میهن تجارت- بورس تهران پس از ثبت 13 روز رشد متوالی و رسیدن شاخص به اوج تاریخی، سرانجام با افزایش عرضه مواجه شد و رفتار معامله گران در معاملات روز دوشنبه حاکم شد. تشدید تنش های منطقه ای و افزایش نااطمینانی های سیاسی باعث شد تا برخی از سرمایه گذاران واقعی مسیر خروج از بازار را در پیش بگیرند و شاخص های بورس نیز پس از دو هفته صعود مستمر وارد فاز اصلاحی شوند. با این حال بررسی جزئیات معاملات نشان می دهد که برخلاف برخی دوره های مشابه، فضای بازار پر از هراس نبوده و بخش قابل توجهی از نمادها همچنان پر تقاضا بودند. سابقه تاریخی ارزش معاملات خرد و تداوم گردش نقدینگی در بورس نیز حاکی از آن است که فعالان بازار در حال حاضر این شرایط را بیشتر به عنوان وقفه در مسیر صعودی بورس ارزیابی می کنند تا آغاز یک روند نزولی بلندمدت.
عقب نشینی شاخص ها پس از فتح قله تاریخی
معاملات بورس تهران در روز دوشنبه با افزایش عرضه در کل بورس دنبال شد. در پی افزایش سطح تنش بین ایران و رژیم صهیونیستی، فروشندگان در معاملات دیروز دست بالا را گرفتند و این موضوع در نهایت منجر به افت شاخص های سهام شد. شاخص کل بورس اوراق بهادار تهران در پایان معاملات دیروز 1.5 درصد افت کرد و تا سطح 4 میلیون و 426 هزار واحد عقب نشینی کرد. به این ترتیب اولین روز منفی بورس پس از تجربه 13 روز رشد متوالی در سال 1405 رقم خورد. این اتفاق تنها یک روز پس از آن رخ داد که نماگر اصلی بورس توانسته بود به محدوده تاریخی 4 میلیون و 493 هزار واحد برسد و رکورد جدیدی در تاریخ بورس تهران به ثبت برساند.
شاخص متعادل که تصویر دقیق تری از وضعیت کلی شرکت ها ارائه می دهد، در معاملات دیروز 1.3 درصد از ارتفاع خود را از دست داد و در سطح 1.188 هزار واحد قرار گرفت. افت همزمان دو شاخص نشان می دهد که فشار فروش محدود به چند نماد بزرگ بازار نبوده و بخش قابل توجهی از صنایع بورس را در بر گرفته است. با این حال، فاصله کم شاخص کل از سقف تاریخی خود نشان می دهد که بورس همچنان بخش عمده رشدهای هفته های اخیر را حفظ کرده و اصلاح روز قبل نتوانسته است ساختار کلی روند صعودی بازار را کاملاً تحت تأثیر قرار دهد.
برداشت پول واقعی در سایه افزایش ریسک
یکی از مهمترین متغیرهای معاملاتی روز گذشته تغییر جهت جریان های نقدی واقعی بود. طی 13 روز معاملاتی گذشته حدود 48 هزار میلیارد تومان سرمایه توسط افراد حقیقی وارد بورس شده بود، روز دوشنبه نزدیک به 7 هزار میلیارد تومان پول توسط افراد حقیقی از معاملات خارج شد. این موضوع ارتباط مستقیمی با افزایش سطح ریسک های سیاسی و منطقه ای دارد. در چنین شرایطی، برخی از سرمایه گذاران ترجیح می دهند پس از کسب بازدهی خوب در هفته های اخیر، بخشی از سود خود را شناسایی کنند و تا روشن شدن وضعیت تحولات منطقه، نقدی باقی بمانند.
بیشتر بخوانید: شوک دوشنبه سرخ به بازارهای مالی/ رفتار بورس، نفت، طلا و دلار پس از تبادل آتش بین ایران و آمریکا
رفتار معامله گران دیروز را می توان در نتیجه افزایش عدم قطعیت های کوتاه مدت ارزیابی کرد تا تغییر اساسی در متغیرهای اقتصادی یا چشم انداز سودآوری شرکت ها. تجربه سالهای گذشته نیز نشان داده است که با افزایش ریسکهای غیراقتصادی، اولین واکنش برخی سرمایهگذاران کاهش سطح ریسکپذیری و خروج موقت از بازار دارایی است. با این حال تداوم حضور نقدینگی در بازار و بالا بودن ارزش معاملات نشان می دهد که بخشی دیگر از فعالان بازار همچنان نگاه مثبتی به چشم انداز میان مدت بورس دارند و اصلاحات موقت را فرصتی برای بازآرایی پرتفوی خود می دانند.
رکوردشکنی ارزش معاملات؛ نشانه پویایی بازار
علاوه بر افت شاخص ها و خروج پول واقعی، یکی از مهمترین اتفاقات معاملات دیروز مربوط به ثبت رکورد جدید در ارزش معاملات خرد در بورس بود. ارزش معاملات خرد بورس در روز دوشنبه به 37 هزار میلیارد تومان رسید و رکورد تاریخی جدیدی را ثبت کرد. پیش از این بیشترین ارزش معاملات خرد در بازار مربوط به 22 آذرماه سال گذشته و در محدوده 34 هزار میلیارد تومان بود. اکنون پس از گذشت حدود پنج ماه، این رکورد دوباره بهبود یافته است. رشد ارزش معاملات در روزی که بازار با افت شاخص ها همراه بوده است از نظر تحلیلی بسیار حائز اهمیت است. چرا که نشان می دهد خروج بخشی از سرمایه گذاران با ورود گروه دیگری از فعالان بازار همراه بوده و سطح نقدینگی بازار همچنان در وضعیت مطلوبی قرار دارد.
در بسیاری از مواقع، افزایش ارزش معاملات در روزهای اصلاح می تواند نشانه تغییر مالکیت سهام بین معامله گران کوتاه مدت و سرمایه گذاران با افق زمانی طولانی تر باشد. نکته قابل توجه دیگر این است که بر خلاف نگرانی های مطرح شده در روزهای اخیر، معاملات بورس متوقف نشد و معاملات به روال گذشته ادامه یافت. موضوعی که پیش از این متولیان بازار سرمایه بر آن تاکید داشتند. از سوی دیگر، شدت هیجان در بازار به اندازه ای نبود که همه نمادها در صف فروش درگیر شوند. آمار معاملات حاکی از آن است که حدود 21 درصد نمادهای بورسی و فرابورسی روز گذشته با رشد قیمت همراه شدند و 121 نماد نیز در سقف روزانه با صف خرید به کار خود پایان دادند.
این آمار نشان می دهد که اگرچه فضای عمومی بازار متاثر از افزایش ریسک های سیاسی بوده است، اما همچنان جریان تقاضا در برخی از صنایع و نمادها فعال است. همزمان با تحولات بازار سهام، افت قیمت جهانی اونس طلا نیز بر روند بازارهای موازی تاثیر گذاشت. کاهش قیمت فلز زرد در بازارهای جهانی باعث کاهش قیمت در بازار داخلی طلا و سکه شد. صندوق های سرمایه گذاری مبتنی بر طلا نیز این روند را دنبال کردند و معاملات روز گذشته را در محدوده های منفی به پایان رساندند. در مجموع به نظر می رسد بورس تهران پس از یک دوره رشد پرشتاب، اولین آزمون جدی خود را در مواجهه با افزایش ریسک های منطقه ای تجربه می کند. اگرچه افت شاخص ها و خروج بخشی از سرمایه واقعی حکایت از افزایش احتیاط معامله گران دارد، اما رکوردشکنی ارزش معاملات و تداوم تقاضا در بخشی از بازار حاکی از آن است که در حال حاضر نمی توان از تغییر مسیر کلی بازار صحبت کرد و فعالان بورسی همچنان به رصد دقیق تحولات سیاسی پیش رو ادامه می دهند.
منبع: دنیای اقتصاد
