محمد بلوری روزنامهنگار برجسته و قدیمی کشورمان که در دوران پیروزی انقلاب اسلامی در سال 57 معاون سردبیر کیهان بود، در خاطرات خود به یکی از بزرگترین معماهای تاریخ مطبوعات ایران پرداخته است:
در بیست و ششم دی 1357 تیتر روزنامه های کیهان و اطلاعات در بزرگ ترین نامه ها «شاه رفت» بود… آن روز صبح که در کیهان منتظر خروج شاه از ایران بودیم، شک داشتیم که آیا سفر شاه امروز تایید می شود یا به روز بعد موکول می شود، هر چند که همه مقدمات و تدارکات و تدارکاتی که برای ملاقات با روزنامه نگاران برای این دیدار فراهم شده بود، فراهم شده بود. شاپور بختیار، شاه به همراه فرح پهلوی به پاویون ویژه فرودگاه مهرآباد می رفت تا با هواپیما از کشور خارج شود. انجام دهید
حساب کرده بودیم که این سفر ممکن است بعدازظهر بعد از انتشار روزنامه انجام شود. در این صورت سفری که هنوز قطعی نشده است چه تیتری بنویسیم؟ اگر با تیتر درشت اعلام می کردیم که «شاه رفت» اما سفر انجام نمی شد، روزنامه اعتبار خود را از دست می داد و ما را به دروغگویی متهم می کردند.
با رحمان هاتفی، رئیس تحریریه قرار شد دو تیتر تهیه کنیم: یکی «شاه می رود» و دیگری «شاه رفت». اگر تا زمان انتشار روزنامه صفرشاه این کار انجام نمی شد، تیتر «شاه می رود» را برای صفحه اول انتخاب می کردیم. اگر سفر پادشاه به شام می افتاد یا در آن روز ممکن نبود، چنین عنوانی صحیح بود. اما اگر سفر شاه بعد از انتشار روزنامه شروع می شد، در چاپ دوم عنوان آن را تغییر می دادیم و به سرعت از عنوان «شاه رفت» برای چاپ دوم استفاده می کردیم.
رحمان هاتفی از مرتضی شادمانی از صفحه آرای کیهان با یکی دو طراح که زیر نظر او کار می کردند خواست هر چه زودتر به اتاقی دور از توجه دیگران بروند و هر دو تیتر را پشت درهای بسته طراحی کنند. خوشبختانه یکی از همکاران عکاس توانسته از جریان کاری طراحان روی این دو عنوان عکس بگیرد.
این عکس ها نشان می داد که هیئت تحریریه کاهان قبل از عزیمت شاه به فرودگاه به فکر طراحی این تیتر بوده است. جالب است که سفر به موقع انجام شد و در صفحه اول از همان عنوان «شاه رفت» استفاده کردید که با بزرگ ترین حروف – معروف به حروف 84 تخته ای چاپ شده بود.
آن روز که روزنامه ها منتشر شد، با تعجب دیدیم که روزنامه اطلاعات هم در صفحه اول از همین تیتر «شاه رفت» استفاده کرده است. در این باره روایات و احادیث مختلفی وجود داشت. برخی از همکاران ما در تحریریه کیهان گفتند که متن تیتر ما مخفیانه به دست آنها رسیده است. خیلی ها می گفتند غلامحسین صالحیار سردبیر اطلاعات، سردبیری با تجربه و با تجربه است و همین تیتر به ذهنش خطور کرد.
گزیده ای از عصر ایران
