به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، در دنیای امروز دیگر فرزندپروری تنها به معنای مراقبت از کودک در خانه یا مدرسه نیست، بلکه به نوعی معماری تجربه زیستی کودک در فضای دیجیتال تبدیل شده است. کودک در معرض داده ها، تصاویر، تعاملات مجازی و الگوریتم هایی قرار می گیرد که هر کدام بخشی از شخصیت و جهان بینی او را تشکیل می دهند و اگر والدین از این فضا غافل باشند، بخشی از تربیت فرزند خود را به ماشین ها، بسترها و مکانیسم های ناشناخته ای سپرده اند که نه تنها خطرناک است، بلکه برگشت ناپذیر نیز هست، زیرا تجربه های اخلاقی اولیه کودک را شکل می دهد.
آگاهی والدین از شیوه های فرزندپروری دیجیتال به معنای تسلط بر فناوری نیست، بلکه به معنای درک لایه های پنهان تأثیر آن است و والدین باید بدانند که الگوریتم ها توصیه کننده چگونه آنها ترجیحات کودک را شکل می دهند، چگونه بازی های آنلاین الگوهای پاداش و انگیزه را دوباره تعریف می کنند و چگونه تعامل با هوش مصنوعی می تواند مرز بین واقعیت و تخیل را در ذهن کودک محو کند. این درک والدین را از نقش سنتی ناظر به نقش تحلیلگر آموزشی ارتقا می دهد و این نقش مستلزم سواد رسانه ای، تفکر انتقادی و آمادگی برای گفتگوی مستمر با کودک است.
در فضای دیجیتال، آموزش دیگر فقط «چه چیزی را باید آموزش داد» نیست، بلکه «چگونه از کودک در برابر یادگیری ناخواسته محافظت کنیم» است. کودک ممکن است در معرض محتوای خشونت آمیز، کلیشه های جنسیتی، تبلیغات پنهان یا روایت های تحریف شده از واقعیت قرار گیرد بدون اینکه والدین حتی متوجه آن شوند، بنابراین آگاهی از شیوه های فرزندپروری دیجیتالی یک واکنش پیشگیرانه است و این پاسخ از آسیب های روانی، شناختی و اخلاقی جلوگیری می کند و به کودک اجازه می دهد در محیط پیچیده و چند لایه امروزی رشد کند.
در عصر دیجیتال، تنها تجربه برای تربیت کودک کافی نیست/ چالشی نوظهور به نام آموزش عاطفی در دنیای دیجیتال
سامیه طاهری، روانشناس و مشاور خانواده وی با بیان اینکه در گذشته والدین برای تربیت فرزندان خود بر تجربیات نسل های گذشته تکیه می کردند، اما در عصر دیجیتال تجربه کافی نیست، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: والدین امروز با پدیده هایی مواجه هستند که هیچ پیشینه ای در حافظه فرهنگی ندارند. چت ربات ها از تعاملی گرفته تا الگوریتمهایی که رفتار کودک را پیشبینی میکنند، همه اینها مسائل جدیدی هستند که والدین با آنها مواجه هستند و این تغییرات والدین را از یک نقش سنتی به یک مسئولیت تبدیل میکند. از نظر فن آوری و بین رشته ای شده است.
وی با بیان اینکه کودکان دیجیتال بر خلاف نسل های گذشته از همان سال های اولیه با مفاهیمی مانند داده، هویت مجازی و تعامل غیرانسانی آشنا می شوند، می افزاید: این آشنایی هم فرصت و هم خطرآفرین است و والدین باید بدانند که هر کلیک، هر بازی آنلاین و هر تعاملی با هوش مصنوعی بخشی از جهان بینی کودک را تشکیل می دهد و آموزش در این فضا به معنای هدایت دادن به کودک است.
این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه یکی از چالش های نوظهور آموزش عاطفی در دنیای دیجیتال است، تصریح می کند: کودکی که بیشتر با صفحه نمایش ارتباط برقرار می کند تا با چهره انسان، ممکن است در تشخیص عواطف، همدلی و ارتباط چهره به چهره ضعیف باشد و والدین باید آگاهانه فضاهایی را برای تعامل انسانی، بازی های گروهی و گفتگوهای عمیق بین دنیای مجازی و حفظ تعادل عمیق دنیای واقعی فراهم کنند.
فرزندپروری در عصر دیجیتال مستلزم بازنگری در تعریف رشد است
طاهری ادامه می دهد: هوش مصنوعی می تواند در تربیت شناختی کودک نقش موثری داشته باشد و از آموزش زبان های خارجی گرفته تا تقویت حافظه و حل مسئله می تواند مفید باشد، اما اگر این ابزارها بدون نظارت و هدفمندی استفاده شوند، ممکن است کودک را به مصرف کننده منفعل تبدیل کنند و والدین باید نقش تنظیم کننده شناختی را ایفا کنند که به معنای انتخاب ابزار مناسب، استفاده از آموزش و استفاده از آن و استفاده از آن در هنگام تجزیه و تحلیل است.
وی با اشاره به اینکه در عصر هوش مصنوعی، تربیت اخلاقی نیز با چالشهای جدیدی مواجه شده است، میگوید: کودکانی که با رباتها و سیستمهای خنثی تعامل دارند ممکن است درک درستی از مسئولیت، عدالت یا همدلی نداشته باشند و والدین باید مفاهیم اخلاقی را با مثالهای انسانی، قصهگویی و تجربیات واقعی در ذهن کودک تلقین کنند، زیرا ماشینها نمیتوانند جایگزین وجدان انسان شوند.
این روانشناس و مشاور خانواده با اشاره به اینکه فرزندپروری در عصر دیجیتال مستلزم بازنگری در تعریف رشد است، می افزاید: رشد را دیگر نمی توان تنها با نمرات، مهارت ها و موفقیت سنجید و رشد واقعی به معنای توانایی کودک برای تفکر مستقل، برقراری ارتباط انسانی و زندگی در دنیایی پیچیده با هویتی پایدار و زندگی در دنیایی پیچیده با هویت پایدار و آینده نگر است. تشکیل شده است.
فرزندپروری با دنیایی از اطلاعات، الگوریتم ها و فناوری های هوشمند در هم تنیده شده است
زهرا سادات کاظمی، روانشناس و مشاور آموزشی وی با بیان اینکه در عصر دیجیتال، فرزندپروری دیگر محدود به تعاملات خانواده و مدرسه نیست، بلکه با دنیایی از اطلاعات، الگوریتم ها و فناوری های هوشمند آمیخته شده است، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: کودکان از سنین پایین در معرض نمایشگرها، دستیارهای صوتی و محتوای آنلاین قرار می گیرند و این مواجهه بر شکل گیری شخصیت، ارزش ها و سبک یادگیری آن ها تاثیر می گذارد و نه تنها باید والدین امروزی باید مجهز به بازی دیجیتال باشند، بلکه باید مراقب باشند تا به بازی دیجیتالی مجهز شوند. نقش یک راهنما انجام دهد
وی با بیان اینکه هوش مصنوعی با تمام امکاناتی که دارد می تواند به والدین در آموزش، سرگرمی و حتی تشخیص زودهنگام مشکلات رفتاری کمک کند، می افزاید: کاربردهای آموزشی، ابزارهای تحلیل خواب و خلق و خو و بسترهای یادگیری شخصی فرصت های بی سابقه ای را برای رشد کودک فراهم کرده است، اما این ابزارها جایگزین روابط انسانی نمی شوند، بلکه برای استفاده صحیح از ابزار نیازمند نظارت، تعدیل و تفسیر والدین هستند.
این روانشناس و مشاور آموزشی یکی از مهم ترین چالش های فرزندپروری دیجیتال را بحث حفظ حریم خصوصی و امنیت اطلاعات کودک عنوان می کند. بسیاری از برنامهها و پلتفرمها دادههای رفتاری، فضایی و شناختی کودکان را جمعآوری میکنند و والدین باید بدانند که انتخاب هر ابزار نه تنها بر تجربه کودک بلکه بر آینده دیجیتالی او نیز تأثیر میگذارد و آموزش سواد رسانهای و بحث امنیت بخشی ضروری از آموزش در این عصر است.
تغییر الگوهای رفتاری با هوش مصنوعی/ لزوم بازتعریف نقش والدین در عصر امروز
کاظمی با اشاره به اینکه هوش مصنوعی می تواند الگوهای رفتاری را تقویت یا تغییر دهد، ادامه می دهد: کودکی که از الگوریتم استفاده می کند. توصیه کننده بزرگ می شود، ممکن است در معرض محتوای تکراری، کلیشه ای یا حتی مضر قرار گیرد، و والدین باید به کودک بیاموزند که چگونه انتخاب کند، چگونه فکر کند و چگونه از فناوری برای رشد فردی و اجتماعی استفاده کند.
وی با بیان اینکه فرزندپروری در عصر دیجیتال مستلزم بازتعریف نقش والدین است، میگوید: دیگر نمیتوان تنها با نصیحت یا محدود کردن کودک از خطرات محافظت کرد و والدین باید خودشان یادگیرنده باشند، همگام با کودک باشند و به جای کنترل بر گفتوگو، همدلی و مشارکت تاکید کنند و تربیت در این سن به معنای ایجاد رابطه پویا، انعطافپذیر و اعتماد است.
این روانشناس و مشاور تربیتی با بیان اینکه هوش مصنوعی می تواند آینه ای باشد برای رویارویی والدین با سبک فرزندپروری انتخابی خود، می افزاید: ابزارهای تحلیلی می تواند نشان دهد که کودک در چه زمینه هایی رشد کرده یا با چالش هایی مواجه شده است، اما تفسیر این داده ها نیازمند انسانیت، تجربه و عشق است و به طور کلی می توان گفت که فرزندپروری در عصر دیجیتال ترکیبی از فناوری و معناست.
یکی از ابعاد مغفول مانده در آموزش دیجیتال، شکلگیری هویت مجازی کودک است که هر عکس، هر نظر و هر تعامل آنلاین بخشی از ردپای دیجیتالی کودک است که در آینده میتواند فرصتهای شغلی، روابط اجتماعی و حتی سلامت روان او را تحت تاثیر قرار دهد. والدین باید در مورد مسئولیت آنلاین، حریم خصوصی و مدیریت تصویر عمومی با کودک صحبت کنند و این تربیت نه تنها از کودک محافظت می کند، بلکه او را برای زندگی در دنیایی آماده می کند که مرز بین واقعی و مجازی کمتر و کمتر می شود.
والدین نیز باید با مفهوم آموزش مشارکتی آشنا باشند که به معنای استفاده از فناوری برای تقویت رابطه است نه جایگزینی آن. بسیاری از ابزارهای دیجیتالی، اگر با اهداف آموزشی و تعامل انسانی ترکیب شوند، می توانند به تقویت پیوند والدین و فرزند کمک کنند و به عنوان مثال، برنامه های مکالمه خانوادگی، بازی های مشارکتی یا بسترهای یادگیری مشترک، می توانند بستر گفتگو، همدلی و تجربیات مشترک را فراهم کنند، اما این تنها زمانی امکان پذیر است که والدین از روش های تعامل دیجیتالی استفاده کنند. آگاه باشید و در انتخاب، تنظیم و تفسیر آنها نقش فعال داشته باشید.
در عصر هوش مصنوعی، تربیت اخلاقی نیز با چالشهای جدیدی مواجه شده است و کودکانی که با روباتها و سیستمهای خنثی تعامل دارند، ممکن است درک درستی از مسئولیت، عدالت یا همدلی نداشته باشند و والدین باید مفاهیم اخلاقی را با مثالهای انسانی، قصهگویی و تجربیات واقعی در ذهن کودک تلقین کنند، زیرا ماشینها نمیتوانند جایگزین وجدان انسان شوند. تربیت اخلاقی در عصر دیجیتال مستلزم بازآفرینی روایت های انسانی است و ما به روایت هایی نیاز داریم که کودک را به درک پیچیدگی های زندگی و مسئولیت در قبال دیگران سوق دهد.
آگاهی والدین از روشهای فرزندپروری در عصر دیجیتال یک امتیاز نیست، بلکه یک ضرورت آموزشی است و کودکانی که در محیطی هدایتنشده رشد میکنند، ممکن است از نظر شناختی پیشرفته باشند، اما از نظر عاطفی، اخلاقی و اجتماعی خالی باشند. والدین آگاه نه تنها حافظان کودک، بلکه معماران آینده او نیز هستند، جایی که انسان بودن مهمتر از باهوش بودن است و این آگاهی زمینه ساز تربیت نسلی است که بتواند با تکنولوژی زندگی کند و در آن غرق نشود و بتواند از هوش مصنوعی بهره مند شود، بدون اینکه هویت انسانی خود را از دست بدهد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
