میهن تجارت-دومین مهلت سازمان بورس برای افشای آثار جنگ بر فعالیت شرکت ها در بازار سرمایه امروز (یکشنبه) به پایان می رسد. این در حالی است که اکثر شرکت ها هنوز اطلاعیه ای منتشر نکرده اند و اطلاعیه های موجود نیز از عدم قطعیت کاسته نشده است. به این ترتیب دومین تلاش بورس برای شفاف سازی شرکت ها به نتیجه نرسید و بازگشایی بازار همچنان در هاله ای از بلاتکلیفی به سر می برد.
بر این اساس باید گفت با آغاز تنش های نظامی در منطقه و افزایش نااطمینانی های اقتصادی، سازمان بورس از ناشران خواست تا مشخص کنند در صورت ادامه جنگ، چه تغییراتی در فعالیت های آنها ایجاد خواهد شد. هدف این بود که سرمایه گذاران از تأثیر احتمالی جنگ بر زنجیره تامین، صادرات، فروش، بیمه و ریسک عملیاتی شرکت ها مطلع شوند تا تصمیمات آنها بر اساس اطلاعات واقعی باشد.
اما اکنون که مهلت دوم به پایان می رسد، کمتر از نیمی از شرکت ها اعلام کرده اند و بسیاری از آن اطلاعیه ها محتوای مشخصی ندارند. نتیجه این است که بازار عملا در حالت نیمه تعلیق گیر کرده و سرمایه گذاران نمی دانند چه انتظاری دارند.
افشای عمومی و بی فایده
این در حالی است که به گفته کارشناسان اکثر اطلاعیه های منتشر شده در سامانه کدال بسیار کلی و مبهم است. در بسیاری از آنها فقط نوشته شده است که “در حال حاضر هیچ تاثیر قابل توجهی بر عملکرد شرکت وجود ندارد” بدون توضیح اینکه چرا آنها به چنین نتیجه ای رسیده اند.
این نشان میدهد که بسیاری از شرکتها هنوز افشاگری را یک امر رسمی و نه یک ابزار اعتمادسازی میدانند. از سوی دیگر، احتمالاً برخی از مدیران از ترس واکنش منفی بورس و افت قیمت سهم، نمی خواهند اثرات واقعی را مطرح کنند. در نتیجه خروجی نهایی چیزی جز مجموعه ای از اعلامیه های بی روح و غیر قابل تحلیل نیست.
ساختار و اجرای ضعیف
کوتاهی سازمان بورس در جمع آوری اطلاعات با کیفیت نشان می دهد که علاوه بر کم کاری شرکت ها، ساختار نظارتی نیز با مشکل مواجه است. اولاً هیچ الزام قانونی محکم و بازدارنده ای وجود ندارد. اگر فقط اخطار داده شود اما جریمه، تعلیق نماد یا محدودیت اجرایی نشود، بسیاری از ناشران دلیلی برای افشای عجله نمی بینند.
علاوه بر این، بورس فرم استانداردی برای گزارش آثار جنگ تعریف نکرده است. بنابراین، وقتی هر شرکتی به سبک خود می نویسد، اطلاعات قابل مقایسه نیستند و تحلیلگران نمی توانند از آن نتیجه گیری کنند.
در نهایت، برخی از شرکت ها حتی ابزار یا قدرت تحلیلی برای شناسایی دقیق اثرات جنگ ندارند. این به دلیل این واقعیت است که چنین بررسی هایی نیاز به یک واحد مدیریت ریسک فعال و مدل سازی مالی دارد، چیزی که هنوز در اکثر شرکت ها وجود ندارد.
پیامدهای ادامه ابهام
تداوم شرایط فعلی پیام های منفی متعددی برای بازار سرمایه دارد. اول کاهش نقدینگی است که اساساً به این معناست که تا زمانی که نمادها بسته بمانند یا بازگشایی آنها به تعویق نیفتد، سرمایه گذاران نمی توانند دارایی های خود را جابه جا کنند. این موضوع باعث می شود که سرمایه گذاران ریسک نقدینگی بیشتری را برای ورود مجدد به بازار سهام در آینده در نظر بگیرند.
به علاوه وقتی سازمان بورس دو بار مهلت می دهد و نتیجه مشخصی حاصل نمی شود، این تصور شکل می گیرد که ابزار نظارتی کارآمدی وجود ندارد یا اجرای مقررات جدی گرفته نمی شود. علاوه بر این، در غیاب اطلاع رسانی شفاف، بازار سرمایه به شایعات و اخبار غیررسمی متمایل شده و نوسانات شدید قیمتی و تصمیم گیری های هیجانی از همین نقطه آغاز می شود.
همچنین، سرمایه گذاران بزرگ معمولاً اطلاعات بیشتری را از راه های غیررسمی دریافت می کنند، اما سهامداران کوچک فقط به این اطلاعیه ها دسترسی دارند. وقتی افشای اطلاعات ناقص باشد، این گروه بیشترین آسیب را می بینند.
چه باید کرد
به گفته کارشناسان، برای حل این وضعیت، اقدامات ساده اما ضروری به شرح زیر می تواند موثر باشد:
– استانداردسازی گزارش ها: باید یک فرم واحد برای افشای خطرات جنگ ایجاد شود. فرمی که در آن شرکت به طور خلاصه و عددی توضیح می دهد که چه سهمی از درآمد آن صادرات است، چقدر به واردات مواد اولیه بستگی دارد، هزینه حمل و نقل یا بیمه چقدر تغییر کرده است و در نهایت اینکه در سناریوهای مختلف چه تاثیری بر سود شرکت ممکن است داشته باشد.
– اجرای ضمانت اجرا: شرکت هایی که در مهلت مقرر اعلام نکنند باید با توقف نماد، جریمه یا محرومیت از برخی مزایا مواجه شوند. این نه تنها جنبه تنبیهی دارد، بلکه پیام جدی بودن نهاد ناظر را به بازار می رساند.
– آموزش و توانمندسازی: سازمان بورس می تواند با برگزاری وبینارها و انتشار نمونه های موفق از افشای صحیح، مدیران مالی را در نوشتن گزارش های دقیق و کاربردی تر یاری کند.
– بازگشایی نقشه راه: اعلام جدول زمانی مشخص برای بازگشایی تدریجی بازار به کاهش اضطراب فعالان کمک می کند. به عنوان مثال ابتدا باید صنایع کم ریسک افتتاح شود و سپس گروه های دیگر پس از تکمیل افشا وارد معاملات شوند.
در مجموع امروز مهلت دوم بورس برای افشای آثار جنگ به پایان می رسد، اما همچنان نیمی از ناشران سکوت کرده اند و نیمی دیگر گزارش هایی داده اند که پاسخگوی سوالات اصلی بورس نیست. این وضعیت بازتابی از ضعف فرهنگی در افشای اطلاعات، نبود استانداردهای خاص و ضعف ابزارهای نظارتی است.
اگر قرار است نقش بورس در تامین مالی و سرمایه گذاری بلندمدت حفظ شود، باید افشا از حالت رسمی به یک اصل واقعی در تصمیم گیری شرکت ها تبدیل شود. تا آن زمان، هم بازار و هم سهامداران در همان بلاتکلیفی خواهند ماند که ضرب الاجل دوم امروز نتوانست آنها را از آن خارج کند.
منبع: تسنیم
