکدیگر همخوانی دارد و برخی بخش ها متفاوت است.
انجمن اسلامی وی با بیان اینکه قرار بود از ابتدا تجمعی در سکوت در مقابل سلف البرز در این دانشگاه برگزار شود، می گوید: وقتی ساعت 12 ظهر روز شنبه رسید، گروه زیادی از دانشجویان با لباس مشکی و با در دست داشتن عکس های کشته شدگان در فضای مقابل سلف البرز تجمع کردند و جمعیت دقایقی در سکوت ایستادند و سپس با روشن کردن قوطی به عزاداری خود ادامه دادند.
پس از گذشت مدتی اما معاونت فرهنگی دانشگاه در رفتاری بی سابقه ابتدا قرآن نواخت و سپس موسیقی غمگین را از بلندگوهای دانشگاه پخش کرد. اما در حین پخش موسیقی، دانشجویان حاضر در این گفتگو از معاونت فرهنگی خواستند برای حفظ سکوت، موسیقی را خاموش کند.
علیرغم پذیرش این درخواست از سوی معاونت فرهنگی، تنها اندکی پس از پایان موزیک و در میانه اذان از بلندگوهای مسجد دانشگاه، بلندگوهای نزدیک محل تحصن (که بر روی دیوار بیرونی ساختمان ابن سینا نصب شده بود) با صدای بلند شروع به پخش اذان کردند. اقدامی که بار دیگر سکوت تحصن را شکست و با نارضایتی دانشجویان مواجه شد.
با شکسته شدن تحصن سکوت، دانشجویان ضمن ابراز نارضایتی از این رویارویی، در همان مکان، مقابل سلف دست به تجمع زدند. مدتی پس از شروع تجمع، جمعیت به موازات ساختمان امور تغذیه به سمت جنوب دانشگاه حرکت کردند. پس از نزدیک شدن به سردار اما، دانشجویان الزهرا و بسیج شریف به صورت سازماندهی شده در مقابل معترضان صف آرایی کردند و به مقابله با آنان پرداختند.
تجمع دانشجویان بسیجی در دانشگاه شریف
بسیج دانشجویی نیز در بیانیه ای جداگانه روایت خود را از وقایع این روز ارائه کرد که در بخشی از آن آمده است: شبه عزادارانی که برای رسیدن به دانشگاه تلاش میکنند و با حضور دانشجویان انقلابی مواجه شدهاند، سعی در مبارزه و عبور از جمعیت خود دارند که منجر به درگیریهای پراکنده بین دو گروه میشود.
13:19 | توزیع جمعیت و حضور اساتید
گروهی از شبه عزاداران فحاشی که امکان عبور از مسیر اصلی را پیدا نکردند، از خیابان جنب ساختمان اداری سعی در رسیدن به ورودی دانشگاه دارند که با صف بندی دانشجویان انقلابی از عبور آنها جلوگیری می شود. در عین حال برخی از اساتید از جمله دکتر تجریشی، دکتر بهمن آبادی، دکتر ابوالحسنی، دکتر فردمنش و دکتر فخارزاده با حضور دقایقی بین دو گروه سعی در گفتگو با طرفین و جلوگیری از درگیری دارند.
ساعت 13:30 شعارهای ناجور
شعارهای جمعیت شبه عزادار همچنان بلندتر و گستاخانه تر از گذشته است و ما از بیان این شعارها معذوریم. از سوی دیگر شعارهای «حیدر، حیدر»، «الله اکبر»، «یا مرگ یا خامنه ای» و دیگر شعارهای مذهبی از جمله سرود «ای ایران، ای مرز پرغر» توسط دانشجویان انقلابی سر داده می شود.
14:37 | رفتارهای غیر هنجاری
درگیری لفظی با شعارهای طرفین به طور مستمر ادامه دارد. در میان شعارها، شبه عزاداران برای عبور از میان جمعیت و سر دادن شعارهای توهین آمیز علیه حجاب و ارزش های اسلامی به سمت بخش خواهران هجوم می آورند. پس از دقایقی معترضان با پرتاب سنگ و بطری به سوی دانشجویان انقلابی روزه دار به شعارهای وقیحانه خود ادامه می دهند. با کمک نیروهای امنیتی دو چاقو از شبه عزاداران گرفته شد. در این درگیری ها تعدادی از دانش آموزان انقلابی مجروح و دو نفر از آنها به دلیل برخورد سنگ به سرشان به بیمارستان منتقل شدند.
15:30 | تنها تبادل شعار
تنش ها کاهش می یابد و دو گروه به تبادل شعار بسنده می کنند. شعارهای عادی توسط گروهی حدود 60 نفر سر داده می شود و جمعیت حدود 170 نفری در فاصله کوتاهی به تماشا می نشینند. این تجمع حوالی ساعت 17 به پایان رسید.
