بعدی- اساطیر ایرانی بسیار متنوع است. در میان این اسطوره ها علاوه بر خدایان و جانوران، حیوانات و پرندگانی نیز وجود دارند که در این منظومه اساطیری کارکرد ویژه ای دارند.
بر اساس گزارش فردا، سیمرغ یکی از پرندگان اساطیری ایران است. این موجود افسانه ای علاوه بر جایگاهی که در اساطیر ایرانی دارد، در ادبیات فارسی نیز جایگاه ویژه ای دارد. نام سیمرغ بارها در ادبیات فارسی تکرار شده است.
سیمرغ، پرنده افسانه ای ایران باستان
بیشتر آشنایی ما با سیمرغ به شاهنامه فردوسی برمی گردد. سیمرغ در شاهنامه حکیم فردوسی پرنده ای خردمند است که علف در دامان او می روید. محل زندگی این پرنده افسانه ای در کوه افسانه ای قاف است. علاوه بر این، سیمرغ نقش بسیار مهمی در تولد رستم و پیروزی او بر اسفندیار دارد.
اما حضور سیمرغ در عرصه فرهنگی ایران به سال ها قبل از نگارش شاهنامه برمی گردد. این پرنده اساطیری یکی از پرندگان شناخته شده در اساطیر ایران باستان است. علاوه بر سیمرغ، پرندگان دیگری نیز در اساطیر ایران وجود دارد که از جمله آنها می توان به «کمک» اشاره کرد. با این وجود سیمرغ به دلیل حضور گسترده در ادبیات فارسی کم کم به معروف ترین مرغ اساطیری ایران تبدیل شده است.
بر اساس اساطیر ایرانی، لانه سیمرغ بر روی درخت «حاوی تمام تخمها» یا «ویسپوبیش» قرار دارد. نام سیمرغ علاوه بر اوستا در بسیاری از آثار باقی مانده به زبان پهلوی نیز به چشم می خورد. سیمرغ در اوستا «مرغ وسن» نامیده شده است. بدیهی است که این نام به مرور زمان تغییر کرده و به حالت فعلی درآمده است. با این حال باید دانست که نام سیمرغ ربطی به عدد سی ندارد. مرغ وسن از زبان اوستا به زبان پهلوی منتقل شده و به «سین مروک» تبدیل شده است. سرانجام به دلیل حکومت دل وارد فارسی دری شد و به «سینمرغ» و در نهایت سیمرغ تبدیل شد. «سین» در واقع به معنای عقاب است.
سیمرغ پرنده ای دانا است که از همه اسرار هستی آگاه است. هنگامی که مادر رستم برای به دنیا آوردن او دچار مشکل می شود، سیمرغ وارد می شود و برای اولین بار از «رستم زاد» یا سزارین برای تولد رستم استفاده می کند و پس از شکافتن پهلوی رودابه، زایمان را برای او آسان می کند.
سیمرغ در اساطیر ایران و سالهای پس از حمله اعراب با چهره های متفاوتی ظاهر شده است. اما یکی از مشهورترین چهرههای این پرنده، چهرهای است که در دوره ساسانی از او میکشند. بر اساس این تصویر، سیمرغ پرنده ای است با دم طاووس و سر سگ. بدن این پرنده شبیه به عقاب است و چنگال هایی مانند پنجه شیر دارد.
