به گزارش خبرگزاری به گزارش میهن تجارت، موفقیت تحصیلی به هوش و تلاش فردی محدود نمی شود، بلکه مجموعه ای از مهارت های فردی و اجتماعی در شکل گیری آن نقش دارد. در میان این مهارت ها، توانایی برقراری ارتباط موثر جایگاه ویژه ای دارد و دانش آموزان هر روز در محیط مدرسه با معلمان، همکلاسی ها و کادر آموزشی تعامل دارند و کیفیت این تعاملات می تواند مسیر یادگیری آنها را هموارتر یا دشوارتر کند.
مهارت های ارتباطی به دانش آموزان کمک می کند تا افکار، احساسات و نیازهای خود را به شیوه ای واضح و محترمانه بیان کنند. چنین توانایی باعث می شود که فرد در محیط آموزشی احساس اطمینان بیشتری کند و بتواند نقش فعال تری در فرآیند یادگیری داشته باشد. یادگیری زمانی عمیق تر می شود که دانش آموز تنها شنونده نباشد، بلکه در تبادل نظر و گفتگو حضور داشته باشد.
از سوی دیگر، ارتباط موثر تنها به صحبت کردن محدود نمی شود، بلکه شامل گوش دادن دقیق، همدلی و درک دیدگاه های دیگران نیز می شود. دانش آموزی که بتواند به دقت به توضیحات معلم گوش دهد و نظرات همکلاسی های خود را درک کند، دید وسیع تری به موضوع خواهد داشت. این تعامل سازنده کلاس درس را پویا و یادگیری را معنادارتر می کند.
در دنیای امروز که همکاری و کار گروهی اهمیت زیادی پیدا کرده است، توانایی تعامل سازنده با دیگران یک ضرورت است. بسیاری از فعالیت های آموزشی به صورت مشارکتی انجام می شود و موفقیت در آنها مستلزم داشتن مهارت های ارتباطی، هماهنگی و احترام متقابل است، بنابراین تقویت مهارت های ارتباطی نه تنها به پیشرفت تحصیلی کمک می کند، بلکه به رشد اجتماعی دانش آموز نیز کمک می کند.
می توان گفت مهارت های ارتباطی پلی است بین توانایی های علمی و دستاوردهای عملی. دانش آموزی که بتواند دانش خود را به درستی بیان کند، از دیگران بیاموزد و در محیط آموزشی تعامل سازنده داشته باشد، با اطمینان بیشتری مسیر موفقیت را طی خواهد کرد. به همین دلیل بررسی نقش این مهارت ها در پیشرفت تحصیلی موضوعی مهم و شایسته است.
نقش مهارت های ارتباطی در درک بهتر مطالب درسی، اهمیت پرسش و بیان ابهامات در فرآیند یادگیری، تاثیر ارتباط موثر با معلم بر پیشرفت تحصیلی، نقش کار گروهی در تقویت تعامل و موفقیت تحصیلی، نقش گوش دادن فعال در بهبود عملکرد تحصیلی، پیامدهای ضعف مهارت های ارتباطی بر یادگیری و راهکارهای تقویت مهارت ارتباطی مدرسه. مائده سلیمی، روانشناس بالینی کودکان و نوجوانان گفتگویی داشتیم که در ادامه می خوانید.
به گزارش میهن تجارت: مهارت های ارتباطی چگونه می تواند به درک بهتر مطالب درسی کمک کند؟
سلیمی: مهارت های ارتباطی دانش آموزان را قادر می سازد تا در مواجهه با مطالب دشوار، سؤالات خود را به درستی بیان کنند. زمانی که فرد بتواند ابهامات خود را به وضوح توضیح دهد، معلم مشکل را راحتتر درک می کند و توضیح دقیق تری ارائه می دهد. این تعامل ساده یادگیری را عمیق تر می کند.
همچنین گوش دادن فعال یکی از مهم ترین بخش های ارتباط موثر است. دانش آموزی که با دقت به توضیحات معلم گوش می دهد و نکات مهم را تشخیص می دهد مطالب را بهتر در ذهن خود سامان می دهد و این مهارت باعث می شود سوء تفاهم در درس کمتر شود.
از طرفی شرکت در بحث های کلاسی نیز به درک بهتر کمک می کند. وقتی دانشآموزان دیدگاههای متفاوتی را میشنوند و نظرشان را بیان میکنند، ذهنشان فعالتر میشود و موضوع را از زوایای مختلف بررسی میکنند. ارتباط موثر با همکلاسی ها در طول مطالعه گروهی همچنین امکان تبادل اطلاعات و توضیح مفاهیم را به زبان ساده تر می دهد. گاهی اوقات توضیح یک دوست می تواند چیزی را که قبلاً نامشخص بود روشن کند.
به گزارش میهن تجارت: چرا توانایی بیان سوالات و ابهامات در کلاس مهم است؟
سلیمی: طرح سوال نشان دهنده توجه و علاقه دانش آموز به موضوع درس است. وقتی دانش آموزی سوال می پرسد، در واقع به طور فعال در فرآیند یادگیری شرکت می کند و نه فقط یک شنونده منفعل. سوال پرسیدن نقاط ضعف یادگیری را روشن می کند. بسیاری از دانشآموزان ممکن است چیزی را نفهمند اما از پرسیدن خجالت میکشند. پرسیدن سوال می تواند به روشن شدن موضوع برای کل کلاس کمک کند.
همچنین سوال پرسیدن به تقویت اعتماد به نفس کمک می کند و دانش آموزی که یاد بگیرد محترمانه و شفاف سوال بپرسد در آینده در موقعیت های تحصیلی و شغلی موفق تر خواهد بود. پرسشگری ذهن را تحلیلی و انتقادی می کند. این مهارت تنها محدود به مطالعه نیست، بلکه در تصمیم گیری های زندگی نیز تاثیر مثبت دارد.
به گزارش میهن تجارت: ارتباط مؤثر با معلمان چه تأثیری بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دارد؟
سلیمی: ارتباط مثبت با معلم باعث ایجاد احساس امنیت و اعتماد در دانش آموز می شود. وقتی دانش آموز احساس کند معلم او را درک می کند با انگیزه بیشتری در کلاس شرکت می کند. گفت و گوی سازنده با معلم به دریافت بازخورد دقیق تری کمک می کند و دانش آموز می تواند از نقاط قوت و ضعف خود آگاه شود و برای بهبود برنامه ریزی کند.
همچنین رابطه محترمانه و صمیمانه باعث می شود که دانش آموز در صورت بروز مشکل تحصیلی یا شخصی راحت تر موضوع را مطرح کند و راهنمایی بگیرد. به طور کلی این ارتباط سالم، فضای آموزشی را مثبت تر می کند و زمینه رشد تحصیلی و فردی دانش آموز را فراهم می کند.
به گزارش میهن تجارت: کار گروهی چه نقشی در تقویت مهارت های ارتباطی و موفقیت تحصیلی دارد؟
سلیمی: کار گروهی فرصتی را برای تمرین صحبت کردن، گوش دادن و احترام به نظرات دیگران فراهم می کند و در چنین فضایی دانش آموزان می آموزند که چگونه ایده های خود را به وضوح بیان کنند. کار گروهی باعث مسئولیت پذیری افراد می شود. هر عضو باید سهم خود را انجام دهد و این نظم و تعهد را تقویت می کند.
همچنین در کار گروهی دانش آموزان از یکدیگر یاد می گیرند و توضیح مطالب برای دیگران باعث تثبیت بهتر آنها در ذهن می شود.
به گزارش میهن تجارت: چگونه می توان مهارت های ارتباطی را در محیط مدرسه تقویت کرد؟
سلیمی: برگزاری فعالیت های گروهی و بحث های کلاسی یکی از بهترین راه های تقویت ارتباط است و این فعالیت ها به دانش آموزان فرصت تمرین می دهد. آموزش مهارت گوش دادن و بیان مودبانه نظرات نیز در قالب کارگاه های آموزشی قابل انجام است و تمرین مستمر رمز پیشرفت در این زمینه است.
تشویق دانش آموزان به پرسیدن سوال و ارائه بازخورد، کلاس درس را پویا می کند. وقتی محیط امن باشد، مردم راحت تر صحبت می کنند. حمایت خانواده و معلمان نقش مهمی ایفا می کند و الگوی رفتاری بزرگ ترها بر نحوه ارتباط دانش آموزان تأثیر مستقیم خواهد داشت. تجربه کار گروهی همچنین مهارت های حل تعارض را افزایش می دهد، مهارتی که در موفقیت تحصیلی و اجتماعی بسیار مهم است.
به گزارش میهن تجارت: گوش دادن فعال چگونه می تواند عملکرد تحصیلی را بهبود بخشد؟
سلیمی: گوش دادن فعال به معنای تمرکز کامل بر سخنان گوینده و تلاش برای درک دقیق پیام اوست و این مهارت باعث می شود که دانش آموز جزئیات مهم درس را از دست ندهد. وقتی فردی با دقت گوش می دهد، کمتر احتمال دارد که در تکالیف خود اشتباه کند زیرا دستورالعمل ها را به درستی دریافت کرده است.
گوش دادن فعال همچنین حافظه را بهبود می بخشد. تمرکز بالا در هنگام گوش دادن به مطالب، احتمال به خاطر سپردن مطالب را افزایش می دهد. در نتیجه دانش آموزی که این مهارت را داشته باشد در امتحانات بهتر عمل می کند و اعتماد به نفس بیشتری را تجربه می کند.
به گزارش میهن تجارت: ضعف مهارت های ارتباطی چه پیامدهایی برای یادگیری دانش آموزان دارد؟
سلیمی: ضعف در بیان معنا ممکن است دانش آموز را نتواند مشکلات یادگیری خود را توضیح دهد و در نتیجه ابهامات باقی بماند و یادگیری ناقص شود. فقدان مهارت شنیداری نیز باعث می شود که قسمت هایی از درس به درستی درک نشود. این می تواند در درازمدت منجر به شکست تحصیلی شود و ارتباطات ضعیف ممکن است منجر به انزوا و کاهش مشارکت در کلاس شود.
دانش آموزی که تعامل کمی دارد، فرصت های کمتری برای یادگیری خواهد داشت و این مشکل می تواند بر اعتماد به نفس فرد تأثیر منفی بگذارد و انگیزه تحصیلی او را کاهش دهد.
منبع : به گزارش میهن تجارت
