آیا واقعاً کسی می داند که هوش مصنوعی در چهار سال، چهار ماه یا حتی چهار هفته چه کارهایی را با مشاغل ما انجام می دهد؟ پیش بینی ها در این زمینه دامنه وسیعی دارند. به عنوان مثال، مدیر عامل آنتروپیک معتقد است که هوش مصنوعی بر همه چیز تأثیر خواهد گذاشت. از سوی دیگر، تحلیل های خوش بینانه تری وجود دارد که می گویند آخرالزمان شغلی وجود ندارد. اما در میان این هیاهو، منطقی ترین کار این است که سناریوهای ممکن را در نظر بگیریم. مجمع جهانی اقتصاد (WEF) با کمک مدیران ارشد استراتژی چهار تصویر مختلف از بازار کار در سال 2030 ترسیم کرده است تا بهتر بتوانیم برای این آینده آماده شویم.
سناریوی اول: هادی انسانی مدلهای هوش مصنوعی
در سناریوی اول، اگرچه بسیاری از مشاغل موجود ناپدید می شوند، مشاغل جدید با سرعت باورنکردنی ظاهر می شوند. در این آینده روشن، انسانها به «سازماندهنده» یا رهبران ارتشی از ماشینها تبدیل میشوند که مجموعهای از ابزارهای هوشمند را مدیریت میکنند. نتیجه این تعامل، دگرگونی اساسی صنایع، مدل های کسب و کار و جریان کاری است که منجر به افزایش چشمگیر بهره وری و نوآوری خواهد شد. در این صورت هوش مصنوعی جای انسان را نمی گیرد، بلکه ابزاری قدرتمند در دست او برای خلق ارزش های جدید است.
سناریوی دوم: رشد ترسناک هوش مصنوعی
سناریوی دوم کمی ترسناک تر است. در این سناریو، هوش مصنوعی به طور تصاعدی پیشرفت میکند، اما نیروی کار نمیتواند ادامه دهد. برای عقب نماندن از رقابت، کسب و کارها به سمت اتوماسیون هجوم می آورند و سریعتر از آنچه سیستم های آموزشی می توانند مهارت های جدیدی را آموزش دهند، کارمندان را جایگزین می کنند. در این دنیای پر هرج و مرج، هوش مصنوعی عامل محور غالب خواهد شد، اما خطرات بیکاری گسترده و کاهش اعتماد عمومی به فناوری نیز به طور تصاعدی افزایش می یابد.
سناریوی سوم: همکاری سازنده بین انسان و هوش مصنوعی
محققان در مجمع جهانی اقتصاد سناریوی سومی را نیز پیشبینی میکنند که در آن انسانها و ماشینها یاد میگیرند که به طور مولد همزیستی کنند. در این مورد، هیاهو و هیجان کاذب دهه 2020 فروکش کرده و جای خود را به یکپارچگی عمل گرایانه داده است. در این سناریو، دگرگونیها به صورت تدریجی اتفاق میافتند و تیمهایی متشکل از انسانها و هوش مصنوعی زنجیرههای ارزش را دوباره تعریف میکنند. کلید موفقیت در این مدل، سرمایه گذاری هنگفت در آموزش، زیرساخت های دیجیتال و قوانین حاکم بر هوش مصنوعی است تا فناوری تنها نقش افزایش توانایی های انسانی را ایفا کند.
سناریوی چهارم: فقدان نیروی کار ماهر
در سناریوی چهارم، پیشرفت متوقف می شود و ما با ناامیدی و ناکارآمدی مواجه می شویم. فقدان مهارت های حیاتی در نیروی کار و بهره وری ناامید کننده باعث می شود که کسب و کارها صرفاً برای پر کردن شکاف استعدادها به اتوماسیون روی بیاورند. در این مورد، جابجایی شغلی عمدتاً بر نقش های معمول تأثیر می گذارد، در حالی که ارزش کار دستی و تجاری افزایش می یابد. امیدها برای رونق هوش مصنوعی در حال محو شدن است و شکاف در پذیرش فناوری نابرابری را تشدید کرده و اقتصاد را شکاف می دهد.
چگونه باید خود را برای بازار کار 2030 آماده کنیم؟
صرف نظر از اینکه چه سناریویی محقق می شود، محققان در گزارش پژوهشی خود راهکارهایی را برای آماده سازی ارائه کرده اند. اولین چیز این است که قدم های کوچک بردارید و از تجربیات درس بگیرید. شما باید آزمایش های کنترل شده ای انجام دهید تا با هزینه کم از شکست ها درس بگیرید. نکته مهم دیگر تشویق به همکاری انسان و هوش مصنوعی به جای جایگزینی است. زیرا این کار باعث افزایش اعتماد به نفس و انعطاف پذیری می شود.
سازمان ها همچنین باید در زیرساخت های داده سرمایه گذاری کنند، زیرا هوش مصنوعی بدون داده های قابل اعتماد بی ارزش است. و بالاخره فرهنگ سازمانی باید تغییر کند. بدون فرهنگ چابک و کنجکاو، حتی گران ترین و پیشرفته ترین فناوری ها نیز شکست می خورند. با این حال، به یاد داشته باشید که تاثیر هوش مصنوعی در همه جا یکسان نخواهد بود، و همگرایی آن با روباتیک می تواند بر روی میز کار و کارگران دستی تاثیر بگذارد.
