یافته های مطالعات جدید نشان می دهد که انسان ها در دو مقطع از طول عمر خود سریعتر پیر می شوند.
ممکن است پیری روندی آهسته و تدریجی به نظر برسد، اما تحقیقات نشان میدهد که همیشه اینطور نیست. در واقع، اگر یک روز صبح از خواب بیدار شوید، در آینه نگاه کنید و فکر کنید که آیا پیری شما به نحوی تسریع شده است، ممکن است خیال پردازی نکنید.
بر اساس یک مطالعه در سال 2024 در مورد تغییرات مولکولی مرتبط با افزایش سن، انسان ها دو جهش ناگهانی به جلو را تجربه می کنند، یکی در سن متوسط 44 سالگی و دیگری در حدود 60 سالگی.
مایکل اسنایدر، متخصص ژنتیک از دانشگاه استنفورد در آگوست 2024 (زمانی که این مطالعه منتشر شد)، توضیح داد: ما فقط به تدریج در طول زمان تغییر نمی کنیم. تغییرات واقعاً چشمگیری وجود دارد. اکنون معلوم می شود که اواسط دهه 40، مانند اوایل دهه 60، زمان تغییرات چشمگیر است، صرف نظر از اینکه به چه کلاسی از مولکول ها نگاه می کنید.
پیری فرآیند پیچیده ای است که با افزایش خطر ابتلا به بیماری های مختلف همراه است.
اسنایدر و همکارانش زیستشناسی پیری را بررسی کردند تا درک عمیقتری از تغییرات و چگونگی رخ دادن آنها بهمنظور کاهش و درمان بهتر این بیماریها به دست آورند.
آنها گروهی متشکل از 108 بزرگسال را که هر چند ماه یک بار در طی چندین سال نمونه های بیولوژیکی اهدا می کردند، ردیابی کردند.
محققان دریافتند که در برخی شرایط، مانند آلزایمر و بیماری های قلبی عروقی، خطر به تدریج در طول زمان افزایش نمی یابد. بلکه بعد از سن خاصی به شدت افزایش می یابد.
بنابراین آنها میخواستند نگاهی دقیقتر به نشانگرهای زیستی پیری بیندازند تا ببینند آیا میتوانند تغییرات مرتبط را شناسایی کنند.
محققان با استفاده از نمونه هایی از گروه خود، انواع مولکول های زیستی را ردیابی کردند. مولکولهای مختلف مورد مطالعه شامل RNA، پروتئینها، لیپیدها و گونههای میکروبیوم از روده، پوست، بینی و دهان است که در مجموع شامل 135239 ویژگی بیولوژیکی است.
هر شرکت کننده به طور متوسط 47 نمونه در 626 روز ارائه کرد و بیشترین شرکت کننده 367 نمونه ارائه کرد. این حجم عظیم داده منجر به بیش از 246 میلیارد نقطه داده شد که محققان سپس آنها را پردازش کردند و به دنبال الگوهایی در تغییرات بودند.
چندین مطالعه قبلی تغییرات غیرخطی در فراوانی مولکولی را نشان دادهاند که میتواند با پیری در موشها و انسانها مرتبط باشد.
مطالعات روی مگسهای میوه، موشها و گورخرماهی نیز به روند پیری تدریجی در این گونهها اشاره کرده است.
اسنایدر و همکارانش تغییر مشخصی را در فراوانی انواع مختلف مولکول ها در بدن انسان در دو مرحله مجزا مشاهده کردند.
حدود 81 درصد از تمام مولکولهایی که مورد مطالعه قرار گرفتند، در طی یک یا هر دوی این مراحل تغییراتی را نشان دادند. تغییرات در اواسط دهه 40 و دوباره در اوایل دهه 60 با نمایه های کمی متفاوت به اوج خود رسید.
اوج اواسط دهه 40 تغییراتی را در مولکولهای مربوط به متابولیسم لیپید، کافئین و الکل و همچنین بیماریهای قلبی عروقی و اختلال عملکرد پوست و عضله نشان داد.
اوج زندگی در اوایل دهه 60 با متابولیسم کربوهیدرات و کافئین، بیماری های قلبی عروقی، پوست و ماهیچه، تنظیم سیستم ایمنی و عملکرد کلیه مرتبط بود.
اولین اوج (اواسط دهه 40) معمولاً زمانی است که زنان یائسگی یا قبل از یائسگی را شروع می کنند، اما محققان این را به عنوان عامل اصلی رد کردند و نشان دادند که مردان نیز در همان سن دچار تغییرات مولکولی قابل توجهی می شوند.
Xiaotao Shen متابولومیست متابولومیست و نویسنده ارشد مقاله، قبلاً از استانفورد و اکنون از دانشگاه فنی نانیانگ در Singing توضیح می دهد که اگرچه یائسگی یا پیش یائسگی ممکن است در تغییرات مشاهده شده در زنان در اواسط 40 سالگی نقش داشته باشد، عوامل دیگر مهمتر احتمالاً بر این تغییرات در مردان و زنان تأثیر می گذارد.
وی افزود: شناسایی و بررسی این عوامل باید در اولویت پژوهش های آتی قرار گیرد.
محققان خاطرنشان می کنند که حجم نمونه آنها بسیار کوچک بود و نمونه های بیولوژیکی محدودی را از افراد بین 25 تا 70 سال آزمایش کردند. بنابراین، تحقیقات آینده می تواند این پدیده را بیشتر بررسی کند و آن را با جزئیات بیشتر و در طیف وسیع تری از افراد مطالعه کند تا درک بهتری از چگونگی تغییر بدن انسان در طول زمان داشته باشد.
این تحقیق در مجله Nature Aging منتشر شده است.
