در حالی که نان هنوز اصلی است و گاهی اوقات تنها منبع میلیون ها ایرانی است ، تولید گندم برای پخت نان پر از چالش ها و پیچیدگی ها است. از نگرانی کشاورز در زمین خشک گرفته تا نگرانی های نانوایی در پشت اجاق گاز ، زنجیره ای از تولید ، عرضه و مصرف که امنیت غذایی کشور را شکل می دهد. بررسی نقش گندم در امنیت غذایی ، سیاست خرید تضمین شده ، وضعیت کشاورزان و نانوایی ها ، تصویری واضح از لزوم تجدید نظر در سیاست غذایی ایرانی.
به گزارش تجارت اخبار ، گندم به عنوان یکی از مهمترین محصولات کشاورزی ، نقش تعیین کننده ای در تأمین امنیت غذایی در کشور دارد. با گزارش هایی مبنی بر اینکه سرانه مصرف نان در ایران بیش از دو برابر میانگین جهانی است ، گندم دیگر فقط یک کالای کشاورزی نیست. در عوض ، این ارتباط مستقیمی با ثبات اجتماعی ، بهداشت عمومی و صلح ذهنی جامعه دارد. وابستگی زیاد میز مردم به نان باعث ایجاد اختلال در عرضه یا کیفیت گندم شده است و تأثیرات گسترده ای بر زندگی روزمره ایران ، به ویژه دهکده های کم درآمد می گذارد.
خرید تضمین شده گندم ؛ اقدامات نیمه تمام شده برای تأمین نیاز ملی
برای حفظ تولید داخلی و جلوگیری از وابستگی ، دولت هر سال یک برنامه خرید تضمین شده را اجرا می کند. در این پروژه ، کشاورزان گندم خود را با نرخ مصوب به شرکت بازرگانی ایالت ایران می فروشند. اما کارشناسان بر این باورند که این سیاست ، هرچند از نظر ظاهری ، با چالش هایی روبرو است که گاهی نتیجه معکوس می کند.
یکی از اصلی ترین انتقادات کشاورزان نرخ پایین خرید نسبت به هزینه های تولید است. با توجه به افزایش قیمت های ورودی ، سوخت ، دستمزد کار ، آب ، بذر و کود ، نرخ تضمین شده خرید پاسخگو به هزینه ها نیست و به سودآوری کشاورزی شک کرده است. از طرف دیگر ، تأخیر چند ماهه در پرداخت تقاضا باعث کاهش سرمایه کشاورزان و کاهش تمایل آنها به کشت گندم می شود.
برخی از کشاورزان همچنین ترجیح می دهند محصولات خود را به بازار آزاد بفروشند یا حتی به دلیل این چالش ها به کشورهای همسایه قاچاق شوند. این می تواند خطری برای امنیت غذایی باشد.
کشاورز ، اولین زنجیره امنیت غذایی
امنیت غذایی بدون حضور مؤثر کشاورزان یک مفهوم انتزاعی خواهد بود. با این حال ، کشاورزان ، به عنوان اولین و مهمترین پیوند این زنجیره ، با مشکلات بسیاری روبرو هستند. فقدان بیمه كشاورزی مؤثر ، فقدان زیرساخت ها برای توسعه آبیاری مدرن ، عدم وجود ماشین آلات به سمت بالا ، آسیب به تغییرات آب و هوا ، خشکسالی ، كاهش در منابع آب و عدم وجود سیاست های پشتیبانی پایدار ، فشار بیشتری را بر كشاورزان وارد كرده است.
ادامه این وضعیت نه تنها امنیت غذایی کشور را تهدید می کند بلکه آینده کشاورزی را نیز به خطر می اندازد. زیرا نسل جدید انگیزه ای برای ماندن در این حرفه نمی بیند.
از گندم تا نان ؛ مسیر حیاتی در قلب زندگی مردم
گندم نقش واقعی خود را هنگام نان بازی می کند. نان که هنوز جایگاه اصلی در میز ایران را دارد. نان فقط یک غذا نیست بلکه یکی از نمادهای فرهنگی و اجتماعی در ایران است. با این حال ، مانند کشاورزان ، نانوایی ها با چالش های جدی روبرو هستند.
افزایش هزینه های اجاره ، برق ، گاز ، آب ، مواد اولیه ، کمبود نیروی انسانی ماهر ، عدم پشتیبانی تجارت و ثبات در آرد و قیمت نان بخش بزرگی از مشکلات نانوایی را تشکیل می دهد.
به گفته برخی از نانوایی ها ، کیفیت آرد توزیع شده به دور از استانداردهای مطلوب نیست ، که هم بر کیفیت نان تأثیر می گذارد و هم رضایت مردم را کاهش می دهد. از طرف دیگر ، نارضایتی مردم از کوچک شدن چانه نان ، کاهش وزن نان سنتی یا کیفیت پایین برخی از نان های صنعتی نیز ممکن است باشد.
در صورت پشتیبانی از زنجیره ای که امنیت ایجاد می کند
زنجیره تأمین نان از کاشت گندم تا پخت نیاز به برنامه ریزی دقیق ، پشتیبانی ساختاری و سیاست هماهنگ دارد. تا زمانی که کشاورز از بودجه ناتوان باشد و نانوایی در مدیریت اتحادیه کارگری خود به چالش کشیده شود ، به امنیت غذایی این کشور آسیب می رساند ، و شاید هم به مردم و هم نانوایی ها به دلیل اقدامات اشتباه در این کلاس آسیب و نارضایتی کنند.
برای غلبه بر این بحران ها ، بررسی سیاستهای خرید تضمین شده ، تسریع در پرداخت خواسته های کشاورزان ، تحقق قیمت ، بهبود کیفیت آرد ، اصلاح ساختارهای تجارت نانوایی و آموزش ماهر از جمله اقداماتی است که می تواند زنجیره ای را به تعادل برساند.
امنیت غذایی ، نه فقط یک شعار
در دنیایی که غذا به یکی از مهمترین نگرانی های ملی و بین المللی تبدیل شده است ، بی اعتنایی به تولید گندم به نان می تواند هزینه های جبران ناپذیری داشته باشد. روز نان و گندم فقط یک مناسبت نیست بلکه فرصتی برای تمرکز بر روی سیاست هایی است که امنیت غذایی را تضمین می کند. از سرزمین کشاورز گرفته تا جدول ساده یک خانواده ایرانی.
منبع: isna
