میهن تجارت- در تحلیل این حادثه ابتدا باید به تغییر برخی متغیرهای اساسی اقتصاد کشور توجه کرد. حذف ارز ترجیحی و تشکیل بازاری با نرخ توافقی نزدیک به نرخ آزاد باعث شد تا برخی از شرکت ها به ویژه در صنایع تولیدی و صادراتی با چشم انداز درآمدی بهتری مواجه شوند. در عین حال گزارش های ماهانه مناسب شرکت ها در فصل زمستان نیز این انتظار را ایجاد کرد که در فصل انتشار صورت های مالی، بسیاری از شرکت ها عملکرد قابل قبولی را در سامانه کدال منتشر کنند و حتی برخی از شرکت ها رکوردهای جدیدی در سودآوری به ثبت برسانند. در عین حال همزمانی بازگشایی بازار با فصل انتشار گزارش های سالانه یکی دیگر از عوامل مهم بود.
یکی از اقدامات مثبت سازمان بورس، الزام شرکت ها به انتشار گزارش های تفسیری مدیریت بود. موضوعی که باعث شد سهامداران و سرمایه گذاران تصویر دقیق تری از وضعیت عملیاتی، ریسک ها و برنامه های آتی شرکت ها داشته باشند. این مشکل باعث شد بخشی از تحلیل ها از فضای هیجانی فاصله بگیرد و بر اساس واقعیت های مالی شرکت ها شکل بگیرد. از سوی دیگر یکی از نکاتی که کمتر مورد توجه قرار گرفت، ارزش بخشی از بازار از منظر نسبت قیمت به سود بود. در زمان معاملات، تعداد قابل توجهی از شرکت ها با نسبت P/E پیش رو کمتر از 2-3 واحد معامله می کردند. شرایطی که در سال های گذشته به ندرت در بازار سرمایه مشاهده می شد. این موضوع باعث شد تا سرمایه گذاران حرفه ای و نقدینگی هوشمند به سمت شرکت هایی بروند که علاوه بر سود خوب، چشم انداز پایدارتری در فضای اقتصادی و سیاسی کشور داشته باشند. به خصوص شرکت هایی که کمتر در معرض خطرات مستقیم تنش های منطقه ای و جنگ احتمالی قرار داشتند. همچنین نباید از تغییرات ساختار بازار سرمایه در سال های اخیر غافل شد.
افزایش نقش فعالان حقوقی، کاهش ارزش دلاری بازار و تضعیف نقش سرمایه گذاران واقعی باعث شده تا رفتار بازار نسبت به گذشته متفاوت باشد. در کنار این موارد، رشد سریع نقدینگی در اقتصاد کشور نیز عاملی است که نمی توان از تاثیر آن بر بازار دارایی چشم پوشی کرد. برخلاف انتظار بسیاری از فعالان بازار که تصور میکردند بورس وارد فاز اصلاحی سنگینی میشود، جریان نقدی به سمت شرکتهایی حرکت کرد که گزارشهای سالانه مطلوب، تعدیل سودآوری مثبت و چشمانداز مطلوبتری برای سال 1405 داشتند. واقعیت این است که از سال 1394 به بعد، دوره های رونق عمده بازار سرمایه همزمان با رشد نرخ ارز و افزایش تورم اتفاق افتاد.
در زمان تعطیلی بازار و همزمان با جنگ، بسیاری از کالاها و دارایی ها با افزایش قیمت مواجه شدند و همین موضوع این ذهنیت را در میان برخی فعالان بازار ایجاد کرد که قیمت سهام از تورم و رشد ارزش دارایی ها عقب است. در چنین فضایی طبیعی بود که بخشی از نقدینگی به دنبال کاهش این فاصله و شناسایی شرکت هایی باشد که از نظر سودآوری و نسبت قیمت به سود همچنان وضعیت خوبی دارند. نزدیکی به فصل مونتاژ یکی دیگر از عواملی بود که بر رفتار بازار تأثیر گذاشت. بسیاری از شرکتها در سالهای گذشته علاوه بر انتشار گزارشهای مناسب، سابقه توزیع سود نقدی مطلوب را نیز داشتهاند و همین امر باعث شد تا برخی از سرمایهگذاران با هدف دریافت سود نقدی و حضور در مجامع، خریداران سهام باقی بمانند.
منبع: دنیای اقتصاد
