به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، امروزه فضای مجازی و شبکه های اجتماعی به بخشی جدایی ناپذیر از زندگی مردم تبدیل شده است و یکی از موضوعات قابل توجه در این زمینه اعتیاد کودکان و نوجوانان به فضای مجازی و فناوری های دیجیتال و استفاده بی رویه از آنهاست. نگرانی های زیادی را در سراسر دنیا به دنبال داشته است، میزان استفاده افراد به ویژه کودکان و نوجوانان همواره موضوعی رو به رشد است و در همین راستا مفهوم اعتیاد به فضای مجازی شکل گرفته است.
استفاده بیش از حد از اینترنت، فضای مجازی، شبکه های اجتماعی و رسانه های دیجیتال می تواند عواقب زیادی برای همه گروه های سنی داشته باشد، اما کودکان و نوجوانان آسیب پذیرترین این گروه ها هستند. به گفته کارشناسان، استفاده بیش از حد از اینترنت و فضای مجازی می تواند بر الگوی خواب، سطح فعالیت بدنی و عملکرد تحصیلی کودکان و نوجوانان تأثیرات منفی داشته باشد و کودکان در معرض سوء استفاده سایبری و محتوای نامناسب غربال نشده قرار بگیرند.
استفاده بیش از حد از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی می تواند سلامت روان کودکان و نوجوانان را در معرض خطر قرار دهد و منجر به استرس و اضطراب، افسردگی، انزوای اجتماعی و تضعیف اعتماد به نفس در آنها و همچنین قرار گرفتن در معرض محتوای آنلاین بودن برای کودکان شود. و نوجوانان سایر جنبه های مهم زندگی خود مانند مدرسه، فعالیت های بدنی و تعاملات اجتماعی را در معرض خطر قرار می دهد.
افزایش مدت زمان استفاده از فضای مجازی، تجربه بی قراری، عصبانیت، استرس و اضطراب هنگام قطع دسترسی، کاهش عملکرد تحصیلی و کاهش تعاملات اجتماعی از جمله نشانه های اعتیاد کودکان و نوجوانان به فضای مجازی و شبکه های اجتماعی است که والدین باید به آن توجه کنند. آگاه از. باید توجه ویژه ای داشته باشند.
اعتیاد به فضای مجازی؛ از تمرکز ضعیف تا امکان سوء استفاده از جهل
سینا بهورزی کارشناس فضای مجازی و سواد رسانه ای وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با اشاره به تاثیرات اعتیاد به فضای مجازی بر کودکان و نوجوانان اظهار کرد: گروه سنی کودکان و نوجوانان به عنوان گروه سنی آسیب پذیر در برابر فضای مجازی محسوب می شود، زیرا این افراد اطلاعات کافی و رسانه های لازم را ندارند. سواد در برابر محتوای موجود آنها به فضای مجازی دسترسی ندارند و با توجه به اینکه در دوره شکل گیری هویت، احساسات، افکار و عقاید خود هستند اعتیاد به فضای مجازی می تواند اثرات منفی بی شماری بر آنها بگذارد.
وی با اشاره به اینکه کم تحرکی ساده ترین پیامد استفاده بیش از حد کودکان و نوجوانان از فضای مجازی است، افزود: در چند سال اخیر شاهد تغییر سبک زندگی در جوامع بوده ایم و با ورود فناوری های دیجیتال به ویژه فضای مجازی، بی تحرکی گریبانگیر بسیاری از کودکان و نوجوانان است. و بر اساس نتایج تحقیقات موجود، مشکلاتی مانند افسردگی، انزوا و میل به تنهایی، بی خوابی، مشکلات بینایی و چاقی سلامت کودکان و نوجوانان را تهدید کرده است.
کارشناس فضای مجازی و سواد رسانه ای با اشاره به اینکه گسترش استفاده از فناوری های دیجیتال در فضای مجازی پیامدهای منفی زیادی برای رشد و مهارت های حرکتی کودکان و نوجوانان دارد، تصریح کرد: یکی از مسائلی که سلامت را تحت تاثیر قرار می دهد. تهدیدات کودکان و نوجوانان به دلیل استفاده بیش از حد تهدیدات فضای مجازی و فناوری های دیجیتال، ضعف تمرکز و درگیر شدن ذهن کودکان و نوجوانان با اطلاعاتی است که اغلب مناسب سن آنها نیست و می تواند اثرات مخربی بر ذهن و افکار آنها بگذارد.
بهورزی ادامه داد: در فضای مجازی هر فردی به راحتی می تواند هویت واقعی خود را پنهان کرده و هویت جعلی ایجاد کند و با توجه به اینکه کودکان و نوجوانان تجربه کافی ندارند و اطلاعات آنها از محیط اطراف به طور کامل تکمیل نمی شود. آنها به راحتی می توانند مورد سوء استفاده قرار گیرند و سپس به دلیل ترس، اضطراب و حتی گمانه زنی های نادرست تر، مسائل را از والدین خود پنهان کنند.
اطلاعات/مسدود کردن فضای مجازی غربال نشده موثر نیست
وی با اشاره به اینکه اطلاعات موجود در فضای مجازی غربالگری نشده است، گفت: بسیاری از اوقات کودکان و نوجوانان در چنین فضایی با محتوای تند، صریح و حتی ناامیدکننده مواجه می شوند و ممکن است این مسائل در ذهن آنها و در بزرگسالی نقش بست. دیگران بر جنبه های زندگی آنها تأثیر می گذارند.
این کارشناس فضای مجازی و سواد رسانه ای با اشاره به اینکه در صورت استفاده بیش از حد کودکان و نوجوانان از اینترنت و شبکه های اجتماعی، مهارت های اجتماعی آن ها کاهش می یابد، افزود: در چنین شرایطی مهارت های مورد نیاز فرد برای تعامل با افراد دیگر و جامعه پیرامونی تقویت نمی شوند. بنابراین حتی کودکان و نوجوانان نیز ممکن است از والدین خود فاصله بگیرند و در آینده احساس تنهایی بیشتری کنند.
بهورزی خاطرنشان کرد: ممکن است کودکان و نوجوانان با مواجه شدن با این فضا با اخبار جعلی مواجه شوند و حتی مقایسه و دیدگاه های نفرت انگیز گروهی در آنها شکل بگیرد. فضای مجازی، رسانه های دیجیتال و شبکه های اجتماعی راه حل مناسبی برای بهبود شرایط نیستند، اما والدین باید به دنبال راه هایی برای تعامل بیشتر با فرزندان خود باشند. راه حل باید سعی کنند استفاده فرزندانشان از تلفن همراه و فضای مجازی را کاهش دهند و اول از همه با تقویت مهارت های رسانه ای و سواد رسانه ای، فرزندان خود را در این فضا تنها نگذارند.
وی با بیان اینکه در عصر امروز والدین باید سواد رسانه ای بیشتری نسبت به فرزندان خود داشته باشند و دانش خود را در استفاده از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی افزایش دهند، افزود: با توجه به اینکه می توان در فضای مجازی مطالب را تا حد بسیار زیادی غربال کرد. خیر، والدین باید فرزندان خود را از مطالب موجود مطلع کنند و توصیه می شود والدین در استفاده از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی حتی الامکان او را تنها نگذارند.
مرز بین واقعیت و خیال در حال از بین رفتن است
شقایق چگونهروانشناس کودک و نوجوان وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت، با اشاره به خطرات فضای مجازی برای کودکان و نوجوانان، اظهار کرد: دوران کودکی و نوجوانی یکی از مهم ترین مراحل رشد شخصیت فرد است و بنابراین شخصیت و هویت در این دو مرحله شکل می گیرد. زندگی تأثیر بسزایی در بزرگسالی و آینده فرد دارد. او خواهد داشت
وی با بیان اینکه اضطراب، تمرکز ضعیف و میل به گوشه گیری و تنهایی تنها بخشی از آسیب های استفاده بی رویه از فضای مجازی برای کودکان و نوجوانان است، افزود: کودکان و نوجوانانی که بیش از حد از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی استفاده می کنند ممکن است به مرور زمان، آنها تفاوت بین واقعیت و خیال را تشخیص نمی دهند و به همین دلیل آسیب زیادی می بینند.
این روانشناس کودک و نوجوان با اشاره به اینکه استفاده بیش از حد از فضای مجازی می تواند قدرت همدلی و همدردی کودکان و نوجوانان را کاهش دهد و آنها را نسبت به درد و ناراحتی دیگران بی تفاوت کند، تصریح کرد: شخصیت های جعلی مختلفی در فضای مجازی وجود دارد. که ممکن است کودکان و نوجوانان از روی ناآگاهی به سمت آنها کشیده شوند و به جای شخصیت های موفق، شخصیت های غیرواقعی و گاه حتی منفی را الگوی خود قرار دهند و از آنها تقلید کنند.
این روانشناس کودک و نوجوان ادامه داد: کودکان و نوجوانانی که زمان زیادی را در فضای مجازی یا شبکه های اجتماعی می گذرانند در معرض مشکلات خواب قرار می گیرند; اغلب آنها با بی خوابی یا کم خوابی مواجه می شوند، همچنین به دلیل وجود محتوای نامناسب در این فضا، ممکن است ایده ای در ذهن آنها شکل بگیرد و به صورت کابوس در هنگام خواب خود را نشان دهد، علاوه بر این استفاده بیش از حد از صفحه نمایش باعث می شود تأثیر گذاشتن بر سلول های مغزی، رشد کودکان را مختل می کند و تمرکز آنها را بر مسائل مختلف کاهش می دهد.
چگونه از فرزندانمان در برابر آسیب های فضای مجازی محافظت کنیم؟
چگونه وی با اشاره به راهکارهایی برای در امان نگه داشتن کودکان و نوجوانان از آسیب های فضای مجازی گفت: همراهی و صمیمیت والدین با فرزندان یکی از مهم ترین مواردی است که همواره در موضوعات مختلف بر آن تاکید می شود و هیچکس نمی تواند نیروی صمیمیت را حفظ کند. از والدین و فرزندان نگه داشتن آنها صدمات متعدد و متفاوت را رد می کند. در واقع کودکان و نوجوانان باید قبل از هر چیز والدین خود را به عنوان دوستان خود بشناسند و در عین حال بدون هیچ ترسی آنچه را که رخ داده است به آنها بگویند که این امر مستلزم همراهی والدین و تفکر منطقی در مواجهه با آسیب است.
وی با بیان اینکه والدین باید تفاوت فضای مجازی و دنیای واقعی را به فرزندان خود بیاموزند، تصریح کرد: والدین نباید اجازه دهند فرزندان خود زمان زیادی را در فضای مجازی و شبکه های اجتماعی سپری کنند و زمان محدودی را برای استفاده از فضای مجازی برنامه ریزی و اختصاص دهند. فضا و شبکه های اجتماعی می توانند در این زمینه کمک کنند، همچنین والدین باید در مورد اتفاقات مختلف به فرزندان خود هشدارهای مناسب بدهند و روند تربیت فرزند خود را به محتوای موجود در فضای مجازی نسپارند.
یک روانشناس کودک و نوجوان خاطرنشان کرد: با توجه به اینکه استفاده بیش از حد از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی می تواند خلاقیت کودکان و نوجوانان را کاهش دهد، والدین می توانند محتوای خلاقانه را برای فرزندان خود انتخاب کرده و سپس آنها را به خلاقیت تشویق کنند و کاردستی های مشابه بسازند. تشویق با محتوای خلاقانه، همچنین والدین باید در نظر داشته باشند که همه اعضای خانواده به زمان برای تعامل و گذراندن وقت با یکدیگر نیاز دارند و هیچ موضوع دیگری نباید بر تامین این نیاز تأثیر بگذارد.
در نهایت؛ با توجه به پیامدها و اثرات منفی استفاده بیش از حد از فضای مجازی، اینترنت، شبکه های اجتماعی و رسانه های دیجیتال، والدین باید به فرزندان خود بیاموزند که هر آنچه در فضای مجازی می بینند قابل اعتماد، واقعی است تا فرزندان خود را از این آسیب ها در امان نگه دارند. و صحیح نیست و با توجه به اینکه دور ماندن والدین از تحولات جدید فناوری منجر به شکاف نسلی بین آنها و فرزندان می شود، والدین باید همواره سعی کنند خود را با اطلاعات و فناوری های جدید آشنا کرده و سطح سواد رسانه ای خود را افزایش دهند.
محدود كردن زمان استفاده از اينترنت و داشتن برنامه، يادگيري قوانين ارتباط واقعي و ديجيتالي و دادن هشدارهاي مناسب مرتبط با شرايط، مي تواند راهكارهاي مناسبي براي محافظت از كودكان و نوجوانان در برابر آسيب هاي فضاي مجازي و اينترنت باشد و با توجه به اينكه یکی از ویژگی ها الگوبرداری از والدین برای کودکان و نوجوانان مهم است، والدین می توانند استفاده فرزندان خود از اینترنت و فضای مجازی را کاهش دهند.
به طور کلی، استفاده از اینترنت و فضای مجازی مستلزم آموزش هایی است که نباید نادیده گرفته شود، از جمله حفاظت از اطلاعات شخصی، استفاده از تنظیمات حریم خصوصی، شناسایی و اجتناب از خطرات آنلاین و تعیین محدودیت های مناسب، تشویق به فعالیت های آفلاین در کنار آن. با فعالیت های آنلاین، تقویت ارتباط واقعی با افراد دیگر و راهنمایی کودکان و نوجوانان در فضای مجازی، می تواند منجر به کنترل میزان استفاده کودکان و نوجوانان از فضای مجازی شود.
منبع : به گزارش میهن تجارت
