به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، همزمان با دهه فجر انقلاب اسلامی، موضوع فرهنگ ترافیک و ارتباط آن با ارزشهایی چون قانونمداری، مسئولیتپذیری و رعایت حقوق دیگران بار دیگر در کانون توجه قرار گرفته است. روزهایی که علاوه بر گرامیداشت یک واقعه تاریخی، می تواند به فرصتی اجتماعی برای مرور رفتارهای فردی و جمعی در عرصه های مختلف از جمله رانندگی و نظم شهری تبدیل شود. کارشناسان حوزه ترافیک بر این باورند که دهه فجر به دلیل معنا و هویتی که دارد، این ظرفیت را دارد که ارتباط پلیس و شهروندان را از یک چارچوب صرفا نظارتی و کنترلی به سطحی تعاملی و آموزشی مبتنی بر اعتماد متقابل ارتقا دهد. رویکردی که در آن قانون نه به عنوان ابزار اجبار، بلکه ضامن امنیت، جان و کرامت انسان ها معرفی می شود.
در این میان پلیس راهور با تکیه بر رسالت اجتماعی خود می تواند از فضای همبستگی و همدلی ملی این روزها برای ترویج پیام های هنجاری و اصلاحی بهره ببرد. دهه فجر با افزایش توجه رسانه ها، حساسیت افکار عمومی و تقویت روحیه مشارکت اجتماعی، بستر مناسبی را برای بحث «ترافیک ایمن، جامعه مسئولیت پذیر» فراهم می کند. گفتمانی که در آن هر راننده، عابر پیاده و کاربر جاده به عنوان عضوی از یک کل اجتماعی تلقی می شود و رفتار او تأثیر مستقیمی بر ایمنی و آسایش دیگران دارد. بر این اساس، رعایت مقررات رانندگی نه تنها یک تکلیف قانونی، بلکه از مصادیق حقوق بشر و نشانه پایبندی به ارزش های اخلاقی و اجتماعی است.
از سوی دیگر، دهه فجر می تواند زمینه ساز اجرای سیاست های فرهنگی و تشویقی در حوزه ترافیک باشد. سیاست هایی که هدفشان تقویت ارتباط موثر بین مردم و پلیس، تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش اعتماد عمومی است. در این چارچوب طرح هایی مانند بخشودگی هدفمند و مشروط برخی جرایم راهنمایی و رانندگی در صورتی که با پیام آموزشی روشن و حذف تخلفات پرخطر همراه باشد، می تواند به جای نادیده گرفتن قانون، «فرصتی برای اصلاح رفتار» تعریف شود. چنین رویکردی پیام روشنی را به شهروندان می رساند و آن پیام این است که قانون پابرجاست، اما نظام اجرایی کشور معتقد به اصلاح رفتار و بازگشت داوطلبانه به مسیر قانون مداری است.
تجارب اجتماعی نشان میدهد که رویدادهای ملی در صورت تداوم مستمر و همراه شدن با برنامهریزی مستمر و پیوست رسانهای، میتوانند به تغییر رفتار پایدار منجر شوند. بنابراین استفاده از ظرفیت رسانه های رسمی و فضای مجازی برای روایت پیامدهای مثبت تبعیت از قوانین، معرفی الگوهای صحیح رانندگی و تبیین آثار انسانی تخلفات پرخطر نقش تعیین کننده ای در موفقیت این سیاست ها دارد. تولید محتوای آموزشی، بحثهای تخصصی، کمپینهای عمومی و مشارکت نهادهای آموزشی میتواند دامنه این پیامها را افزایش داده و به جریان دائمی فرهنگ تبدیل کند.
در نهایت آنچه دهه فجر را به یک فرصت راهبردی در حوزه فرهنگ ترافیک تبدیل می کند، پیوند آرمان های انقلاب اسلامی با رفتارهای روزمره شهروندان است. اگر قانونمداری، عدالت و مسئولیت اجتماعی بهعنوان ارزشهای اساسی در ذهن و عمل جامعه نهادینه شود، خیابانها و جادهها نیز عرصهای برای تجلی این ارزشها خواهند شد. در چنین شرایطی پلیس راهنمایی و رانندگی نه تنها مجری قانون، بلکه شریک اجتماعی مردم در ساختن شهری امن، منظم و انسانی خواهد بود. شهری که اطاعت از قانون نشانه زورگویی نیست، بلکه انتخابی آگاهانه برای حفظ جان خود و دیگران است، دهه فجر فرصتی برای بازتعریف رابطه پلیس و مردم است، این مناسبت ملی می تواند نقطه گذار از نگاه صرفاً کنترلی به رویکرد تعاملی، آموزشی و مشارکتی در حوزه ترافیک باشد. علی اصغر زارع، معاون فرهنگی اجتماعی و ترافیک پلیس راهور فرجا: گفتگویی داشتیم که در ادامه می خوانید:
به گزارش میهن تجارت: دهه فجر چه فرصتی برای بازتعریف رابطه پلیس راهنمایی و رانندگی با شهروندان و ارتقای فرهنگ ترافیک فراهم می کند؟
کشاورز: دهه فجر فرصتی کم نظیر اجتماعی- نمادین است که می تواند رابطه پلیس راهنمایی و رانندگی و شهروندان را از «رابطه کنترلی محض» به «رابطه تعاملی، آموزشی و مشارکتی» بازتعریف کند. در این روزها جامعه از نظر روحی و روانی آمادگی بیشتری برای پذیرش پیام های هنجاری دارد. بنابراین پلیس راهنمایی و رانندگی می تواند خود را نه تنها به عنوان مجری قانون، بلکه در حفظ جان، نظم اجتماعی و حقوق شهروندی در کنار مردم معرفی کند. دهه فجر این امکان را برای پلیس فراهم می کند که با همدلی از جایگاه اقتدار صرف به اقتدار مشروع برود و قانون به جای «اجبار اداری» به عنوان «ارزش اجتماعی» معرفی شود. در چنین فضایی مشارکت داوطلبانه شهروندان در رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی نیز تقویت می شود.
به گزارش میهن تجارت: چگونه می توان ارزش هایی مانند قانون مداری و مسئولیت اجتماعی را در حوزه ترافیک نهادینه کرد؟
کشاورز: ارزشهایی مانند قانونمداری، مسئولیتپذیری و احترام به حقوق دیگران از اصول اساسی انقلاب اسلامی است و حوزه ترافیک یکی از عینیترین عرصههای تجلی این ارزشها است. برای نهادینه کردن این مفاهیم، باید پیوند معنایی بین حقوق و اخلاق اجتماعی ایجاد شود. به این معنا که قانون برای حفظ جان و کرامت انسان است. روایت فرهنگی با این پیام که «رعایت قانون راهنمایی و رانندگی رعایت حقوق بشر است» می تواند موثر باشد. همچنین الگوبرداری از رفتارهای صحیح رانندگی در رسانه و آموزش مستمر از کودکی تا بزرگسالی ضروری است. وقتی یک شهروند احساس کند که رعایت قانون راهنمایی و رانندگی کمکی به ساختن جامعه ای امن و عادلانه است، رعایت قانون به یک رفتار پایدار تبدیل می شود.
به گزارش میهن تجارت: نقش رویدادهای ملی مانند دهه فجر را در بهبود رفتار ترافیکی چگونه ارزیابی می کنید؟
کشاورز: مناسبت های ملی به ویژه دهه فجر دریچه های طلایی برای تغییر رفتار اجتماعی است. در این ایام پیام های هنجاری تاثیرگذارتر، افکار عمومی حساس تر و مرتبط تر است و ظرفیت رسانه ای کشور در اوج است. اگر اقدامات پلیس راهنمایی و رانندگی در این مناسبت ها صرفا شعاری نباشد و با برنامه ریزی عملی، پیام روشن و تداوم بعد از مناسبت همراه باشد، می تواند آغازگر تغییرات واقعی در رفتارهای ترافیکی باشد و این تغییرات را به روندی مستمر تبدیل کند.
به گزارش میهن تجارت: فلسفه بخشودگی جرایم راهنمایی و رانندگی در دهه فجر چیست و چه اهدافی را دنبال می کند؟
کشاورز: فلسفه بخشودگی جرایم به معنای بخشش کورکورانه یا تضعیف قانون نیست، بلکه فرصتی برای بازنگری در رفتار شهروندان است. این اقدام پیام حسن نیت و رویکرد آموزشی دولت و تحکیم پیوند عاطفی مردم با نهاد پلیس است. هدف اصلی آن کاهش تنش بین مردم و پلیس، تبدیل جریمه از «ابزار مجازات» به «فرصت اصلاح» و افزایش سرمایه اجتماعی و اعتماد عمومی است.
به گزارش میهن تجارت: بخشودگی جرایم چگونه می تواند به تعامل مثبت پلیس و شهروندان منجر شود؟
کشاورز: وقتی شهروند احساس می کند که پلیس وضعیت او را درک می کند و فقط یک تنبیه کننده نیست، بلکه به جای تنبیه به اصلاح رفتار می اندیشد، این تعامل از حالت تقابلی به تعامل مشارکتی تغییر می کند. این تغییر نگرش، همکاری داوطلبانه شهروندان را در اجرای قانون افزایش می دهد و زمینه اعتماد متقابل را فراهم می کند.
به گزارش میهن تجارت: چه تمهیداتی لازم است تا بخشودگی جرایم موجب ارتقای حاکمیت قانون شود؟
کشاورز: برای جلوگیری از سوء تفاهم، بخشش باید مشروط، هدفمند و به موقع و همراه با پیام آموزشی و هشدار فرهنگی باشد. جرایم پرخطر باید از شمول آن حذف و اطلاعات شفافی در مورد اهداف آن ارائه شود. بخشش باید به عنوان فرصتی برای اصلاح رفتار ارائه شود، نه به عنوان پاداشی برای تخلف; در غیر این صورت، می تواند اثر معکوس داشته باشد.
به گزارش میهن تجارت: اجرای سیاست های تشویقی چه تاثیری بر اعتماد عمومی به پلیس راهنمایی و رانندگی دارد؟
کشاورز: سیاست های تشویقی هوشمندانه چهره پلیس را انسانی تر و منصفانه تر می کند و احساس «عدالت توام با مهربانی» را در جامعه تقویت می کند. اعتماد عمومی زمانی افزایش می یابد که مردم احساس کنند پلیس هم قانون مدار است و هم مردم محور و علاوه بر اقتدار، نگاه حمایتی و اصلاحی نیز داشته باشد.
به گزارش میهن تجارت: پلیس راهنمایی و رانندگی چگونه می تواند پیام «فرصت اصلاح» را منتقل کند و نقش رسانه ها در این مسیر چیست؟
کشاورز: انتقال این پیام نیازمند ادبیات ارتباطی دقیق و غیر شاعرانه، استفاده از رسانه های تعاملی و روایت واقعی پیامدهای مثبت اصلاح رفتار است. همچنین ادامه نظارت پس از دوره بهبودی نیز مهم است. پیام کلیدی ما این است که “قانون پابرجاست، اما ما به اصلاح شما ایمان داریم.” رسانه ها و فضای مجازی به عنوان پل ارتباطی میان سیاست و جامعه می توانند این پیام را به صورت انسانی، قابل فهم و موثر منتقل کنند و بستر گفتگوی دوسویه و اقناع اجتماعی را فراهم کنند.
منبع : به گزارش میهن تجارت
