به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، نگرانی از وضعیت تحصیلی دانش آموزان همواره به یکی از محورهای اصلی بحث های خانوادگی تبدیل شده است، اما آنچه کمتر به آن پرداخته می شود، ریشه دقیق مشکل افت تحصیلی و عدم یادگیری است. بسیاری از والدین در مواجهه با کاهش انگیزه تحصیلی فرزندشان، اولین توضیح را در تنبلی یا بی مسئولیتی جستجو می کنند، در حالی که مطالعات روانشناختی نشان می دهد که مشکل اغلب عمیق تر و ماهرانه تر از این برچسب های ساده انگارانه است.
واقعیت این است که بخش قابلتوجهی از دانشآموزان هرگز بهطور رسمی و منظم یاد نگرفتهاند که چگونه مطالعه کنند، میدانند باید مطالعه کنند، اما نمیدانند از کجا شروع کنند، چگونه مطالب را تجزیه و تحلیل کنند یا چه زمانی مطمئن شوند که یادگیری اتفاق افتاده است و نداشتن نقشه راه مشخص به تدریج باعث ایجاد احساس سردرگمی میشود و این سردرگمی میتواند منجر به کاهش انگیزه و حتی اجتناب از مطالعه شود.
از سوی دیگر، تمرکز بیش از حد بر زمان مطالعه یکی از اشتباهات رایج در ارزیابی عملکرد تحصیلی است. نشستن طولانی پشت میز به معنای یادگیری عمیق نیست و آنچه مهم است کیفیت پردازش ذهنی، درگیری فعال با محتوا، مرور هدفمند و توانایی بازتولید آموخته هاست و بدون این عناصر، ساعات طولانی مطالعه ممکن است نتایجی کمتر از حد انتظار داشته باشد.
بسیاری از دانش آموزان مهارت مطالعه صحیح را نیاموخته اند/ بین ساعات مطالعه و کیفیت مطالعه تفاوت وجود دارد
عاطفه السادات هاتف الحسینی، روانشناس و مشاور وی در گفت و گو با خبرنگار به گزارش میهن تجارت با اشاره به عوامل موثر بر وضعیت تحصیلی دانش آموزان و باورهای غلط نسبت به درس خواندن و بیان اینکه موضوع درس نخواندن فرزندان یکی از جدی ترین دغدغه های خانواده هاست، اظهار کرد: اغلب زمانی که کودک یا نوجوانی درس نمی خواند به سرعت او را تنبل یا بی هوش می دانیم، در حالی که تجربه بالینی و گفتگو با دانش آموزان نشان می دهد که اغلب اینگونه نیست.
وی با بیان اینکه بچه ها نه تنبل هستند و نه ضعیف، بلکه مشکل اصلی این است که بسیاری از آنها مهارت های صحیح مطالعه را نمی دانند، تصریح کرد: زمانی که انسان بلد نباشد کاری را انجام دهد از آن فاصله می گیرد تا با احساس شکست مواجه نشود و بچه ها نیز به دلیل اینکه مهارت های صحیح مطالعه را یاد نگرفته اند از درس دوری می کنند.
این روانشناس و مشاور با بیان اینکه باید بین ساعات مطالعه و کیفیت مطالعه تفاوت وجود داشته باشد، تصریح کرد: خانواده ها گاهی اوقات می گویند فرزندشان ساعت ها پشت میز می نشیند اما نتیجه نمی گیرد و این نکته ای است که باید از خود بپرسیم آیا می داند از کجا شروع کند، یک موضوع را چگونه بخواند، چگونه مرور کند و چگونه یادگیری خود را ارزیابی کند؟
تأثیر رفتار والدین بر امنیت روانی فرزندان و کیفیت مطالعه/مهارت های مطالعه آنها به چه معناست؟
هاتف الحسینی ادامه داد: بسیاری از دانش آموزان صادقانه می گویند که درس خواندن بلد نیستند یا وقتی چیزی را نمی فهمند نمی دانند چه کار کنند و در چنین شرایطی اصرار به درس خواندن کمکی به حل مشکل نمی کند و نکته مهم دیگر نحوه نظارت والدین است.
وی بیان کرد: برخی از والدین ناخواسته در نقش کارآگاه ظاهر می شوند و به بهانه ای وارد اتاق فرزندشان می شوند تا ببینند او درس می خواند یا نه و این نوع نظارت نه تنها کیفیت مطالعه را بهبود نمی بخشد، بلکه به رابطه آسیب می زند و کودک را به لجبازی و رازداری سوق می دهد.
این روانشناس و مشاور آنچه را که باید مورد توجه قرار گیرد، مهارت آموزی عنوان کرد و افزود: مهارت های مطالعه شامل برنامه ریزی، تقسیم مطالب سخت به قسمت های کوچکتر، استفاده از روش های فعال مانند خودپرسشی، جمع بندی، تمرین و ارزشیابی مستمر است و این مهارت ها باید به کودک آموزش داده شود.
نحوه نظارت والدین نیز در این امر نقش تعیین کننده ای دارد و روش های کنترلی مبتنی بر مچ بند یا نظارت مخفیانه، اگرچه با نیت خیر انجام می شود، می تواند احساس بی اعتمادی و فشار روانی ایجاد کند. نوجوانی که احساس می کند مدام تحت نظر است، به جای تمرکز بر یادگیری، انرژی ذهنی خود را صرف مدیریت کنترل ها می کند و همین موضوع به فاصله عاطفی بین او و والدینش دامن می زند.
رویکرد مؤثرتر حرکت از کنترل به توانمندسازی است و آموزش مهارت هایی مانند برنامه ریزی واقع بینانه، تقسیم موضوعات پیچیده به مراحل کوچک، استفاده از پرسشگری فعال، خلاصه نویسی و خودارزیابی می تواند به دانش آموزان کمک کند تا بر فرآیند یادگیری خود تسلط پیدا کنند و این مهارت ها نه تنها عملکرد تحصیلی را بهبود می بخشد، بلکه حس خودکفایی و اعتماد به نفس را تقویت می کند.
آنچه بیش از هر چیز باید مورد توجه قرار گیرد کیفیت رابطه والد و فرزند است. محیط گفتگوی امن و حمایتی زمینه ای را فراهم می کند تا نوجوان بدون ترس از قضاوت درباره مشکلات تحصیلی خود صحبت کند و وقتی خانواده به جای سرزنش نقش همراه و راهنما را ایفا کند مسیر رشد تحصیلی هموارتر می شود و به تدریج مسئولیت در درون خود دانش آموز شکل می گیرد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
