به گزارش انتخاب و به نقل از sciencealert; محققان دانشگاه علوم پزشکی شوجو در چین تصاویر MRI 25997 نفر را از یک پایگاه داده سلامت در بریتانیا تجزیه و تحلیل کردند. شرکت کنندگان با میانگین سنی 55 سال.
این تیم تحقیقاتی با استفاده از یک روش آماری به نام تجزیه و تحلیل پروفایل پنهان (LPA)، افراد را بر اساس الگوهای توزیع چربی بدن به شش گروه تقسیم کردند و سپس اسکن مغز و نتایج تست شناختی آنها را مقایسه کردند.
در مقایسه با لاغرترین افراد، هر پنج گروه با الگوهای مختلف توزیع چربی بدن – حتی آنهایی که چربی بدنشان کمتر از حد متوسط است – حجم کلی مغز و کاهش ماده خاکستری کاهش یافته بود.
کای لیو، رادیولوژیست در بیمارستان وابسته به دانشگاه علوم پزشکی شوجو، می گوید:
تحقیقات ما از توانایی MRI برای اندازهگیری دقیق چربی در قسمتهای مختلف بدن، بهویژه اندامهای داخلی، برای توسعه یک سیستم طبقهبندی مبتنی بر دادهها استفاده کرد؛ نه بر اساس قضاوتهای ذهنی.»
او می افزاید:
این طبقه بندی مبتنی بر داده ها به طور غیرمنتظره ای دو نوع توزیع چربی را شناسایی کرد که قبلاً تعریف نشده بودند و شایسته توجه ویژه هستند.
محققان این دو الگو را به شرح زیر نامگذاری کردند:
• «غلبه چربی لوزالمعده»: سطح چربی اطراف پانکراس بالاتر از حد طبیعی است
“چربی لاغر”: تجمع متراکم چربی در اطراف برخی از اندام ها، با وجود BMI نسبتا طبیعی
دو الگوی نگران کننده برای سلامت مغز
این دو الگوی توزیع چربی بیشترین همبستگی را با خطر کاهش سلامت مغز نشان دادند. افراد دارای این الگوها در معرض موارد زیر قرار گرفتند:
• کاهش شدید ماده خاکستری
• ضایعات ماده سفید مغز
• تسریع روند پیری مغز
• از دست دادن عملکرد شناختی
همچنین، خطر ابتلا به بیماریهای عصبی – یک اصطلاح گسترده که شامل اضطراب، صرع، مولتیپل اسکلروزیس و سکته میشود – در این گروهها بیشتر بود، اگرچه بین زنان و مردان تفاوتهایی وجود داشت.
ارتباط با پیری سریع مغز در مردان آشکارتر بود. در حالی که افزایش خطر صرع عمدتاً در زنانی مشاهده شد که الگوی «غلبه چربی پانکراس» داشتند.
این مطالعه همچنین تأیید کرد که BMI بالاتر اغلب با کاهش بارزتر در سلامت مغز مرتبط است، اما همچنین به شواهد فزاینده ای اضافه می کند که BMI یک شاخص خام و ناکافی برای چاقی است و نیاز به تفسیر دقیق تری دارد.
محققان در مقاله منتشر شده خود می نویسند:
“اثرات مضر BMI بالا بر ساختار مغز در مطالعات قبلی به خوبی ثبت شده است. پروفایل های توزیع چربی استخراج شده با روش LPA نه تنها این رابطه را تایید می کند، بلکه همچنین نشان می دهد که الگوهای توزیع لیپید می توانند به عنوان عوامل خطر مستقل برای فرآیندهای عصبی عمل کنند.”
البته باید در نظر داشت که یافته های این پژوهش بر اساس یک تصویر مقطعی به دست آمده است. توزیع چربی و سلامت مغز در طول زمان اندازه گیری نشده است، بنابراین نمی توان رابطه علت و معلولی قطعی بین آنها فرض کرد.
از سوی دیگر، شرکت کنندگان در این مطالعه اکثراً میانسال بودند و همگی ساکن انگلستان بودند. موضوعی که ضرورت انجام تحقیقات آتی را در جمعیت های بزرگتر و متنوع تر نشان می دهد.
علیرغم این محدودیت ها، این تحقیق یک لایه مهم جدید به درک ما از رابطه بین چربی بدن و سلامت مغز اضافه می کند. هر چه دانشمندان این ارتباط را بهتر درک کنند، مداخلات و درمانهای مؤثرتری طراحی خواهند شد.
به عنوان مثال، اگر الگوهای شناسایی شده در این مطالعه در تحقیقات بعدی تأیید شود، افراد می توانند هشدارهای اولیه در مورد خطر زوال شناختی دریافت کنند و سبک زندگی یا درمان خود را زودتر اصلاح کنند.
کای لیو در پایان تاکید می کند:
“سلامت مغز فقط به میزان چربی شما نیست، بلکه به این است که این چربی در کجا ذخیره می شود.”
این تحقیق در رادیولوژی منتشر شده است.
