به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، پسرک روی مبل نشسته بود و با انگشتان کوچکش صفحه تبلت را بالا و پایین می کرد. تصاویر رنگارنگ یکی پس از دیگری ظاهر شدند و او با کنجکاوی به آنها نگاه کرد. همزمان مادرش مشغول جواب دادن به پیام های کاری بود و پدرش اخبار روز را با تلفن همراهش دنبال می کرد.
سکوت خانه تنها با صدای اعلان های گاه و بیگاه از دستگاه های دیجیتال شکسته شد. صداهایی که کم کم به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی خانواده تبدیل شده بود و شاید آن کودک در آن لحظه فقط مشغول تماشای یک صفحه نمایش روشن بود، اما ذهنش همزمان یاد می گرفت و شکل می گرفت.
او نه تنها از محتوای فضای مجازی، بلکه از رفتار والدین خود الگوبرداری کرد و شاید سال ها بعد بسیاری از این لحظات را به یاد نیاورد، اما تأثیر آن ها در نحوه ارتباط، نگرش و سبک زندگی او باقی خواهد ماند، زیرا بخش مهمی از شخصیت انسان در محیط خانواده و از تجربیات روزمره شکل می گیرد.
با توسعه فناوری های جدید، شیوه زندگی مردم نسبت به گذشته تغییرات زیادی کرده است. اینترنت، شبکههای اجتماعی و ابزارهای هوشمند فرصتهای بسیاری را برای یادگیری، ارتباط و دسترسی به اطلاعات فراهم کردهاند و در کنار این فرصتها، چالشهای جدیدی نیز به وجود آمده است که خانوادهها را با مسئولیتهای جدیدی در زمینه تربیت فرزندان مواجه کرده است.
نسل امروزی از همان سال های اول زندگی با تکنولوژی آشنا می شود و بخش زیادی از وقت خود را در فضای دیجیتال می گذراند. این امر باعث شده است که نقش خانواده از آموزش رفتارهای سنتی فراتر رفته و کودکان را در استفاده صحیح، آگاهانه و مسئولانه از فناوری راهنمایی کند. علاوه بر آموزش اخلاقی و اجتماعی، اکنون والدین باید فرزندان خود را برای رویارویی با دنیای پیچیده دیجیتال آماده کنند.
در چنین شرایطی بررسی نقش خانواده در تربیت نسل دیجیتال اهمیت ویژهای پیدا میکند و خانواده میتواند با ایجاد تعادل بین بهرهبرداری از فرصتهای فناوری و پیشگیری از آسیبهای آن، رشد و موفقیت سالم فرزندان را فراهم کند، بنابراین شناخت چالشها و مسئولیتهای خانواده در عصر دیجیتال گامی مهم در تربیت نسلی آگاه و آگاه برای آینده است.
خانواده و چالش تربیت نسل دیجیتال/ ضرورت آموزش نگاه انتقادی به محتوای آنلاین به کودکان
سامیه طاهری، روانشناس و مشاور خانواده به خبرنگار به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه امروزه پیشرفت تکنولوژی و گسترش اینترنت سبک زندگی افراد را به طرز چشمگیری تغییر داده است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: کودکان و نوجوانان از سنین پایین با تلفن های هوشمند، شبکه های اجتماعی و انواع ابزارهای دیجیتال آشنا هستند و بخش قابل توجهی از زندگی خود را در فضای مجازی سپری می کنند.
وی با بیان اینکه یکی از مهمترین چالش های خانواده ها کنترل و مدیریت میزان استفاده فرزندان از فناوری های دیجیتال است، می افزاید: استفاده بیش از حد از تلفن همراه و شبکه های اجتماعی می تواند باعث کاهش تمرکز، افت تحصیلی و حتی مشکلات جسمی و روحی شود و بنابراین والدین باید تعادلی بین بهره مندی از مزایای فناوری و پیشگیری از آسیب های آن ایجاد کنند.
این روانشناس و مشاور خانواده موضوع دیگری که بسیار حائز اهمیت است آموزش سواد رسانه ای به کودکان است، بیان می کند: حجم عظیمی از اطلاعات در فضای مجازی منتشر می شود که همه آنها معتبر و صحیح نیستند. خانواده ها باید به کودکان بیاموزند که چگونه اطلاعات را ارزیابی کنند، اخبار جعلی را شناسایی کنند و به محتوای اینترنتی نگاه انتقادی کنند.
پرورش نسل دیجیتال نیازمند رویکرد آگاهانه و مسئولانه خانواده هاست
طاهری ادامه می دهد: علاوه بر این، گسترش ارتباطات مجازی گاهی باعث کاهش تعاملات واقعی بین اعضای خانواده می شود و زمانی که هر فرد قسمت زیادی از وقت خود را با استفاده از دستگاه های دیجیتال سپری می کند، فرصت گفتگو و ارتباط عاطفی کاهش می یابد که می تواند بر روابط خانوادگی و رشد اجتماعی فرزندان تأثیر منفی بگذارد.
وی با بیان اینکه از سوی دیگر فناوری تنها تهدید نیست و میتواند فرصتهای ارزشمندی را نیز فراهم کند، میگوید: دسترسی به منابع آموزشی، یادگیری مهارتهای جدید و پرورش خلاقیت از مزیتهای فضای دیجیتال است و خانوادههایی که آگاهانه از این امکانات استفاده میکنند میتوانند نقش موثری در رشد علمی و فرهنگی فرزندان خود داشته باشند.
این روانشناس و مشاور خانواده می افزاید: تربیت نسل دیجیتال نیازمند رویکرد آگاهانه و مسئولانه خانواده ها است و والدین باید ضمن آگاهی از فناوری های جدید، نحوه استفاده فرزندان از آنها را زیر نظر داشته و زمینه گفتگو، آموزش و حمایت عاطفی را فراهم کنند. تنها از این طریق است که می توانیم نسلی توانا، مسئول و آماده برای آینده دیجیتال پرورش دهیم.
نقش خانواده در هدایت نسل دیجیتال/عصر دیجیتال، مرزهای سنتی آموزش و ارتباطات را تغییر داده است.
فاطمه خدادادی، روانشناس بالینی به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه عصر دیجیتال مرزهای سنتی آموزش و ارتباطات را متحول کرده است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: کودکان امروزی در فضایی بزرگ می شوند که اینترنت و فناوری جزء لاینفک زندگی روزمره آنهاست. این پیشرفت اگرچه فرصت های زیادی برای یادگیری و پیشرفت ایجاد کرده است، اما مسئولیت خانواده ها را در تربیت فرزندان بیش از پیش افزایش داده است.
وی می افزاید: یکی از دغدغه های اصلی والدین در این دوران حفظ تعادل بین دنیای واقعی و دنیای مجازی است. بسیاری از کودکان ساعات طولانی را صرف بازی های آنلاین یا حضور در شبکه های اجتماعی می کنند و این ممکن است آنها را از فعالیت های اجتماعی، ورزشی و خانوادگی دور کند. خانواده باید شرایطی را فراهم کند تا فرزندان تجربه متعادلی از هر دو دنیا داشته باشند.
این روانشناس بالینی با بیان اینکه یکی دیگر از چالش ها محافظت از کودکان در برابر آسیب های فضای مجازی است، بیان می کند: دسترسی به محتوای نامناسب، خطر سوء استفاده از اینترنت و تحت تاثیر قرار گرفتن از الگوهای نادرست از جمله مواردی است که خانواده ها با آن مواجه هستند و آگاهی والدین از این خطرات و گفتگوی صمیمانه با فرزندان می تواند نقش مهمی در کاهش این آسیب ها داشته باشد.
تربیت نسل دیجیتال تنها با توصیه و محدودیت امکان پذیر نیست/ چگونه در دنیای دیجیتال زیربنای رشد کودکان باشیم؟
خدادادی با بیان اینکه نسل دیجیتال به مهارت هایی فراتر از دانش سنتی نیاز دارد و مهارت هایی مانند تفکر انتقادی، حل مسئله، خلاقیت و توانایی تشخیص اطلاعات معتبر برای موفقیت در آینده لازم است، ادامه می دهد: خانواده می تواند با تشویق کودکان به مطالعه، تحقیق و یادگیری مستمر زمینه رشد این توانایی ها را فراهم کند.
وی با بیان اینکه الگوی رفتاری والدین نیز در این زمینه بسیار حائز اهمیت است، می گوید: کودکانی که والدین خود را با استفاده از فناوری به صورت متعادل و هدفمند مشاهده می کنند، همین رفتار را خواهند آموخت، بنابراین پرورش نسل دیجیتال تنها با توصیه و محدودیت امکان پذیر نیست، بلکه نیازمند ارائه الگوهای کاربردی مناسب از سوی والدین است.
این روانشناس بالینی می افزاید: خانواده همچنان مهم ترین عامل در شکل گیری شخصیت و آینده کودکان تلقی می شود و با وجود اینکه تکنولوژی شیوه زندگی را تغییر داده است، نقش محبت، نظارت، آموزش و همراهی والدین همچنان جایگاه خود را حفظ کرده است و خانواده آگاه و مسئولیت پذیر می تواند فرزندان را به گونه ای تربیت کند که از فرصت های عصر دیجیتال بهره مند شوند و در عین حال از چالش های آن مصون بمانند.
شاید هیچ نسلی به اندازه نسل امروز در میان انبوه اطلاعات، تصاویر و ارتباطات زندگی نکرده باشد. کودکان و نوجوانان در دنیایی بزرگ میشوند که مرز واقعیت و فضای مجازی هر روز کمرنگتر میشود و در چنین شرایطی، خانواده امنترین پناهگاه و اولین راهنمای کودکان برای شناخت جهان است. جایی که ارزش ها، باورها و شیوه درست زندگی شکل می گیرد.
فناوری با همه پیشرفت ها و امکاناتی که دارد نمی تواند جایگزین محبت، گفتگو و حضور موثر والدین شود. هیچ صفحهای نمیتواند گرمای یک گفتگوی صمیمانه، احساس امنیت در آغوش گرفتن یا تأثیر یک همراهی همدلانه را تکرار کند و چیزی که کودکان بیش از هر چیز به آن نیاز دارند، حضور آگاهانه والدینی است که راه استفاده درست از فناوری را به آنها نشان میدهند.
افزایش نسل دیجیتال به معنای رویارویی با فناوری نیست، بلکه به معنای یادگیری راه درست زندگی در کنار آن است. خانواده ای موفق خواهد بود که به جای ایجاد فاصله بین کودک و دنیای دیجیتال، او را برای استفاده مسئولانه، هوشمندانه و هدفمند از این امکانات آماده کند. در چنین فضایی، فناوری به ابزاری برای رشد و توسعه تبدیل خواهد شد، نه عاملی برای دوری و آسیب.
آینده هر جامعه ای در دستان کودکانی است که امروز در خانه های ما بزرگ می شوند و اگر خانواده بتواند ارزش های انسانی و پیشرفت های تکنولوژیک را متعادل کند، نسلی تربیت می شود که هم دانش و مهارت های عصر دیجیتال را دارد و هم از اخلاق و مسئولیت و انسانیت فاصله نگرفته است و این میراث ارزشمندی است که خانواده می تواند برای فردا به جای بگذارد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
