سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، روز سهشنبه 18 فروردین 1405، در پی تهدید اسرائیل به حمله به راهآهن سراسری ایران، در نامهای خطاب به مدیرکل سازمان علمی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو) نسبت به عواقب این تهدید فوری برای وی هشدار داد و بر لزوم حفاظت فوری این جهانی از وی تاکید کرد.
در این نامه آمده است: راه آهن سراسری ایران یکی از برجسته ترین نمونه های معماری و مهندسی معاصر کشور محسوب می شود که با مشارکت مهندسان، هنرمندان، کارگران و متخصصان ایرانی و اروپایی طی سالیان متمادی ساخته و سپس با تکیه بر دانش بومی توسعه یافت.
وزیر میراث فرهنگی با اشاره به جایگاه بین المللی این اثر اظهار داشت: ارزش های منحصر به فرد این همکاری تخصصی و فرهنگی و تأثیر آن بر تاریخ معاصر غرب آسیا، سرانجام منجر به ثبت خط آهن سراسری ایران در فهرست میراث جهانی یونسکو در سال 1400 هجری شمسی و در چهل و چهارمین اجلاس این سازمان با توافق کامل کشورهای عضو در چین شد.
صالحی امیری در بخشی دیگر از این نامه با بیان اینکه «نگرانی عمیق جمهوری اسلامی ایران را نسبت به تهدیدات راهآهن سراسری ایران اعلام میکنم»، تأکید کرد: این میراث تاریخی و تمدنی نه تنها یکی از مهمترین نمادهای پیوند جغرافیایی، فرهنگی و اقتصادی ایران معاصر است، بلکه به عنوان بخشی از میراث مشترک بشری شناخته میشود.
وی با تشریح اهمیت این مسیر تاریخی افزود: این خط ریلی با عبور از استان های متعدد از جمله گلستان، مازندران، سمنان، تهران، قم، مرکزی، لرستان و خوزستان، با عبور از مناظر مختلف طبیعی و فرهنگی، عبور از جنگل های هیرکانی بدون تخریب، نمونه ای عالی از خاطره مهندسی عمران سرزمینی محسوب می شود.
وزیر میراث فرهنگی با اتخاذ ادبیاتی صریح و هشدارآمیز تصریح کرد: هرگونه تعرض، تخریب یا تعرض به این اثر ارزشمند، تعرض به میراث فرهنگی ملت ایران و لطمه زدن به سرمایه متعلق به همه بشریت است؛ اقدامی که از نظر اخلاق، انسانیت و حقوق فرهنگی بینالمللی بهشدت محکوم و مغایر با مسئولیت مشترک او در حمایت دولتها و نهادهای بینالمللی است.
در ادامه این نامه آمده است: در شرایطی که تهدید زیرساخت های حیاتی و آثار تاریخی می تواند جان غیرنظامیان را نیز به خطر بیندازد، حمله به راه آهن سراسری ایران علاوه بر آسیب رساندن به اثر ثبت جهانی، پیامدهای انسانی گسترده ای را به همراه خواهد داشت و مغایر با وجدان عمومی بشریت خواهد بود.
صالحی امیری همچنین هشدار داده است که سکوت در برابر چنین تهدیدی منجر به تضعیف نظام بینالملل حفاظت از فرهنگ و تاریخ مشترک انسانها میشود و از این رو از مدیرکل یونسکو و این نهاد بینالمللی انتظار میرود با بهرهگیری از موقعیت حقوقی، اخلاقی و بینالمللی خود موضعی روشن، فوری و بازدارنده اتخاذ کرده و جامعه جهانی حمایت از این مسئولیت را به عهده بگیرند.
وی در پایان تاکید کرد: شایسته است همه نهادهای بینالمللی، دولتها، محافل علمی و فرهنگی و وجدانهای بیدار جهان برای جلوگیری از هرگونه تعرض به راهآهن سراسری ایران و دیگر میراثهای فرهنگی و تاریخی این سرزمین، اقدام فوری و مؤثری انجام دهند؛ چرا که میراث فرهنگی متعلق به زنده یاد بشریت است و حمله به تاریخ و آینده بشری، حمله به آن است.
بر اساس آخرین اعلامیه وزارت میراث فرهنگی، بیش از 130 اثر تاریخی ایران در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل به ایران تخریب یا آسیب دیده است. ایران در نامههای متعددی به سازمانهای بینالمللی از جمله یونسکو، بارها خواسته است که بازدارنده این حملات باشد.
