عدم رعایت مصوبات ضد بورس از سوی مجلس
برخی از کارشناسان بازار سرمایه بر این باورند که مجلس می تواند اقدامات متعددی را برای تقویت بازار سرمایه انجام دهد تا انعطاف پذیری بورس برای جذب نقدینگی تقویت شود. اما از سوی دیگر، انتخابات مجلس می تواند به یک بلاتکلیفی مهم برای بورس تبدیل شود. قطعا تقویت بازار سرمایه بر اساس اصول مشخص و شفاف از سوی نمایندگان انجام نمی شود و نمایندگان جدید تیم اقتصادی دولت و سیاست گذاران را همراهی می کنند. جو منفی و نزولی در بورس ایجاد می شود که طی آن شاخص کل با کاهش ارتفاعی محسوس مواجه خواهد شد. به این ترتیب معادله رکود و افزایش عمومی قیمت ها در بازار عملاً می تواند ارتباط مستقیمی با دیدگاه نمایندگان مجلس داشته باشد. حجم پایین معاملات سهام به یکی از نشانه های عدم اطمینان معاملات تبدیل شده است. احمد اشتیاقی کارشناس بازار سرمایه در این خصوص می گوید: نگاه مثبت سیاست گذاران به بورس می تواند نقدینگی بیشتری را جذب کند و نقش پررنگ این بازار را در چرخه تولید کشور به همراه داشته باشد. اما اتفاقات دیگری در حال رخ دادن است.
در شرایط فعلی بورس روند نزولی به خود گرفته است. این موضوع ارتباط مستقیمی با تصمیمات تیم اقتصادی دولت دارد. تصمیمات تیم اقتصادی دولت برای کنترل انتظارات تورمی باعث شده که بازار سرمایه از تعادل خارج شود. اما یکی از مهم ترین موضوعات این است که همکاری مجلس با بخشنامه های دولت منجر به صدور بخشنامه هایی شده که مستقیماً باعث افت شاخص بورس شده است. به عنوان مثال، هر آنچه در مورد قیمت گذاری دستوری و موضوعات مربوط به عرضه خودرو انجام شده است؛ عقب نشینی بازار سهام را به دنبال داشته است. از سوی دیگر برخی بخشنامه ها به ویژه سیاست های بخشنامه ای در خصوص تثبیت نرخ دلار عملا برای بورس هزینه داشته است.
بیشتر بخوانید: عرضه 1.8 میلیون تن محصول در بورس کالا
بر این اساس می توان گفت یکی از مهم ترین دلایل سقوط بورس، «حبس نیم دلاری» است. فاصله قابل توجه نرخ دلار نیما با نرخ آزاد اکنون به بیش از 40 درصد رسیده است. این سبک سیاست گذاری با حمایت مجلس همراه بوده است. این در حالی است که متولیان سازمان بورس می توانند از طریق کمیسیون اقتصادی مجلس از اقدامات ضد بورسی جلوگیری کنند. به گفته این کارشناس، رانتی که از شکاف قیمتی دلار آزاد و نیم دلار ایجاد می شود، بی شک به جیب مصرف کننده نمی رود؛ بلکه به دنبال آن رانتی است که به دنبال آن است. بنابراین با افزایش نرخ دلار وضعیت مطلوب تری در بورس به وجود خواهد آمد. ادامه حیات بازار سهام با تغییر سیاست ها گره خورده است. به همین دلیل مجلس نقش مهمی در تغییر رفتار سیاستگذار دارد. به عنوان مثال دلار 4200 تومانی برای واردات کالاهای اساسی در نظر گرفته شد اما دلار نیما در همه کالاها لحاظ می شود. این تفاوت قیمت، سودآوری صنایع را مخاطره آمیز می کند. این موضوع منجر به رانت 50 درصدی می شود و قیمت ها برای مصرف کننده نیز افزایش یافته است.
سکوت سازمان بورس قابل قبول نیست
با توجه به اینکه دولت در کنترل نرخ تورم چندان موفق نبوده، اقدامات پیش بینی شده سود صنایع را هدف قرار داده است. به دلیل فشار مصوبات بر دوش شرکت ها، سود شرکت ها از بین می رود. بنابراین اگر نمایندگان مجلس از این موضوع مطلع شوند؛ قطعا تغییرات مهمی رخ خواهد داد. هر فرصتی برای اهالی بازار سرمایه ایجاد می شود تا مطالبات خود را به صورت منطقی مطرح کنند. شرایط متعادل بازار ادامه خواهد داشت. رفتار بی طرفانه سازمان بورس تا حدودی برای سرمایه گذاران قابل تحمل است. اکنون که بازدهی شاخص کل بورس در 11 ماه گذشته به 5 درصد رسیده است، زمان آن فرا رسیده است که سیاستگذار بورس دست از سکوت بردارد و اقدامات مهمی در برابر این وضعیت انجام دهد. در واقع بازار سرمایه نباید نرخ تورم را کنترل کند.
در حال حاضر بازار ارز با نوسانات فزاینده ای همراه است. تثبیت دلار نیما جایز نیست. همراهی سازمان بورس با سیاست های بانک مرکزی در این مقطع به ضرر بازار سهام تمام می شود. سازمان باید به تدریج اعتراض خود را به برخی دستورالعمل ها نشان دهد. سکوت سازمان در این مقطع قابل قبول نیست. در اقتصادی که بیش از 40 درصد تورم دارد. سیاستگذار نرخ سود را به 30 درصد رسانده است. در چنین شرایطی بورس بازدهی 5 درصدی را به ثبت رسانده است. این موضوع از زوایای مختلفی قابل بررسی است. اول اینکه در تثبیت نرخ دلار آزاد موفقیتی حاصل نشده است. دلار در محدوده 55 هزار تومان قرار دارد اما افسار دلار نیما کشیده شده است.
در وهله دوم مشاهده می شود که قیمت گذاری دستوری علیرغم وضعیت تورمی بورس باعث بازدهی اندک و محدود شده است. به عنوان مثال در ترکیه که با تورم 60 درصدی مواجه است اما بورس این کشور بازدهی 100 درصدی داشته است. اما در کشور ما کسری بودجه باعث شد تا دولت سیاست هایی را اعمال کند که حاشیه های زیادی برای سهام ایجاد می کند.
منبع: دنیای اقتصاد
