پیوند هوش مصنوعی و بازی برای شخصی‌سازی یادگیری دانش‌آموزان

به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، در سال های اخیر هوش مصنوعی از حوزه های تخصصی فناوری فراتر رفته و به یکی از ابزارهای موثر در حوزه های علوم انسانی و آموزشی تبدیل شده است. ظرفیتی که می تواند مسیر یادگیری را با تجزیه و تحلیل داده های آموزشی، شناخت تفاوت های فردی و ارائه محتوای متناسب با نیازهای هر دانش آموز متحول کند.

در همین راستا، جمعی از محققان و دانشجویان دانشگاه تهران با طراحی پلتفرم «بوبام زایی» سعی کرده اند آموزش از راه دور در دوره ابتدایی را از قالب های تکراری و به تجربه ای تعاملی، جذاب و متناسب با ویژگی های هر کودک تبدیل کنند.

بازی؛ از ابزار جذب تا بخشی از فرآیند یادگیری

سید حسین حسینی نورزاد، عضو هیأت علمی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران در گفت وگو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت درباره ایده شکل گیری این بستر، اظهار کرد: یکی از موضوعات مهم در آموزش ابتدایی، تجمیع یادگیری است. فرآیندی که نیاز به تمرین، مرور و تکرار دارد، اما اگر این تکرار به روشی نامناسب انجام شود، می تواند برای کودک خسته کننده باشد.

وی افزود: ایده بوبام زایی از این موضوع شکل گرفت که چگونه می توان تمرین و تکرار را به تجربه ای تبدیل کرد که دانش آموز نه تنها از انجام آن خسته نمی شود، بلکه با انگیزه بیشتری مسیر یادگیری را ادامه می دهد. پاسخ این پلتفرم ترکیبی از بازی، یادگیری و فناوری است.

عضو هیئت علمی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران ادامه داد: در بابام زایی بازی نه تنها ابزاری برای جذابیت بیشتر آموزش است، بلکه خود دنیای بازی نیز بخشی از تجربه یادگیری محسوب می شود. بنابراین طراحی شخصیت ها، فضاها، داستان ها و نحوه ارائه محتوا به گونه ای انجام شده است که دانش آموز در دنیایی یکپارچه و معنادار قرار گیرد.

تلاش برای شکل دادن به دنیای بازی متناسب با فرهنگ ایرانی

حسینی نورزاد با اشاره به رویکرد فرهنگی این پلتفرم گفت: در طراحی بابام زایی زبان، فرهنگ و زندگی ایرانی در ساخت دنیای بازی مورد توجه قرار گرفته است. نام‌گذاری دوره‌ها و بازی‌ها، شخصیت‌ها، فضاها، داستان‌ها، ضرب‌المثل‌ها و سایر ارجاعات فرهنگی، هماهنگ با طراحی بصری انتخاب شده‌اند.

وی تصریح کرد: هدف این است که کودک با محیطی آشنا و قابل درک مواجه شود و در عین حال ظرفیت لازم برای تجربه یادگیری در محیط بازی محور را فراهم کند. به این ترتیب فرهنگ ایرانی تنها یک عنصر تزئینی در طراحی نیست، بلکه در شکل دادن به تجربه کاربری نیز نقش دارد.

شخصی سازی یادگیری با کمک هوش مصنوعی و تجزیه و تحلیل داده ها

این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران درباره نقش فناوری در بابام زایی گفت: این پلتفرم از گیمیفیکیشن، هوش مصنوعی و تحلیل داده های یادگیری در کنار هم استفاده می کند تا دانشجویان بتوانند با توجه به سن، سطح و سرعت یادگیری خود تمرین کنند.

وی افزود: عملکرد دانش آموز در بازی ها و فعالیت های مختلف داده هایی را ایجاد می کند که می توان از آنها برای تحلیل وضعیت یادگیری او در موضوعات مختلف استفاده کرد. این اطلاعات می تواند به ارائه یک تجربه مناسب تر برای هر دانش آموز کمک کند.

حسینی نورزاد ادامه داد: در این فرآیند والدین نیز می توانند مسیر یادگیری فرزند خود را دنبال کنند و با گزارش های تحلیلی با نقاط قوت و زمینه هایی که نیاز به تمرین بیشتر دارد آشنا شوند.

آموزش مهارت های زندگی به همراه مفاهیم درسی

وی با بیان اینکه بابام زی تنها به آموزش محتوا محدود نمی شود، گفت: یکی از ویژگی های این بستر توجه همزمان به درس آموزی و پرورش مهارت های ضروری برای زندگی است. دانش آموزان علاوه بر تمرین مفاهیم درسی، مهارت هایی مانند تفکر، حل مسئله، کارآفرینی، سواد مالی و مهارت های زندگی را نیز تجربه می کنند.

یکی از اعضای هیأت علمی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران افزود: چنین رویکردی باعث می شود که بازی و یادگیری در مسیری مشترک قرار گیرد و کودک صرفاً برای کسب امتیاز یا گذراندن مرحله ای بازی نکند، بلکه برای تمرین بخشی از مهارت ها و مفاهیم مورد نیاز خود در طول این تجربه بازی کند.

حسینی نورزاد درباره نتایج ارزیابی تجربه کاربران از این پلتفرم گفت: در ارزیابی تجربه کاربران در نوروز 1405، 79 درصد از دانش آموزان بازی های بوبامزی را مناسب سطح خود دانستند و 83 درصد نیز اعلام کردند که علاقه مند به استفاده از بوبامزی در آینده هستند.

وی افزود: در بخش مربوط به والدین 72 درصد گفته اند که بابام زی به آنها کمک کرده تا نقاط قوت و زمینه های پیشرفت فرزند خود را بشناسند. همچنین 83 درصد معلمان معتقد بودند که گزارش های بابامزی به شناخت بهتر دانش آموزان کمک می کند.

این عضو هیئت علمی دانشگاه تهران با اشاره به میزان استفاده از این بستر گفت: بابامزه بیش از 20 هزار کاربر از سراسر کشور را تحت پوشش قرار داده و برنده جایزه ملی یونسکو در آموزش الکترونیکی شده است.

وی ادامه داد: این محصول در حوزه کاربرد فناوری های رایانه ای در علوم انسانی تاییدیه دانش بنیان دریافت کرده است که نشان دهنده ظرفیت استفاده از فناوری های نوین در زمینه هایی فراتر از کاربردهای متعارف فناوری است.

هوش مصنوعی؛ فرصتی برای پیوند رشته های مختلف دانشگاهی

حسینی نورزاد درباره اهمیت بابام زایی در برنامه راهبردی هاتف نیز گفت: توسعه چنین محصولی نشان می دهد که هوش مصنوعی نه تنها موضوعی مرتبط با رشته های مهندسی و کامپیوتر است، بلکه می تواند در حوزه های مختلف علوم انسانی و هنر نیز مورد استفاده قرار گیرد.

وی افزود: در شکل گیری و توسعه چنین محصولی رشته هایی مانند علوم تربیتی، روانشناسی تربیتی، طراحی بازی، طراحی بصری، تحلیل داده ها و اقتصاد دانش بنیان در کنار فناوری قرار گرفته و محصولی میان رشته ای را تشکیل می دهند.

یکی از اعضای هیأت علمی دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران خاطرنشان کرد: حضور بابام زایی در برنامه راهبردی «هاتف» که برنامه مشترک دانشگاه تهران و معاونت علمی ریاست جمهوری است، فرصتی را برای ارائه دستاوردهای این محصول و بررسی مسیر توسعه، تجاری سازی و سرمایه گذاری در این حوزه فراهم کرده است.

وی بیان کرد: تجربه بابام زی می تواند نشان دهد که ظرفیت هوش مصنوعی در دانشگاه ها تنها به تولید ابزارهای فناورانه محدود نمی شود، بلکه می تواند منجر به شکل گیری راهکارهای جدید در آموزش، هنر، علوم انسانی و سایر حوزه های تخصصی شود.