به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، پیشگیری از گرایش نوجوانان به مواد مخدر و دخانیات تنها با توصیه و کنترل حرکت کودکان محقق نمی شود، بلکه لازم است والدین مهارت های زندگی و سواد عاطفی خود را به عنوان الگوی اصلی ارتقا دهند. والدینی که مهارت های کافی در مدیریت هیجان، حل مسئله و ارتباط موثر دارند، بهتر می توانند با چالش های فرزندشان کنار بیایند. اگر والدین خود درگیر فشارهای روحی باشند و راه حلی برای مدیریت آن نداشته باشند، ناخواسته در خانه فضایی از اضطراب ایجاد می کنند که نوجوان برای فرار از آن به مواد مخدر روی می آورد.
یکی از مهم ترین ضرورت ها تبدیل خانه به پناهگاهی امن برای نوجوانان است و در دنیای پر تنش و فشار امروز، نوجوانان به محیطی نیاز دارند که بتوانند بدون ترس از قضاوت، سرزنش و تنبیه، خودشان باشند. وقتی خانه به مثابه سرپناهی عمل می کند که عشق و پذیرش در آن جریان دارد، نوجوان برای تسکین درد یا آرامش نیازی به بیرون رفتن از خانه و دوستان ندارد و این امنیت روانی قوی ترین عامل برای دفع وسوسه اعتیاد است.
والدین باید بدانند که رشد مهارت های خود پیش نیاز رشد مهارت های فرزندانشان است و والدین آگاه، مهارت گوش دادن فعال را می آموزند و به جای قضاوت یا نصیحت فوری، از صمیم قلب گوش می دهند تا ریشه دغدغه ها و نیازهای خود را بفهمند. این نوع ارتباط باعث می شود که نوجوان احساس ارزشمندی کند و اعتماد او به والدین افزایش یابد، به طوری که در مواجهه با اولین پیشنهاد مصرف مواد، با والدین خود مشورت می کند و خود را پنهان نمی کند.
ارتقای سواد عاطفی والدین و توانایی آنها در درک تغییرات دوران بلوغ یکی دیگر از عناصر ضروری است و نوجوانی سرشار از طوفان های هورمونی و عاطفی است و اگر والدین این تغییرات را درک نکرده و با خشونت یا بی تفاوتی واکنش نشان دهند، فاصله عاطفی عمیقی بین آنها ایجاد می شود. والدین باید بیاموزند که چگونه با احساسات خشم، غم و انزجار نوجوان کنار بیایند و به جای سرکوب آن، به فرزند خود کمک کنند تا احساسات خود را بروز دهد و ترشحات سالمی داشته باشد، زیرا نادیده گرفتن احساسات یکی از دلایل اصلی اعتیاد به مواد مخدر است.
الگوی رفتاری والدین نقش تعیین کننده ای در رفتار فرزندان دارد
سمانه نیلفروش زاده، روانشناس و مشاور خانواده به گزارش میهن تجارت با بیان اینکه الگوی رفتاری والدین نقش تعیین کننده ای در رفتار فرزندان دارد، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: کودکان با مشاهده رفتار والدین یاد می گیرند در مواجهه با عصبانیت، غم، اضطراب و مشکلات زندگی چگونه واکنش نشان دهند.
وی با بیان اینکه اگر والدین از روش های ناسالم مانند سیگار کشیدن، پرخاشگری یا فرار از مشکلات استفاده کنند این الگو به طور ناخودآگاه به کودک منتقل می شود، افزود: آموزش مهارت حل مسئله یک مهارت حیاتی است که در بسیاری از خانواده ها مورد بی توجهی قرار می گیرد.
این روانشناس و مشاور خانواده بیان می کند: نوجوانی که یاد نگرفته چگونه مشکلات و بحران های عاطفی و روانی خود را مدیریت کند ممکن است برای رسیدن به آرامش کاذب به مصرف مواد مخدر روی بیاورد.
ضرورت وجود مکانی امن و فردی قابل اعتماد برای نوجوانان در برابر انتخاب های پرخطر
نیل فروژ زاده با بیان اینکه یکی از نیازهای اساسی نوجوانان داشتن مکانی امن و فردی قابل اعتماد است، می افزاید: این مکان امن فردی است که نوجوانان بدون ترس از قضاوت دغدغه ها و مشکلات خود را با او در میان بگذارند و از راهنمایی های سالم برخوردار شوند و نبود چنین سرپناهی نوجوانان را در برابر فشارها و انتخاب های پرمخاطره آسیب پذیرتر می کند.
وی با بیان اینکه یکی از چالش های اساسی در سیستم ارتباطی خانواده ها این است که اکثر والدین تنها زمانی متوجه مشکل می شوند که رفتار پرخطر آشکار شده باشد، بیان کرد: به عنوان مثال وقتی متوجه سیگار، قلیان یا حتی مواد مخدر کودک می شوند.
این روانشناس و مشاور خانواده با بیان اینکه در این مرحله معمولا تمرکز والدین بر خود رفتار است و کمتر به ریشه ها، زمینه ها و زمینه های روانی، عاطفی و رابطه ای آن توجه می شود، ادامه می دهد: این در حالی است که هر رفتار پرخطر نتیجه یک مسیر تدریجی و مجموعه ای از عوامل انباشته است.
سبک تعامل و مدیریت هیجانات والدین بر گرایش نوجوانان به مواد مخدر تأثیر عمیقی دارد.
ریحانه صادقی، روانشناس و مشاور و عضو سازمان نظام روانشناسی کشور وی با بیان اینکه والدین به عنوان اولین و تاثیرگذارترین الگوهای رفتاری کودکان نقش غیرقابل انکاری در شکل گیری باورها و عادات آنها دارند، به خبرنگار به گزارش میهن تجارت گفت: نوجوانی که در خانواده ای بزرگ می شود که والدین آن یا سیگار می کشند یا مواد مخدر مصرف می کنند، ناخواسته این رفتار را به عنوان بخشی از زندگی عادی می پذیرند. حتی اگر والدین توصیه به ترک کنند، اما همچنان به این عادت ادامه دهند، پیام متناقضی به کودک می دهند، زیرا کودکان و نوجوانان بیشتر از گوش دادن به نصیحت، رفتار عملی والدین را تماشا و تقلید می کنند.
وی با بیان اینکه فراتر از مصرف مستقیم، سبک تعامل و مدیریت عواطف والدین نیز بر گرایش نوجوانان به مواد مخدر تأثیر بسزایی دارد، می افزاید: اگر والدین در مواجهه با مشکلات، استرس یا شکست به مواد مخدر، سیگار یا آرامبخش متوسل شوند، به فرزندان خود می آموزند که مواد مخدر ابزاری برای فرار از واقعیت های خشن و مدیریت استرس روانی والدینی است که به آنها فشار روانی می دهد. بدون نیاز به مصالح مسکن می توان بر چالش های زندگی غلبه کرد.
یک روانشناس و مشاور و عضو سازمان نظام روانشناسی کشور، لزوم توجه والدین به رشد مهارت های زندگی در نوجوانان را عاملی برای پیشگیری از اعتیاد عنوان و بیان کرد: بسیاری از نوجوانان به دلیل نداشتن مهارت نه گفتن به فشار همسالان، وارد مسیر سیگار می شوند و والدین باید با ایجاد فضایی ایمن و غیرقابل اعتماد به فرزندان خود را در جهت یافتن فضایی ایمن و غیرقابل اعتماد برای ایستادن در برابر فشارهای همسالان یاری دهند. دوستان و مهارت های ارتباطی و تصمیم گیری را به آنها آموزش دهید. مستقل، به نوجوان قدرت می دهد تا حتی در شرایط سخت، انتخاب درست و هوشمندانه ای انجام دهد.
برقراری ارتباط صمیمی و گفتگو محور دیوار دفاعی در برابر خطرات است
صادقی با بیان اینکه پرکردن اوقات فراغت و هدایت استعدادها یکی دیگر از کارهایی است که والدین باید با جدیت دنبال کنند، ادامه می دهد: بسیاری از گرایش ها به مواد مخدر ناشی از بیکاری، احساس پوچی و بی هدفی در زندگی است و با شناخت علایق فرزندان و ثبت نام آنها در کلاس های ورزشی، هنری یا علمی، والدین نه تنها با ایجاد حس موفقیت و پیشرفت، زمان خود را تقویت می کنند، بلکه با ایجاد حس موفقیت، خود را نیز تقویت می کنند. او غرق در فعالیت های سالم است و برای آینده اش هدف دارد، کمتر به سمت مواد مخدر کشیده می شود.
وی با بیان اینکه برقراری ارتباط صمیمی و گفتگو محور دیواری دفاعی در برابر مخاطرات اجتماعی است، می گوید: نوجوانان در سنینی هستند که نیاز به شنیده شدن دارند و اگر والدین شنونده خوبی باشند و به جای سرزنش فرزندان، به حرف هایشان گوش دهند، در مواجهه با وسوسه یا مشکل، به جای پناه بردن به دوستان یا مواد مخدر، به والدین خود روی می آورند و قبل از اینکه والدین ترس و خوف را از خود نشان دهند، به والدین خود رجوع می کنند. فاجعه، راهنمایی های لازم را دریافت کنید.
این روانشناس و مشاور و عضو سازمان نظام روانشناسی کشور می افزاید: والدین باید خود را مربی مهارت های زندگی ببینند و آموزش سواد رسانه ای، آگاهی بخشی به مضرات فضای مجازی و آموزش روش های سالم تفریح بخشی از وظایف والدین در دنیای امروز است و وقتی نوجوانی با هوش و آگاهی تربیت می شود و برای زندگی اجتماعی سپر می شود و به آن عمل می کند. مواد مخدر و تنباکو تا آینده روشن او را تاریک کند.
والدین باید الگوی مهارت های مقابله سالم باشند و اگر والدین در مواجهه با مشکلات مالی، شغلی یا خانوادگی واکنش های افراطی از خود نشان دهند، نوجوان می آموزد که زندگی غیرقابل تحمل است، اما اگر والدین مشکلات را با تکیه بر مهارت حل مسئله، صبر و اعتماد مدیریت کنند، درس ارزشمندی را به کودک می آموزند و این درس می تواند مانع از مدیریت زندگی باشد.
آگاهی والدین از دنیای دیجیتال و خطرات نهفته در آن جزء مهارت های ضروری امروزی است و والدین نباید نسبت به فضای مجازی بی تفاوت باشند، بلکه باید بدانند نوجوانان در این فضا با چه محتوایی مواجه هستند و تبلیغات پنهان مواد مخدر و سیگار در شبکه های اجتماعی چگونه آنها را هدف قرار می دهد. از پیام های مخرب در امان بمانید.
ایجاد مرزهای محکم و محبت آمیز مهارتی است که والدین باید بیاموزند. آزادی نامحدود یا کنترل های خفقان آور هر دو منجر به اعتیاد به مواد مخدر می شود و والدین باید قوانین روشنی را برای فرزندان خود وضع کنند و عواقب تخلف از آن را توضیح دهند، اما در عین حال در کنار کودک بایستند و در مسیر رشد او را همراهی کنند و این تعادل بین آزادی و مسئولیت به نوجوان کمک می کند تا احساس استقلال کند، اما در عین حال بداند که برای حفظ سلامتی او خطوط قرمزی وجود دارد که باید رعایت شود.
والدین باید به خاطر داشته باشند که تربیت کودک و پیشگیری از اعتیاد مستلزم صبر، یادگیری مستمر و خودسازی است، هیچ والدینی بی نقص نیست و اشتباه کردن بخشی از فرآیند تربیتی است، اما مهم این است که والدین آماده باشند از اشتباهات خود درس بگیرند و مهارت های خود را به روز کنند و وقتی نوجوان ببیند والدینش در تلاش برای بهبود هستند و الگوی زندگی سالمی برای رشد و یادگیری آن ها هستند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
