موسسه تحقیقات صلح بین المللی استکهلم در تازه ترین گزارش خود از خرید و فروش تسلیحات در جهان از افزایش شدید صادرات تسلیحات از ایران خبر داد.
گزارش سالانه موسسه بین المللی تحقیقات صلح در استکهلم موسوم به موسسه “سیپری” درباره خرید و فروش تسلیحات در سراسر جهان برای سال 2023 روز دوشنبه 21 مارس منتشر شد.
بر اساس این گزارش، ایران در پنج سال گذشته نسبت به مدت مشابه قبل 276 درصد افزایش صادرات سلاح داشته است.
خریداران اصلی تسلیحات ایران به ترتیب روسیه، ونزوئلا و انصارالله یمن بوده اند.
سیپری گزارش داد که روسیه در درجه اول به صنعت تسلیحات خود برای رفع نیازهای تسلیحاتی خود متکی است. با این حال، در سالهای 2022 تا 2023، هواپیماهای بدون سرنشین و موشکهای بالستیک ساخت ایران را نیز از کره شمالی وارد کرد که تحریمهای تسلیحاتی سازمان ملل علیه پیونگ یانگ را نقض کرد.
علیرغم افزایش صادرات تسلیحات، ایران واردکننده عمده تسلیحات نبوده است و سفارش عمده تسلیحاتی تهران در سال گذشته مربوط به هواپیماهای جنگی روسیه بود.
افزایش واردات تسلیحات به اروپا
یکی از مهم ترین نکات این گزارش که خود سیپری نیز بر آن تاکید کرده، این است که هم اکنون اروپایی ها بیشتر از ساکنان سایر قاره ها سلاح خریداری و نگهداری می کنند.
به طوری که بین سال های 2019 تا 2023، واردات تسلیحات به اروپا نسبت به پنج سال گذشته 94 درصد افزایش داشته است، یعنی تقریبا دو برابر شده است.
یکی از مهمترین عوامل این پدیده جنگ در اوکراین است. به طوری که یافته های موسسه بین المللی تحقیقات صلح در استکهلم نشان می دهد که اوکراین به چهارمین واردکننده بزرگ سلاح در جهان تبدیل شده است.
کاتارینا جوکیچ، کارشناس موسسه سیپری، در مصاحبه با خبرگزاری فرانسه تایید کرد که این افزایش خرید تسلیحات در اروپا تا حد زیادی به دلیل جنگ در اوکراین است.
پس از اوکراین، سایر کشورهای اروپایی نیز واردات تسلیحات را افزایش داده اند و آمریکا به عنوان بزرگترین صادرکننده تسلیحات در جهان، سهم اصلی فروش سلاح به کشورهای اروپایی را داشته است.
این افزایش واردات از ایالات متحده با این واقعیت توضیح داده می شود که اکثر کشورهای اروپایی عضو ناتو و شریک در توسعه تجهیزات نظامی مانند جت جنگنده F-35 هستند.
همچنین، این جهش در واردات تسلیحات از ایالات متحده نشان دهنده عجله اروپایی ها برای دستیابی به سلاح در سریع ترین زمان ممکن است، حتی اگر به قیمت عدم تمرکز بر توسعه سیستم های نظامی جدید آنها باشد.
کاهش فروش تسلیحات روسیه
نکته مهم دیگر گزارش سیپری امسال کاهش صادرات تسلیحات روسیه است.
روسیه که برای مدت طولانی دومین صادرکننده بزرگ تسلیحات در جهان بود، دیگر چنین جایگاهی را ندارد.
گزارش سیپری نشان می دهد که صادرات این کشور بین سال های 2014 تا 2023 به میزان 53 درصد کاهش یافته است.
مسکو نه تنها سلاح کمتری صادر می کند، بلکه اکنون کشورهای کمتری نیز خریدار تسلیحات روسی هستند: روسیه در سال 2019 به 31 کشور تسلیحات صادر کرد و این تعداد در سال 2023 به 12 کشور کاهش یافته است.
کارشناس موسسه سیپری گفت: تغییرات مهم در سیاست های چین به عنوان مشتری اصلی تسلیحات روسی در این امر تاثیرگذار بوده و پکن در سال های اخیر بر تولید تسلیحات داخلی تمرکز کرده است.
