بیش از 150 سال پیش، در زمان استعمار قاره استرالیا توسط انگلیسی ها، انگلیسی ها تعدادی خرگوش وحشی را با کشتی به استرالیا برای تفریح شکار آوردند. این خرگوش های غیر بومی در غیاب حیوانات شکار شروع به تکثیر کردند و جمعیت آنها به حدی زیاد شد که بلای جان کشاورزان استرالیایی به خصوص در جنوب غربی این کشور شدند: خرگوش ها محصولات کشاورزی را می خوردند!
به گزارش عصر ایران، استرالیا در سال 1901 تصمیم گرفت برای جلوگیری از نابودی محصولات کشاورزی توسط خرگوش های مهاجم اقدام کند. بنابراین دولت شروع به ساخت یک حصار ضد خرگوش کرد. حصاری که تا سال 1907 تکمیل شد و حدود 3250 کیلومتر طول داشت. هدف این بود که بخش کشاورزی جنوب غربی از زمین های غیر زیر کشت شرق جدا شود و از نفوذ خرگوش جلوگیری شود. در عمل، این حصار به طور کامل خرگوش ها را متوقف نکرد، اما یک نتیجه بسیار جالب داشت: زمین و آب و هوا در دو طرف حصار متفاوت شد.
چند دهه بعد، خلبانی که بر فراز آن منطقه پرواز می کرد، متوجه پدیده ای شگفت آور شد: ابرها درست در امتداد خط حصار جمع شدند. در سمت “رها” که پوشش گیاهی طبیعی حفظ شده بود، ابر وجود داشت. اما در سمت کشاورزی، آسمان تقریبا صاف بود.
این پدیده بعدها به عنوان پدیده حصار خرگوش شناخته شد و موضوع مطالعات بسیاری در مورد تأثیر کاربری زمین بر اقلیم شد. عکس زیر نیز توسط یکی از محققان برای نشان دادن این تفاوت ها گرفته شده است.
عکس هوایی از پدیده حصار خرگوش
تصاویر ماهواره ای نیز این پدیده را نشان می داد. همانطور که در تصویر زیر مشاهده می کنید، زمین های ضلع شرقی این نوار حصار تیره تر است. دلیلش این است که در این قسمت پوشش گیاهی بیشتر است، در حالی که در قسمت کشاورزی معمولاً فقط چند نوع گیاه محدود می کاشتند، بقیه گیاهان و بوته ها را از زمین بیرون می کشیدند و به خصوص پس از برداشت، گیاه زیادی روی زمین باقی نمی ماند.
تصاویر ماهواره ای نیز پدیده ای را نشان می داد. همانطور که در تصویر زیر مشاهده می کنید، زمین های ضلع شرقی این نوار حصار تیره تر است. دلیلش این است که در این قسمت پوشش گیاهی بیشتر است، در حالی که در قسمت کشاورزی معمولاً فقط چند نوع گیاه محدود می کاشتند، بقیه گیاهان و بوته ها را از زمین بیرون می کشیدند و به خصوص پس از برداشت، گیاه زیادی روی زمین باقی نمی ماند.
طی سالیان متمادی عکس های هوایی تکرار چنین پدیده ای را نشان می داد. برای مثال عکس های زیر مربوط به سال های 1999، 2005 و 2007 هستند.
تصاویر ماهواره ای نیز پدیده ای را نشان می داد. همانطور که در تصویر مشاهده می کنید، زمین های سمت شرق این نوار حصار تیره تر است. دلیلش این است که در این قسمت پوشش گیاهی بیشتر است، در حالی که در قسمت کشاورزی معمولاً فقط چند نوع گیاه محدود می کاشتند، بقیه گیاهان و بوته ها را از زمین بیرون می کشیدند و به خصوص پس از برداشت، گیاه زیادی روی زمین باقی نمی ماند. طی سالیان متمادی عکس های هوایی تکرار چنین پدیده ای را نشان می داد. برای مثال عکس های زیر مربوط به سال های 1999، 2005 و 2007 هستند.
امروزه مطالعات نشان می دهد که یکی از پیش نیازهای تشکیل ابرها تبخیر آب گیاهان مختلف، برگ بوته ها و درختان است. در عین حال، سطح برگ بیشتر، امواج تابش خورشیدی بیشتری را منعکس می کند که برای تشکیل ابرهای بارانی ضروری است.
و در نهایت، باکتری ها در خاک هایی با پوشش گیاهی بومی متنوع زندگی می کنند که وارد هوا شده و به تشکیل قطرات باران کمک می کند. بنابراین تخریب جنگل ها و پاکسازی زمین از پوشش گیاهان بومی متنوع، چه از طریق چرای زیاد دام، چه برای ساخت خانه و جاده و چه کشاورزی، کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار می دهد و باعث کاهش بارندگی می شود.
پس ما انسانها این قدرت را داریم که سرنوشت بهشت روی زمین را تغییر دهیم. بنابراین باید پوشش گیاهی متنوع و بومی زمین را تا حد امکان تقویت کنیم. به قول فیلسوف ژاپنی، فعال کشاورزی و طبیعت شناس، ماسانوبو فوکوئوکا: “باران از آسمان نمی بارد، بلکه از زمین می بارد.”
برای مطالعه بیشتر می توانید به منابع زیر مراجعه کنید:
Nair، US، Wu، Y.، Kala، J.، لیون، TJ، Pielke Sr، RA، & Hacker، JM (۲۰۱۱). نقش تغییر کاربری زمین در توسعه و تکامل ناوگان ساحلی غربی، ابرهای همرفتی و بارش در جنوب غربی استرالیا. Journal of Geophysical Research: Atmospheres, 116 (D7).
https://www.uah.edu/science/departments/atmospheric-earth-science/research
