بر اساس این گزارش، اصلاحات صندوقهای بازنشستگی باید برای دههها ادامه یابد تا اختلاف درآمد و هزینههای آنها اندکی کاهش یابد. گزارش دوم به بررسی بازارهای طلا، دلار و سهام می پردازد تا مشخص شود کدام بازار می تواند جایگزین مناسب تری برای سرمایه گذاری در صندوق های بازنشستگی باشد. نگاهی به تجربه طرح های بازنشستگی در آمریکا و هلند نیز نشان می دهد که بازارهای مالی می توانند چتر حمایتی مناسبی را برای بازنشستگان ایجاد کنند.
عدم تطابق صندوق های بازنشستگی به یکی از معضلات اقتصادی و اجتماعی امروز ایران تبدیل شده و شرایطی را به وجود آورده است که معلوم نیست نسل های آینده حمایت کافی برای از کارافتادگی یا بازنشستگی خود داشته باشند. مجلس افزایش سن بازنشستگی را چاره کار دانسته و به جای حل بحران این صندوق ها و جبران کاستی های دولت در رابطه با این صندوق ها، استفاده بیشتر از نیروی کار را ترجیح داده است. این سیاست مجلس هفتههاست که مورد انتقاد قرار گرفته و میزان ابهام در مورد آینده صندوقها همچنان در حال افزایش است. بنابراین انگیزه مردم برای پرداخت پول بیمه کاهش یافته است.
اگر صندوقهای بازنشستگی در آینده به بحران تبدیل شوند، نه تنها مسائل اقتصادی، بلکه یکی از بحرانهای اجتماعی پیش روی کشور را تهدید میکند. بنابراین به نظر می رسد اکنون که مسئولان کشور راه حل جامعی برای درمان بیماری نارضایتی در کشور پیدا نکرده اند، خود مردم باید با سرمایه گذاری مناسب آینده خود را تضمین کنند. برخی از سرمایهگذاریها حتی ممکن است ریسک بالایی داشته باشند، اما پولی که در دوران بازنشستگی پرداخت میشود بسیار کم است و نمیتواند باعث شود برخی از افراد به سرمایهگذاریهای پرخطر فکر کنند.
این گزارش به بررسی سه گزینه سرمایه گذاری می پردازد که می توانند در 30 سال آینده بازده متفاوتی داشته باشند. گزینه اول، سرمایه گذاری دلاری پول بیمه ماهانه; گزینه دوم خرید ماهانه یک گرم طلا و گزینه سوم سرمایه گذاری در بورس است که می تواند ریسک بیشتری نسبت به دو گزینه دیگر به همراه داشته باشد. در ادامه کارایی این سه گزینه با مستمری بازنشستگان بررسی و مقایسه می شود. به نظر می رسد صندوق های بازنشستگی آنقدر ضعیف هستند که نمی توانند آینده حداقلی را برای مشارکت کنندگان حق بیمه فراهم کنند.
بیشتر بخوانید: پیش بینی بورس در هفته آینده/ بازار سرمایه تشنه نقدینگی است
نگهداری حق بیمه به دلار
در اقتصادی که در حال حاضر با نرخ های بهره واقعی منفی دست و پنجه نرم می کند، نمی توان سرمایه های آتی را به بانک های آن سپرد تا تضمینی برای آینده باشد. با تورم 45 درصدی، بعید است که بانک ها و صندوق های با درآمد ثابت بتوانند سرمایه خوبی را برای زمان توقف جمع آوری کنند. اما یکی از گزینه های سرمایه گذاری می تواند پس انداز دلاری باشد.
اگر حق بیمه فعلی 2 میلیون و 500 هزار تومان باشد، احتمالاً حق بیمه دلار 50 دلار در ماه خواهد بود. با فرض اینکه فرد در پایان 30 سال بازنشسته شود، 18 هزار دلار یا 900 میلیون تومان سرمایه به ارزش امروز خواهد داشت. این در حالی است که ارقام پرداختی به بازنشستگان 10 میلیون تومان است. البته مستمری بازنشستگان به اندازه دلار رشد نخواهد کرد. سرمایه گذاری در دلار این خطر را دارد که دولت قوانینی را برای پس انداز ارزی وضع کند و حتی مالیات سنگینی برای آن تعیین کند. با این حال، سرمایه گذاری در دلار گزینه خوبی برای حفظ ارزش ارز است.
طلا؛ سرمایه گذاری مطمئن
طلا که همواره گزینه ای مطمئن برای سرمایه گذاران در جهان و ایران بوده است می تواند یکی از گزینه های پس انداز باشد. با توجه به اینکه قیمت هر گرم طلای 18 عیار حدود 2 میلیون و 500 هزار تومان است، اگر هر ماه یک گرم طلا پس انداز شود، احتمالاً در پایان 30 سال، فرد 360 گرم طلا خواهد داشت. حدود یک میلیارد تومان ارزش دارد. این گزینه، مانند دلار، می تواند پس انداز بهتری نسبت به یک مستمری بازنشستگی کوچک باشد.
قطعا نگهداری طلا سخت است و مشکلات امنیتی برای مردم ایجاد می کند. اما در حال حاضر با رونق صندوق های بورسی، می توان سبدی از صندوق های طلا و طلای فیزیکی را نگه داشت. برخی از صندوق های طلا سرمایه خود را در شمش طلا و برخی در سکه طلا سرمایه گذاری می کنند. انتخاب گزینه مناسب در بین صندوق های طلا می تواند تضمین خوبی برای آینده افراد باشد.
تبادل؛ مخاطره آمیز، اما جذاب
بورس اگرچه ریسک بالایی دارد و همواره یکی از بازارهایی است که به شدت تحت تاثیر ریسک های سیاسی و اقتصادی قرار دارد، اما همواره سودآوری خود را نشان داده است. طی چند سال اخیر، بازار سهام توانسته است بازدهی بسیار بهتر از دلار را برای سرمایه گذاران فراهم کند. بازار سرمایه همواره در بلندمدت گزینه جذاب تری بوده است. اما زنده ماندن در این بازار با ریسک هایی که هر ساله دولت بر آن تحمیل می کند طاقت فرسا است.
اگر به سادگی حق بیمه 50 دلار در نظر گرفته شود، با پس انداز ماهانه این مبلغ در بورس و خرید سهام متنوع و کم ریسک، می توانید بازدهی بسیار بالاتری نسبت به دلار و طلا داشته باشید. متوسط بازده دلار در بازار سهام حدود 15 درصد است و ارزش آتی اقساط مساوی 50 دلار در ماه عدد زیادی را به همراه دارد. به طوری که اگر این عدد محاسبه شود، در پایان 30 سال رقمی معادل 346 هزار دلار به سرمایه گذاران می دهد که با نرخ دلار امروز حدود 17 میلیارد تومان خواهد بود؛ به طوری که این رقم در پایان 30 سال به دست سرمایه گذاران می رسد. رقمی که با ریسک بالایی همراه است.
اما توسعه موسسات مالی مانند سبدگردان و شرکت های مشاور سرمایه گذاری می تواند به سرمایه گذاران غیرحرفه ای کمک کند. همچنین بهبود و گسترش ابزارهای معاملاتی برای پوشش ریسک می تواند ریسک های سرمایه گذاری در بورس را تا حدودی کاهش دهد. رونق صندوقهای مختلف سهام، درآمد ثابت، صندوقهای سرمایهگذاری و صندوقهای بخش و همچنین صندوقهای تامینی که به زودی وارد بازار خواهند شد، احتمالاً تا حدودی از ریسکهای بازار سرمایه برای پسانداز بکاهد. همچنین تجربه سال های گذشته به سرمایه گذاران این اطمینان را می دهد که بازار سرمایه بازدهی بهتری نسبت به دلار و طلا به آنها خواهد داد.
منبع: دنیای اقتصاد
