در پاییز سی سال پیش، فیلم «کلاه قرمزی و پسرخاله» اکران شد و شور و شوق زیادی را در بین کودکان، نوجوانان و حتی بزرگسالان ایجاد کرد. صف های طولانی جلوی سینماها تشکیل شده بود و سرودهای «آقای راننده» و «سلام علاق عزیز» همه جا به گوش می رسید. در آن زمان برنامه تلویزیونی کلاه قرمزی در اوج محبوبیت خود قرار داشت و به دلیل ویژگی های خاص این شخصیت علاوه بر کودکان، بزرگسالان نیز به او علاقه داشتند. به همین دلیل ایرج طهماسب و حمید جبلی تصمیم گرفتند نسخه سینمایی آن را بسازند. از مدت ها قبل از اکران فیلم همه منتظر آن بودند و در زمان اکران آن چنان مورد استقبال قرار گرفت که بیش از 4 میلیون نفر در سال 2013 برای تماشای آن به سینماها رفتند.
به گزارش فیلمنیوز، سی سال از اکران فیلم «کلاه قرمزی و پسرخاله» می گذرد، اما برای کسانی که دوران کودکی و نوجوانی خود را در آن دوران گذرانده اند، این فیلم تکراری و قدیمی نشده و همچنان جذابیت های خود را حفظ کرده است. به مناسبت سی سالگی این فیلم نگاهی داریم به ابعاد مختلف آن.
استقبال از «کلاه قرمزی» در تلویزیون باعث شد تا فیلم «کلاه قرمزی و پسر خاله» ساخته شود.
داستان تولید فیلم | همه چیز با یک صندوق پستی شروع شد. ایرج طهماسب در پاییز 72 برنامه ای با این نام تولید کرد که شخصیت های عروسکی مختلفی از جمله جولی پولی و قلابی در این برنامه حضور داشتند و کم کم فرصتی ایجاد شد تا «کلاه قرمزی» به عنوان یک شخصیت عروسکی متفاوت وارد این برنامه شود. . جذابیت کلاه قرمزی به حدی بود که کم کم بقیه شخصیت ها حذف شدند و میزبان و کلاه قرمزی بچه ها را برای مدت طولانی سرگرم کردند. با آمدن پسرخاله جذابیت برنامه بیشتر شد. استقبال این دو شخصیت عروسکی با آقای مجری به حدی بود که ایرج طهماسب و حمید جبلی به فکر ساخت فیلمی به نام «کلاه قرمزی و پسرخاله» افتادند. این فیلم در سال ۱۳۷۳ ساخته شد و اواخر آبان ماه در سینماها اکران شد.
«کلاه قرمزی» عروسک محبوبی است که توانست با چندین نسل ارتباط برقرار کند.
درباره شخصیت کلاه قرمزی | کلاه قرمزی یک عروسک اسفنجی ساده بود که روزی از آرشیو رادیو بیرون آمد و توسط مرضیه محبوب به شکل و شمایل فعلی تغییر یافت. نام او از روی رنگ کلاهش انتخاب شده بود و مهم ترین ویژگی او این بود که با تمام شخصیت های عروسکی تلویزیون آن زمان تفاوت داشت. حمید جبلی لحن خاصی را برای او انتخاب کرد و او را تبدیل به پسری شیطان صفت و پرحرف کرد که کلمات را اشتباه تلفظ می کرد و برخلاف عروسک های آن زمان، چندان مودب نبود. هنگام صحبت، آستین و گوشه کت مجری را می کشید و تف به صورتش می انداخت. حضور این پسر ناز و شیطان صفت در آن دوران وضعیت عجیبی ایجاد کرد و باعث شد تا بچه ها به آن توجه ویژه ای داشته باشند. در فیلم «کلاه قرمزی و پسرخاله» برای کلاه قرمزی شناسنامه در نظر گرفته شد. ماجرا به زمانی برمی گردد که کلاه قرمزی به خاطر لطف آقای مجری از روستا به تهران آمد و سعی کرد خودش را در دلش جا دهد و در نهایت به عنوان همکارش انتخاب شد.
«پسر عمو» یکی از محبوب ترین شخصیت های مجموعه «کلاه قرمزی» است.
در مورد شخصیت پسر عمو | وقتی کلاه قرمزی به اندازه کافی محبوب شد، تصمیم گرفتند عروسک دیگری را به مجموعه اضافه کنند. تصور اولیه این بود که این شخصیت به خاطر کلاه قرمزی به این گروه اضافه شود و به همین دلیل او را خاله کلاه قرمزی خطاب کردند. پورسر خاله برخلاف کلاه قرمزی لحنی آرام و آرام داشت و حمید جبلی فرمی کاملا متفاوت را برای بیان او انتخاب کرده بود. پسرخاله به دلیل ویژگی های منحصر به فردش خیلی زود مورد توجه قرار گرفت. همیشه به همه کمک می کرد و می خواست نان و روغن بخرد. حرف های معمول او این بود: «نان بگیرم؟»، «روغن بیاورم؟» طهماسب و جبلی در «کلاه قرمزی و پسور خاله» به پیشینه این شخصیت پرداختند. پسری که دور از کلاه قرمزی در تهران زندگی می کرد و شاگرد نانوا بود. از همان ابتدا دلش برای کلاه قرمزی می سوخت و به او کمک می کرد تا به آرزویش برسد.
حمید جبلی به عنوان صداپیشه نقش غیرقابل انکاری در محبوبیت «کلاه قرمزی» دارد.
درباره حمید جبلی | حمید جبلی به عنوان همراه همیشگی ایرج طهماسب در خلق دو شخصیت جذاب کلاه قرمزی و پسر خاله نقش بسزایی داشت. بدون خلاقیت جبلی چنین شخصیت هایی شکل نمی گرفت و با این موفقیت مواجه نمی شد. اما حضور جبلی در این فیلم فقط صداپیشگی عروسک ها نبود، بلکه حضور فعالی داشت. او از یک سو جزو گروه نویسندگان بود و به همراه ایرج طهماسب و همایون اسعدیان فیلمنامه را نوشت و از سوی دیگر طراح صحنه فیلم بود. علاوه بر اینها در محل کار آقای مجری نقش دم نگهبان را نیز ایفا می کرد. بازی او یکی از مهمترین نقاط قوت این فیلم بود. مخصوصاً وقتی کنار کلاه قرمزی بود، تفاوت لحن صحبت کردنش بیشتر شد و جذابیتش بیشتر شد.
«کلاه قرمزی و پسر خاله» اولین تجربه کارگردانی ایرج طهماسب در سینما است.
درباره کارگردان | ایرج طهماسب فیلمنامه این اثر را با همراهی حمید جبلی و همایون اسعدیان نوشت و از اسدیان خواست به عنوان مشاور کارگردان در کنار او بماند. اسدیان اولین فیلم خود به نام «نیش» را در سال ۱۳۷۳ کارگردانی کرد و در آن زمان هنوز کارگردان مطرحی نبود. با این حال او در زمینه نویسندگی، دستیار کارگردان و برنامه ریزی با تجربه بود و به همین دلیل همراهی او به سود این فیلم تمام شد. طهماسب در فیلمش داستانی سرراست تعریف کرد و سرنوشت یک پسر روستایی را به تصویر کشید تا اینکه به مرحله جلوی دوربین رفت. فیلمی که با وجود سختی های کار با عروسک ها به محیط های داخلی محدود نشد و سکانس های بیرونی زیادی برای آن تعریف شد. موقعیت های خنده دار و بامزه ای داشت و در کنار آنها احساسات مخاطبانش را درگیر می کرد.
حضور فاطمه معتمدآریا در نقش ستاره یکی از ویژگی های قسمت اول و دوم فیلم کلاه قرمزی است.
ترکیب بازیگران | جذابیت اصلی این فیلم به دلیل حضور کلاه قرمزی و پسرخاله بود. این عروسک ها توسط هنرمند مرضیه محبوب ساخته شده و توسط زنده یاد دنیا فنی زاده، مرضیه محبوب و حسن پورشیرازی انجام شده است. صدایشان را هم از حمید جبلی گرفته اند. علاوه بر آنها ایرج طهماسب، حمید جبلی و فاطمه معتمدآریا محور اصلی داستان را پیش بردند. سه بازیگری که بعدها در کارهای مختلفی چون «دختر شیرین» و «زیر درخت هلو» به همکاری خود ادامه دادند. در کنار این آهنگسازی، نادره خیرآبادی، مرتضی احمدی، مهری مهرنیا، فرخ لقاء هوشمند، اکبر دودکار و مهرداد ضیایی نیز حضور داشتند که اکثر آنها در این سی سال از دنیا رفته اند.
آهنگ سلام علیک عزیز یکی از آثار ماندگار در عرصه موسیقی کودک است.
آهنگ و موسیقی | بعد از 30 سال هنوز موسیقی فیلم «کلاه قرمزی و پسر خاله» ساخته محمدرضا عقیلی از ذهنمان بیرون نرفته است. موسیقی ساده ای که در طول فیلم با توجه به شرایطی که شخصیت کلاه قرمزی در آن قرار می گیرد، ریتم خود را تغییر می دهد و احساسات و عواطف این شخصیت را به نمایش می گذارد. آهنگ سلام علاق عزیز که در ابتدای این فیلم پخش می شود مربوط به حال و هوای این شخصیت و سادگی اوست. کلاه قرمزی برای رفتن به مدرسه هیجان زده است و در این آهنگ با خواندن آن این حس را منتقل می کند. آهنگ بعدی که همزمان با سفر قهرمانی کلاه قرمزی به تهران توسط ایشان در اتوبوس اجرا می شود، «آقای راننده» است. او در این آهنگ تمام احساسات و آرزوهای خود را از سفری که پیش رو دارد بیان می کند و می خواند: «آقای راننده، دنده را عوض کن برو تهران، می خواهم بروم تلویزیون، مجری، همراه و همسفر مجری، با هم صحبت می کنیم و می خندیم و شاد و خوشحال می شویم، برنامه خوبی برای بچه ها داریم.» در نقطه یأس کلاه قرمزی، این آهنگ بار دیگر به صورت حسرت با تم کندتر اجرا می شود و این بار احساسات همه را درگیر می کند. به طور کلی موسیقی و آهنگ کلاه قرمزی در ماندگاری این اثر بسیار مهم است.
«کلاه قرمزی و پسر خاله» سال ها رکورددار بیشترین فروش و تعداد بیننده بود.
فروش سینما | اکران فیلم «کلاه قرمزی و خاله» در پاییز ۱۳۷۳ اتفاق مهمی در سینماهای ایران بود. صف های طولانی جلوی سالن ها تشکیل شد و استقبال بسیار خوبی از فیلم شد. این فیلم در آن سال چشم 4 میلیون و 300 هزار نفر را به سینماها باز کرد و با میانگین قیمت بلیت 70 تومان حدود 300 میلیون تومان فروخت. اگر این فیلم الان با قیمت بلیت 80 هزار تومان اکران می شد، 320 میلیارد تومان می فروخت و می توانست اولین پرفروش ترین سینمای ایران در سال 1403 باشد.
«کلاه قرمزی و ننه» سومین قسمت از سه گانه «کلاه قرمزی» است که البته نتوانست به موفقیت دو فیلم قبلی دست پیدا کند.
دنباله ها | در سال ۱۳۸۱ دومین فیلم کلاه قرمزی به نام «کلاه قرمزی و ساروناز» اکران شد. این فیلم در زمان اکران با استقبال خوبی روبرو شد و با میانگین قیمت بلیت 550 تومان توانست نزدیک به 550 میلیون تومان فروش داشته باشد و پرفروش ترین فیلم سال 1390 شود.در سال 1391 اکران شد.در دو اول. روزها توانست 102 میلیون تومان بفروشد در حالی که تنها 12 سینما برای اکران داشت. کیفیت قسمت سوم بسیار پایین تر از دو فیلم دیگر بود و بسیاری از علاقه مندان به این شخصیت های عروسکی را راضی نکرد. این آخرین فیلم با حضور کلاه قرمزی و پوشر خاله بود.
