اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه جمهوری اسلامی ایران با اشاره به خاستگاه و اهداف تحریمهای غرب علیه ایران، گفت: تحریمها تنها برای تغییر رفتار دولتها نیست، بلکه ابزاری برای انقیاد و فشار بر کشورها است.
بقایی در یک برنامه اینترنتی تاکید کرد: تجربه ثابت کرده است که تحریم ها ابزاری برای اعمال فشار شمال جهانی علیه جنوب جهانی است. کشورهای توسعه یافته و عمدتاً کشورهای غربی از توان اقتصادی خود به ویژه تسلط دلار برای تأثیرگذاری بر کشورهای هدف استفاده می کنند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران با اشاره به تاریخچه تحریمها علیه ایران افزود: سابقه تحریمها علیه کشورمان به دهه ۱۳۳۰ برمیگردد؛ از زمان ملی شدن صنعت نفت و نخستوزیری دکتر مصدق، در همان سالها انگلیس خرید نفت ایران را تحریم کرد و این مسیر تا امروز ادامه دارد، این تحریمها علیه ملت ایران نبود، بلکه علیه مردم مصدق بود.
وی با تاکید بر اینکه تحریم ها در عمل نه تنها ابزاری برای تغییر رفتار نیست، بلکه زندگی عادی مردم را به صورت هدفمند هدف قرار می دهد، گفت: تحریم های به اصطلاح هدفمند در واقع ضعیف ترین اقشار جامعه را هدف قرار می دهد. این دروغ است که می گویند تحریم ها استثنای بشردوستانه دارد. در دوران کرونا حتی نتوانستیم مبلغی را برای خرید واکسن انتقال دهیم.»
این دیپلمات ارشد کشورمان با بیان اینکه «دروغ بزرگ کشورهای تحریم کننده این است که فشارها متوجه دولت ها می شود، در حالی که در واقع مردم قربانی اصلی هستند»، تصریح کرد: در مورد بیمارانی که ممنوع الخروج شده بودند دیدیم که داروهای ضروری به ایران نرسید، بنابراین تحریم ها هم هدفمند و هم غیرانسانی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه با اشاره مجدد به تاریخچه تحریم ها گفت: مردم ایران در دهه 50 به دلیل ملی شدن نفت مجازات شدند و در دوران جنگ تحمیلی تحریم ها برای تضعیف توان دفاعی ایران بود و این روند تا امروز ادامه دارد و نشان می دهد که هدف تحریم ها مجازات نیست، بلکه انتقام از ملت ایران است.
بقایی با تاکید بر اینکه تحریم ها به طور مستقیم به حقوق بشر آسیب می زند و با اصول اخلاقی بین المللی در تضاد است، گفت: حقوق بشر نشات گرفته از اخلاق است اما کشورهایی که مدعی حقوق بشر هستند بدیهی ترین اصول آن را زیر پا می گذارند.
وی با اشاره به سازوکارهای سازمان ملل افزود: بیش از 10 سال است که گزارشگر ویژه ای برای بررسی آثار حقوق بشری اقدامات قهری یکجانبه تعیین شده است که این گزارشگر حتی به ایران سفر کرده و در گزارش خود موارد نقض حقوق بشر ناشی از تحریم های آمریکا و غرب را مستند کرده است.
سخنگوی وزارت امور خارجه در بخشی دیگر از این گفتگو درباره حدود مشروعیت و قانونی بودن تحریم ها گفت: در حقوق بین الملل اصولی مانند ممنوعیت مداخله و ممنوعیت توسل به زور وجود دارد. اما غرب تحریم ها را با تفسیر خودسرانه از این اصول توجیه می کند. این در حالی است که خود تحریم ها مصداق توسل به زور است.»
این دیپلمات ارشد ایرانی با اشاره به قطعنامه مهم مجمع عمومی سازمان ملل متحد در سال 2008 افزود: بر اساس مفاد همین قطعنامه، تحریم های شورای امنیت باید اهداف مشروعی داشته باشد، اقداماتی که امروز برای نفی حاکمیت ملی دولت ها و اجبار ملت ها انجام می شود، هم نامشروع و هم غیرقانونی است.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران تصریح کرد: بر خلاف نظام های داخلی، برائت در نظام بین الملل اصل نیست، قدرت اتهام در دست کشورهای غربی است و دفاع از خود در برابر آن تقریبا غیرممکن است.
وی گفت: شورای امنیت لیست های تحریمی دارد که در آن افراد بدون امکان دفاع درج شده است البته در سال های اخیر برخی کشورها با سازوکارهای حقوق بشری سعی در ایجاد حداقل پاسخگویی برای شورای امنیت داشته اند.
بقایی مخالفت اعضای شورای امنیت با تلاش اروپا برای بازگرداندن قطعنامههای لغو شده علیه ایران را یکی از مهمترین تحولات سالهای اخیر دانست و گفت: ۲ عضو دائم شورای امنیت با اقدام اروپاییها مخالفت کردند و این نشان داد که کشورها دیگر حاضر به پذیرش تفسیر نامحدود از قدرت شورای امنیت نیستند.
سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به سوالی درباره انتقادات وزارت امور خارجه گفت: می توان گفت که وزارت امور خارجه همیشه می توانست بهتر عمل کند، اما باید شرایط زمان تصمیم گیری را سنجید و نمی توان از فضای آرام امروز تصمیمات اتخاذ شده در شرایط بحرانی را قضاوت کرد.
وی با مروری بر تاریخچه مذاکرات هسته ای افزود: در دهه 1380 و پس از گفتگوی تمدن ها فضای مثبتی در سطح بین المللی ایجاد شد اما بلافاصله ایران در لیست محور شرارت قرار گرفت. با وجود همکاری با آژانس بین المللی انرژی اتمی، تحریم ها تشدید شد. ما در سال 2015 به توافق رسیدیم و پس از خروج آمریکا در سال 2018، یک سال منتظر ماندیم، حتی اگر میتوانستیم فوراً آن را ترک کنیم. این یک تصمیم منطقی برای پایان دادن به بحث بر سر جامعه بین المللی بود.”
بقایی با بیان اینکه «عدم جدیت ایران در مذاکرات بهانه ای برای کشورهای غربی است»، گفت: در جدیت ایران در مذاکرات تردیدی وجود نداشت، وزیر امور خارجه چندین بار در جریان مذاکرات اعلام کرد که هر روز بتوانیم مردم و کشور را از تحریم نجات دهیم، پیروز خواهیم شد. از هر لحاظ به نفع ما بود که مذاکرات به نتیجه برسد زیرا تحریم ها مردم و کشور را آزار می دهد. جدی نبودن ایران در مذاکرات بهانه ای برای کشورهای غربی است و البته منشأ این ادعا به تبلیغات رسانه ای رژیم صهیونیستی برمی گردد.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران در پایان تاکید کرد: فشارهای اقتصادی علیه ایران از زمان ملی شدن صنعت نفت تا به امروز ادامه دارد، اما تجربه نشان داده است که تحریم ها نه تنها رفتار ایران را تغییر نداد، بلکه اراده ملت را برای ایستادگی در برابر سلطه افزایش داد.
