دلار نیما چقدر رشد می‌کند؟

بورس اوراق بهادار تهران در سال‌های اخیر مسیر صعودی را به دنبال نرخ ارز دنبال کرده است. به طوری که شاخص اصلی این بازار بیشتر از رشد نرخ ارز پیشی گرفته و بازدهی بهتری را نصیب سرمایه گذاران کرده است. اخیرا با حذف دلار نیما و راه اندازی بازار توافقی ارز، پتانسیل سودآوری شرکت های بورسی افزایش می یابد.

فهرست مقصد با دستور دلار

در این گزارش ضمن بررسی سه فریم از روند قیمت دلار و شاخص کل بورس، اهداف آتی این نماگر بر اساس پارامتر قیمت دلار موثر بر شرکت ها و نسبت P/E مورد بررسی قرار گرفته است. سودآوری شرکت های بورسی نسبت به رشد 1 درصدی قیمت ارز حساسیت 1.2 درصدی دارد. به عبارت دیگر، هر 100 درصد افزایش نرخ ارز احتمالاً منجر به رشد 120 درصدی شاخص کل بورس خواهد شد. بنابراین با فرض ثبات P/E بازار، رشد شاخص کل بیشتر از رشد قیمت ارز خواهد بود. اما از نظر تاریخی، اهرم رشد P/E باعث شده تا شاخص بورس با شتاب بیشتری از نرخ ارز پیشی بگیرد. نتیجه عملکرد P/E و رشد دلار نیما احتمالاً تردید سهامداران را برای عبور قوی شاخص از سقف تاریخی به حداقل خواهد رساند.

با حذف دلار نیما و راه اندازی بازار جدید ارز، فضا برای بورس جولان ایجاد شد. اما سوال اصلی این است که چه افزایش قیمتی دلار نیما بورس را به یک روند صعودی قوی ترغیب می کند؟ از نظر تاریخی، رشد بالای 50 درصد برای مردم بازار جذاب است. مشروط بر اینکه تفاوت قیمت دلار موثر بر شرکت ها – در بازار نیما یا هر نوع بازار دیگری – با دلار بازار آزاد به زیر 20 درصد برسد. با بازار جدیدی که برای ارز حاصل از صادرات صنایع بزرگ راه اندازی شده احتمالا میزان این تفاوت به 15 درصد خواهد رسید. از لحاظ تاریخی سه بازه زمانی برای بررسی قیمت دلار نیما بررسی شده است. نیما در اواسط سال 96 تا سقوط دلار 99، 4200 تومان، تا 26000 تومان پیش رفت. رشد بیش از 500 درصدی دلار نیما در این مدت مانند بورس برای اهالی بازار محرک بود. شکاف دلار نیما با بازار آزاد نیز به زیر 20 درصد کاهش یافت.

در بهار 1400 تا زمستان 1401، روند صعودی دلار نیما باعث شد تا قیمت این ارز بیش از 80 درصد افزایش یابد; به طوری که از 20 هزار تومان به 38 هزار تومان شاهد رشد قیمت در این بازار بودیم. باز هم مابه التفاوت دلار نیما که با مقاومت بانک مرکزی در اواسط زمستان 1401 به 100 درصد رسیده بود به 20 درصد رسید و این موضوع از سوی اهالی تالار شیشه ای تشخیص داده شد. دلار نیما از مهرماه سال گذشته بیش از 45 درصد رشد را تجربه کرده و به حدود 54 هزار تومان رسیده است. این در حالی است که با راه اندازی بازار جدید ارز، فاصله 35 درصدی با بازار آزاد کاهش می یابد و افزایش بیش از 65 درصدی دلار نیما به بازار کمک می کند؛ اما با توجه به این موضوع، قیمت دلار نیما به بازار عرضه می شود. اما باید در نظر گرفت که حساسیت سودآوری شرکت های بورسی به رشد قیمت دلار نیما به طور متوسط ​​1.2 است و همین موضوع جذابیت بورس را افزایش می دهد.

رشد شاخص بورس؟

حساسیت بالای سودآوری شرکت ها به نرخ ارز باعث می شود فعالان بورس با رشد قیمت دلار احساس خوش بینی کنند. به طوری که با وجود کاهش سود دلاری و به عبارتی عدم رشد سودآوری شرکت های بورسی متناسب با نرخ ارز، بازار همچنان حساسیت 1.2 به ازای هر یک درصد افزایش نرخ دلار را در نظر می گیرد. با این تفاسیر، با رشد 60 درصدی دلار نیما در یک سال اخیر، شاخص بورس که از این افزایش قیمت عقب مانده است، پتانسیل ثبت رشد 72 درصدی را از کف خود خواهد داشت. اما اهرم P/E احتمالا می تواند به افزایش ارتفاع نشانگر اصلی کمک کند.

در سال های 97 تا 99 رشد بیش از 500 درصدی دلار نیما منجر به بازگشت 1700 درصدی شاخص کل شد. به عبارت دیگر، به جای رشد 600 درصدی شاخص کل با فرض حساسیت 1.2، موفق به ثبت سه برابر این رقم بازده شد. افزایش P/E بازار از 6 واحد به 40 واحد در سال 1999 کمک کرد تا ارقام عجیبی برای بازدهی بازار سهام دیده شود.

در سال 1402 افزایش 80 درصدی دلار نیما به همراه افزایش P/E بازار از 6 واحد به 11 واحد باعث شد که شاخص کل بورس به جای رشد 96 درصدی بازار، بیش از 115 درصد رشد را تجربه کند. این در حالی بود که فشار هزینه های انرژی بر صنایع بورسی و حذف برخی یارانه های دولتی منجر به کاهش سود دلاری شرکت های بورسی در این مقطع شد.

طی یک سال گذشته افزایش 45 درصدی دلار نیما و احتمال افزایش بیشتر آن در ماه های آینده می تواند بازدهی 60 درصدی را برای این ارز به همراه داشته باشد.

در نهایت بدون در نظر گرفتن بهبود P/E می توان افزایش 70 درصدی را برای شاخص کل از انتهای آبان ماه امسال متصور شد. اما با فرض کاهش نرخ بهره و رشد دلار، P/E آینده بازار را می توان حداقل تا 8 واحد بهبود بخشید. این در حالی است که این نسبت هم اکنون در محدوده 6 واحد قرار دارد. با توجه به اینکه کاهش قیمت های جهانی منجر به عدم رشد قابل توجهی در نرخ فروش شرکت ها نمی شود و محدودیت های انرژی منجر به کاهش تولید و افزایش هزینه کل شرکت ها می شود، می توان تصور کرد. کاهش سود دلاری در سال جاری نیز. در این حالت حساسیت سودآوری کمتر از 1.2 است. اما تعدیل P/E که می تواند رشد 30 درصدی باشد، شاخص بورس را به 3.3 میلیون واحد یا 3.5 میلیون واحد می رساند.

منبع:

دنیای اقتصاد