تجارت ایران بیشترین فشار را از اجرای مکانیزم ماشه متحمل شده است، به گونه ای که هزینه لجستیک در تجارت خارجی ایران به دو برابر میانگین جهانی افزایش یافته است.
به گزارش دنیای اقتصاد، به دلیل ریسک های موجود، بخش تجارت دریایی بیشترین آسیب را به دلیل تحریم ها متحمل شده است. همچنین در بخش حمل و نقل جاده ای و ریلی، مشکلات زیرساختی و برخی اختلافات سیاسی با همسایگان، تجارت ایران را محدود کرده است. با این حال راهکارهایی برای کاهش هزینه تحریم ها وجود دارد که از آن جمله می توان به استفاده از ظرفیت زیرساختی همسایگان برای صادرات مجدد محصولات ایرانی اشاره کرد.
فعالسازی این مکانیسم ریسک مبادلات را افزایش میدهد، تمایل شرکای تجاری را به همکاری کاهش میدهد، جریان واردات مواد اولیه و ماشینآلات را مختل میکند و هزینههای لجستیکی را افزایش میدهد. تأثیر روانی و عملی این تحریم ها از مرز کالاهای حساس عبور می کند و کل زنجیره تجارت خارجی را درگیر می کند. کارشناسان بر این باورند که هزینه لجستیک که 8 تا 12 درصد هزینه های تجارت در جهان است، در ایران به 24 درصد رسیده است و ضعیف بودن زیرساخت ها، فرسودگی ناوگان، نبود کانتینرهای یخچال دار و مشکلات مرزی این فشار را تشدید کرده است.
صاحبان کالا از تاخیر در رسیدن محموله ها و یا حتی توقیف آن نگران هستند و شرکت های حمل و نقل حاضر به پذیرش محموله نیستند. حق بیمه افزایش می یابد، بارنامه ها به طور مکرر تغییر می کنند و در نهایت هزینه انجام تجارت افزایش می یابد و حجم معاملات کاهش می یابد.
بخش عمده واردات ایران شامل مواد اولیه، ماشین آلات و تجهیزات تولیدی است. بنابراین تحریمهای اعمالشده علیه ایران، کشور را در حوزه سرمایه، واسطهای و مواد اولیه آشفته کرده و ورود فناوری به کشور را با چالش مواجه خواهد کرد.
هر کالایی که از طریق دریا سفر می کند، بیشترین فشار هزینه را تجربه خواهد کرد، زیرا حمل و نقل دریایی مهم ترین حوزه ای است که با تحریم ها مواجه است. محموله ایران ابتدا باید به بنادر میانی منتقل شود و سپس به بنادر مقصد منتقل شود و این تاثیر مستقیم بر هزینه های تجاری دارد.
چند سناریو برای آینده تجارت ایران وجود دارد. رفع مشکل، ادامه فشارها یا تشدید محدودیت ها. راهحلها شامل متنوعسازی مسیرها و بازارها، راهاندازی مسیر ریلی ایران و چین، استفاده از ظرفیتهای زیرساختی همسایگان، ایجاد شرکتهای مشترک، توسعه تجارت پاکسازی و ارتباط با زنجیرههای تامین منطقهای است. در نهایت، تحریم ها تجارت را متوقف نمی کند، بلکه آن را پرهزینه، کند و غیرقابل پیش بینی می کند و مشکلات ساختاری داخلی این فشار را تشدید می کند.
