بعدی- گزارش اختصاصی آکسیوس حاکی از آن است که ایالات متحده و ایران به توافقی نزدیک شده اند که تمرکز اصلی آن تمدید آتش بس 60 روزه، بازگشایی تنگه هرمز و آغاز مذاکرات برای مهار برنامه هسته ای ایران است. توافقی که به گفته مقامات آمریکایی می تواند از گسترش جنگ جلوگیری کند و فشار بر بازار جهانی نفت را کاهش دهد، هرچند هنوز مشخص نیست که آیا این روند به یک توافق پایدار و بلندمدت منجر خواهد شد یا خیر.
بر اساس گزارشی از Axios، به گفته یک مقام آمریکایی، پیش نویس فعلی این توافق شامل امضای یادداشت تفاهم (MOU) بین دو طرف است که به مدت 60 روز اعتبار دارد و در صورت توافق طرفین قابل تمدید است. بر اساس این پیش نویس، ایران متعهد می شود که تنگه هرمز را بدون دریافت عوارض باز نگه دارد و مین هایی که در این آبراه کار گذاشته است را پاکسازی کند تا عبور کشتی ها از سر گرفته شود.
در مقابل، آمریکا تحریم بنادر ایران را لغو کرد و بخشی از معافیتهای تحریمی را برگرداند تا تهران بتواند آزادانه نفت خود را صادر کند. این مقام آمریکایی با اذعان به اینکه این اقدام به اقتصاد ایران کمک خواهد کرد، تاکید کرده است که این موضوع برای بازار جهانی نفت نیز اهمیت حیاتی دارد.
وی همچنین گفت: هرچه ایرانی ها سریعتر مین ها را پاکسازی کنند و اجازه دهند کشتیرانی از سر گرفته شود، محاصره سریعتر رفع خواهد شد. این مقام آمریکایی اصل استراتژیک دونالد ترامپ در این قرارداد را «تخفیف در ازای عملکرد» توصیف کرده است.
بر اساس این گزارش، ایران خواستار آزادی فوری داراییهای بلوکه شده و لغو دائم تحریمها بود، اما واشنگتن تاکید کرد که این اقدامات تنها در صورتی انجام خواهد شد که تهران به تعهدات ملموس خود عمل کند.
این مقام آمریکایی در بخش هسته ای مدعی شده است که در پیش نویس این یادداشت، ایران متعهد شده است که به دنبال تولید تسلیحات هسته ای نباشد و درباره تعلیق برنامه غنی سازی اورانیوم و حذف ذخایر اورانیوم غنی شده با غنای بالا مذاکره کند. از سوی دیگر، آمریکا نیز پذیرفته است که در بازه زمانی 60 روزه درباره کاهش تحریمها و آزادسازی داراییهای ایران مذاکره کند که البته اجرای این اقدامات مشروط به دستیابی به توافق نهایی و اجرای قابل راستیآزمایی آن خواهد بود.
بر اساس این گزارش، نیروهای آمریکایی که در ماههای اخیر در منطقه مستقر شدهاند، در دوره آتشبس نیز در منطقه خواهند ماند و تنها در صورت دستیابی به توافق نهایی، روند عقبنشینی آغاز خواهد شد.
آکسیوس در ادامه این گزارش نوشت، پیش نویس این تفاهم نامه شامل پایان جنگ اسرائیل و حزب الله لبنان نیز می شود. یک مقام اسرائیلی گفت که بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، روز شنبه در تماس تلفنی با ترامپ، نگرانی های خود را در مورد این بند و سایر جنبه های توافق مطرح کرد، اگرچه او این مخالفت ها را «محترمانه و مؤدبانه» بیان کرد.
این مقام آمریکایی تاکید کرد که این توافق “آتش بس یک طرفه” نخواهد بود و در صورت تلاش حزب الله برای تجهیز مجدد یا انجام حملات، به اسرائیل اجازه داده خواهد شد که وارد عمل شود. وی گفت: اگر حزب الله رفتار کند، اسرائیل نیز رفتار خواهد کرد.
این مقام مسئول با اشاره به نتانیاهو افزود: بی بی ملاحظات داخلی خودش را دارد اما ترامپ منافع آمریکا و اقتصاد جهانی را مد نظر دارد.
سه منبع آگاه نیز به آکسیوس گفتند که ترامپ روز شنبه در یک کنفرانس تلفنی با تعدادی از رهبران عرب و مسلمان درباره این توافق گفتگو کرد و همه آنها از این روند حمایت کردند. بر اساس این گزارش، محمد بن زاید، رئیس جمهور امارات، سران عربستان، قطر، مصر، ترکیه و پاکستان نیز در این تماس حضور داشتند و همگی در روند میانجیگری نقش داشتند.
این گزارش می افزاید پاکستان به رهبری فیلد مارشال عاصم منیر که روزهای جمعه و شنبه در تهران حضور داشت، یکی از میانجی های اصلی این توافق بود.
آکسیوس نوشته است که ترامپ در روزهای اخیر بین حرکت به سمت یک توافق دیپلماتیک و شروع حملات گسترده علیه ایران مردد بوده است، اما تا شامگاه شنبه تمایل بیشتری به راهحل دیپلماتیک پیدا کرده است.
این مقام آمریکایی گفت: کاخ سفید امیدوار است تا چند ساعت آینده اختلافات نهایی حل شود و روز یکشنبه این توافق اعلام شود. با این حال، او هشدار داد که اگر آمریکا احساس کند ایران در مذاکرات هستهای جدی نیست، توافق ممکن است حتی قبل از پایان 60 روز به هم بخورد.
وی در پایان گفت: «جالب است که ببینیم ایران واقعاً تا کجا میخواهد پیش برود، اما اگر آنها بتوانند و مایل به تغییر مسیر باشند، این مرحله بعدی آنها را مجبور میکند تا تصمیمهای حیاتی در مورد آنچه میخواهند به عنوان یک کشور باشند، بگیرند.»
به گفته این مقام، در صورت برآورده شدن خواسته های ترامپ در خصوص برنامه هسته ای ایران، رئیس جمهور آمریکا آماده است گام های گسترده ای برای سازماندهی مجدد روابط با ایران بردارد و فرصت استفاده از «پتانسیل عظیم اقتصادی» را برای تهران فراهم کند.
