باباک زنجانی مدتی است که به طور عمومی از سر گرفته شده است.
تبدیل به چندین سال زندان ، آزادی وی ، عدم شفافیت در بازپرداخت بدهی و فعالیت های اقتصادی در مناطقی که بانک مرکزی مجاز به آن نبوده است ، نشان می دهد که این پرونده را نباید به عنوان یک موضوع فردی مشاهده کرد. زنجانی وابسته به یک جنبش قدرتمند سیاسی-سیاسی است که چنان پیچیده است که اسحاق جهانگیری ، معاون اول دولت یازدهم ، گفت: “من نمی فهمیدم چه کسی پشت سر اوست.”
این رویارویی پیچیدگی روابط بین نهادهای قدرت ، افراد با نفوذ اقتصادی و ضعف شفافیت در ساختارهای مالی کشور را نشان می دهد. واضح است که حمله زنجانی به بانک مرکزی نه بر اساس قدرت رسمی و قانونی ، بلکه با تکیه بر نفوذ ، تسهیلات گسترده رسانه ای و استثمار خلاء قانونی و سیاسی بنا شده است.
ظهور چهره های غیر شفاف مانند زنجانی نتیجه ترکیبی از عوامل ساختاری ، سیاسی ، اقتصادی و اجتماعی است:
– در حین تحریم و نیاز دولت برای فروش نفت و انتقال پول ، زنجانی با استفاده از شبکه های پیچیده بانکی و تجاری نقش واسطه ای را ایفا کرد و ثروت و نفوذ گسترده ای به دست آورد.
– عدم شفافیت در ساختارهای اقتصادی و ضعف نظارت بر فعالیتهای مالی باعث سوء استفاده می شود.
– حمایت از گروه ها از درون ساختار قدرت به وی اجازه می داد حتی پس از محکومیت در مناطق حساس اقتصادی مانور دهد.
– عدم پاسخگویی شفاف توسط مقامات مسئول آگاهی از پرونده های فساد ، اعتماد به نفس عمومی را تضعیف کرده است.
– دسترسی به منابع دولتی ، اجاره و سود نجومی منجر به رشد سریع شبکه ها با توانایی دور زدن قوانین شده است.
بررسی پرونده باباک زنجانی درسهای مهمی برای سیاست گذاران ، آژانسهای نظارتی و افکار عمومی دارد. زیرا نه تنها ابعاد اقتصادی ، بلکه لایه های پنهان تر از ساختار قدرت ، شفافیت و مسئولیت.
