فرونشست زمین در دشت‌های ورامین به مرحله بحرانی رسید

به گزارش میهن تجارت ، فرونشست زمین به عنوان “زمین لرزه ساکت” به یکی از جدی ترین تهدیدهای زیست محیطی در شرق جنوب شرقی تهران تبدیل شده است. این پدیده که در اثر خالی کردن آب های زیرزمینی و کاهش قدرت خاک ایجاد می شود ، در دشت های جنوب شرقی تهران به مرحله بحرانی رسیده است و تأثیرات آن بر اراضی کشاورزی و مناطق مسکونی قابل مشاهده است.

برداشت بیش از حد آب های زیرزمینی ، حفاری چاه های غیرمجاز ، کاهش بارندگی و توسعه نامتعادل کشاورزی و برنامه ریزی شهری مهمترین عوامل فرونشست است. این فرایند ، علاوه بر ایجاد ترک ها و ترک های گسترده روی زمین ، قدرت خاک را برای مقاومت در برابر فشار کاهش می دهد و خطر تخریب زیرساخت ها و از بین رفتن زمین حاصلخیز را تشدید می کند.

عواقب فرونشست گسترده و چند برابر ؛ از تخریب جاده ها ، ساختمان ها و زیرساخت ها تا کاهش بهره وری کشاورزی ، تخریب پوشش گیاهی و تهدید مستقیم زندگی مردم. در بعضی از مناطق کشور ، میزان فرونشست به بیش از 5 سانتی متر در سال رسیده است و کارشناسان هشدار می دهند که ادامه این روند می تواند باعث آسیب های جبران ناپذیری اقتصادی و اجتماعی شود.

کارشناسان راه حل این بحران را در مدیریت صحیح منابع آب ، جلوگیری از برداشت غیر مجاز ، احیای حقوق ، توسعه روشهای جدید آبیاری و تغذیه مصنوعی سفره های زیرزمینی می بینند. اطلاعات عمومی و نظارت مداوم بر مناطق پرخاشگر بالا نیز الزامات این پدیده برای جلوگیری از آینده ای پرخطر برای جنوب شرقی تهران است.

حقوق قانونی دشت را برگردانید

مدیر جهاد کشاورزی شهر Pishva ، با تأکید بر اینکه فرونشست زمین در دشتهای ممنوعه یک بحران مهم به دلیل برداشت غیر ضروری آبهای زیرزمینی است.

وهید رحیمی در گفتگو با ایسنا گفت: دشت وارامین برای چندین دهه در حالت “ممنوعه ممنوع” بوده است و می گوید منابع آب این دشت به شدت محدود شده است ، اما در سالهای اخیر این مشکلات دو برابر شده است.

وی افزود: طبق اسناد ، منطقه Pishva توسط سدهای Jajrood و Mamlu تعریف شده است ، اما اینها به سایر مصارف اختصاص یافته است و قرار بود آب فاضلاب تصفیه شده را به کشاورزان ارائه دهند ، که کاملاً عملیاتی نبوده و آب که امروزه داده می شود ، پاسخگوی نیاز کشاورزان نیست.

رحیمی با اشاره به اینکه صدها چاه در دشت ممنوعه حفر شده اند ، گفت که فقدان قوانین مؤثر در استفاده از اراضی و فروش زمین های کشاورزی بدون انتقال حقوق ، چاه های غیرمجاز افزایش یافته است. کشاورزان برای کشت محصولات زراعی مجبور به حفاری چاه های غیرقانونی می شوند و این چاه ها هر سال عمیق تر می شوند و فشار بیشتری به سفره های زیرزمینی وارد می کنند.

مدیر جهاد کشاورزی ادامه داد: قطع حقوق قانونی ، حفاری چاه های غیرمجاز و کاهش بارندگی به همراه ایجاد صنایع پر آب در دشت ورامین ، Pishva و Pakdasht روند فرونشست زمین را تشدید کرده است. به عنوان مثال ساخت صنایع فولادی و فولادی در Ivank است که حجم زیادی از آب را مصرف می کند.

وی با تأکید بر لزوم برخورد جدی با چاههای غیرمجاز ، گفت: “خانه -خانه و باغ باید شناسایی و مورد احترام قرار گیرد و حقوق قانونی قانونی دشت بازگردد.” کارخانه های تصفیه فاضلاب همچنین باید برای پوشاندن بخش بزرگی از دشت و آب خروجی آنها با کیفیت مناسب طراحی شوند.

رحیمی اظهار داشت که “فرونشست زمین برابر با مرگ زمین است” ، با بیان: در زمینه کشاورزی ، اقدامات بی شماری برای صرفه جویی در آب وجود داشته است. از 6000 هکتار از زمین های کشاورزی Pishva ، 6000 هکتار مجهز به سیستم های آبیاری قطره ای و حدود 6000 هکتار به کشت گلخانه ها اختصاص یافته است.

وی افزود: اگر پیش از این در هکتار از کشت سبزیجات و سبزیجات 4000 متر مکعب آب مصرف می شد و از 2 تن محصول استفاده می شد ، اکنون حدود 5 تن محصول در گلخانه با 4000 متر مکعب آب برداشت می شود.

مدیر کشاورزی جهاد پیشوا تأکید کرد: در محصولات زراعی در فضای باز ، ارقام دیررس نیز برای کاهش مصرف آب ، واسطه های خود و زودرس را جایگزین کرده اند. وزارت زراعت جهاد همچنین استفاده از سایبان ها در باغ ها را برای کاهش تبخیر آب و تعرق دنبال می کند.

در پایان ، وی خاطرنشان كرد: با استفاده از فرونشست زمین ، نیاز به تعیین جدی همه مقامات و نهادها دارد و فقط با اقدامات متقاطع و جزیره قابل حل نیست.

راه حل های منابع طبیعی برای مهار پدیده خاموش

اسماعیل عابدینی ، رئیس وزارت منابع طبیعی و مدیریت آبخیزداری پیشوا ، گفت: “فرونشست پدیده پیچیده ای است که فقط با همکاری و هم افزایی معتمدین در مقر بحران امکان پذیر خواهد بود.” مهمترین علت این پدیده کاهش سطح آبهای زیرزمینی به دلیل برداشت غیر ضروری است.

وی گفت: “هنگامی که سفره های زیرزمینی تخلیه می شوند ، لایه های خالی ایجاد شده در زیر زمین باعث نشستن لایه های بالایی و شکاف های سطح می شوند.” اما این تنها عامل نیست ؛ از بین رفتن پوشش گیاهی نیز نقش مهمی در تشدید این فرآیند دارد. چرای بیش از حد دام ، عدم سرمایه گذاری گیاهان دارویی و آبیاری نادرست مزارع باعث کاهش تغذیه سفره های آب زیرزمینی و افزایش فرونشست می شود.

عابدینی با اشاره به اقدامات انجام شده در Pishva ، گفت: در سال 2 هکتار پلاک یوسف آباد ، با گونه های قوسی جنگلداری. همچنین برنامه هایی برای مدیریت چرا و تقویت پوشش گیاهی وجود دارد.

وی گفت: راه حل فرونشست یک مدیریت تلفیقی است و اضافه شده است: تقویت پوشش گیاهی ، کنترل رواناب برای تغذیه سفره های زیرزمینی ، آموزش کاربران کشاورزی و مشاهده الگوهای مناسب مصرف آب مهم است. اداره امور آب باید وضعیت سفره های آب و چاه های زیرزمینی را مطالعه کند و اطلاعاتی را در اختیار کشاورزان قرار دهد تا برداشت در اصل انجام شود.

رئیس وزارت منابع طبیعی Pishva تأکید کرد: “ما در مناطقی مانند Moeinabad و Gaz Yousefabad درمان طبیعی فرونشست.” با مداخله مدیریتی و جنگلداری ، امیدواریم که این روند متوقف شود. اما اگر کشاورزان و دامداران به آموزش توجه نکنند ، تخریب پوشش گیاهی و کاهش منابع آب باعث تسریع در روند فرونشست می شود.

این مقام در پایان گفت: اگرچه فرونشست یک بحران جدی است ، اما با مدیریت مناسب منابع آب و خاک ، جوامع محلی همراه و اجرای پروژه های آبخیزداری ، علاوه بر مهار این پدیده ، توسعه پایدار کشاورزی و دامپروری در شهرهای جنوب شرقی استان تهران نیز می تواند حاصل شود.

مدیر شرکت آب و فاضلاب تهران ، با اشاره به خطرات فرونشست در Varamin و دشت جنوب شرقی استان ، گفت: از بخشی از کارخانه های تصفیه فاضلاب برای تغذیه سفره ها برای کاهش فشار برداشت از منابع زیرزمینی استفاده می شود.

محسن اردکانی ، مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب آب تهران ، به ایسنا گفت که پدیده فرونشست زمین در جنوب شرقی تهران به دلیل برداشت غیر ضروری منابع آب زیرزمینی و یکی از اصلی ترین راه های مقابله با آن ، مدیریت مصرف و جایگزینی منابع جدید آب است.

وی افزود: ساخت کارخانه های تصفیه فاضلاب در جنوب شرقی استان در این زمینه دنبال می شود و افزود: “به طور طبیعی ، این پالایشگاه ها فاضلاب تولید می کنند که بخشی از آنها برای تغذیه سفره ها صرف می شود و در واقع بخشی از برداشت قبلی از آب های زیرزمینی خواهد بود.”

مدیر آب تهران گفت: با افزایش بارندگی و تقویت منابع سطحی ، برداشت از منابع زیرزمینی نیز کاهش می یابد و این می تواند به کاهش شدت فرونشست در منطقه کمک کند.

اردکانی تأکید کرد: استان تهران ، با همکاری آژانس های مربوطه ، در تلاش است علاوه بر ساخت پالایشگاه ها ، با مدیریت فرهنگ و مصرف ، شرایط پایدار تری برای منابع آب فراهم کند.

کنترل فرونشست با چاههای غیرمجاز و بهره برداری از پساب در جنوب تهران

مدیر آب منطقه ای Varamin ، Pishva و Qarchak تأکید کرد که مهمترین نگرانی این منطقه فرونشست است.

محمد رضا گیتی پیژوه گفت: پدیده فرونشست زمین یکی از مهمترین مشکلات دشت ورامین و شهرهای اطراف است که در سالهای اخیر تشدید شده و به برنامه های جدی و چند بعدی احتیاج دارد.

وی افزود: برنامه های اصلی این مجموعه در قالب ترمیم و تعادل آب های زیرزمینی دنبال می شود و افزود: اصلاح و تنظیم مجوزهای کشاورزی ، نصب کنتورهای هوشمند ، جلوگیری از حفاری چاههای غیرمجاز ، مسدود کردن چاههای غیرمجاز و صدور مجوزهای بهره برداری بهینه از جمله اقدامات است.

مدیر آب منطقه ای Varamin ، Pishva و Qarchak اظهار داشت: در یک سال گذشته ، دو چاه غیرقانونی در دشت Varamin مسدود شده اند که تعداد قابل توجهی است. مجوزهای بهینه شده نیز برای چاههای مجاز صادر شده و نصب کنتورهای هوشمند به خوبی رشد کرده است.

گیتی -پوژوه گفت: “اگر الگوی کشت و مدیریت به درستی اجرا نشود ، کنترل فرونشست امکان پذیر نخواهد بود.” همکاری جامع دستگاه ها ، به ویژه جهاد کشاورزی ، برای توسعه گلخانه ها ، آبیاری قطره ای و پیشگیری از تغییر کاربری اراضی ضروری است.

وی گفت: یکی از پروژه های مؤثر برای کاهش برداشت آبخوان های زیرزمینی ، واردات پساب در جنوب تهران به چرخه مصرف است.

در پایان ، Varamin ، Pishva و مدیر آب منطقه ای Qarchak تأکید کردند: “همه برنامه ها برای کاهش فشار بر منابع زیرزمینی و کنترل میزان فرونشست کنترل می شوند و امیدواریم که با تکمیل برنامه های اجرای ، شرایط به سمت پیشرفت حرکت کند.”

فرونشست زمین یک تهدید جدی و تدریجی است که می تواند به شدت بر زندگی شهری ، کشاورزی و زیرساخت های دشت ورامین تأثیر بگذارد. بدون اقدامات پایدار و مدیریت یکپارچه منابع آب و خاک ، ادامه برداشت بیش از حد و کاهش پوشش گیاهی عواقب جبران ناپذیری برای منطقه خواهد داشت.

منبع: isna