نیویورک تایمز نوشت: دولت دونالد ترامپ طی یک سال گذشته از دیپلماسی غیرمتعارف، «دیپلماسی ناوگان نظامی» و در حساس ترین بحران ها از «دیپلماسی بدون دیپلمات» استفاده کرده است.
به گزارش سرویس بین الملل «میهن تجارت»، این مقاله ادامه می دهد: روز سه شنبه دولت سعی کرد از هر سه تاکتیک به طور همزمان استفاده کند. در ژنو، نمایندگان مورد اعتماد ترامپ – دوست او در زمینه املاک استیو ویتکاف و دامادش جرد کوشنر – صبح با ایرانیها گفتگو کردند، سپس بعد از ظهر با روسها و اوکراینیها دیدار کردند.
این صحنه نمونه بارز این باور ترامپ بود که وزارت امور خارجه و شورای امنیت ملی – دو نهادی که مذاکرات بحران جهانی را برای نزدیک به 80 سال هماهنگ کرده اند – بهتر است در حاشیه بمانند. به همین دلیل، زوج ویتکاف-کوشنر در مرکز تلاشهای اخیر برای پایان دادن به بحران هستهای ایران – که بیش از دو دهه به طول انجامیده است – و جنگ اوکراین – که در آستانه ورود به پنجمین سال خود است، قرار داشتهاند.
بر اساس گزارش ها، ترامپ به رویکرد آنها اعتماد دارد. اعتمادی که با مذاکرات سال گذشته برای دستیابی به آتش بس در غزه و بازگشت گروگان های اسرائیلی به دست حماس تقویت شد. کشورهایی مانند روسیه، ترکیه و دولت های عربی حوزه خلیج فارس نیز از ورود این دو نفر استقبال کرده اند. به خصوص به دلیل رویکرد معامله محور آنها، که ریشه در مذاکرات املاک و مستغلات نیویورک دارد و انعطاف پذیری بیشتری را ارائه می دهد.
آنها به زبان بازرگانان صحبت می کنند و زمان زیادی را صرف موعظه در مورد حقوق بشر یا دموکراسی سازی نمی کنند. علاوه بر این، در برخی موارد، طرفین گفتگو در مورد مسائل دیپلماتیک با معاملات تجاری که خانواده ترامپ و ویتکاف در حال مذاکره هستند، ارتباط نزدیکی دارند.
آسلی آیدینتاش باش از موسسه بروکینگز در واشنگتن می گوید: «برخی کشورها واقعاً از این ساختار غیررسمی در کاخ سفید ترامپ استقبال می کنند. اما او افزود: من کسی را ندیدم که تحت تاثیر مهارت های دیپلماتیک تیم فعلی باشد.
یکی از افراد نزدیک به کرملین گفت که مقامات روسی از گرمی و اشتیاق ویتکاف در مذاکرات استقبال می کنند، اگرچه آنها گاهی اوقات اعتبار وی را به عنوان یک پیام رسان زیر سوال می برند. او آشکارا در ابتدا با مسائل متضاد واشنگتن و مسکو آشنا نبود و در ابتدا هیچ کارشناس آمریکایی دیگری را وارد مذاکرات نکرد.
به گفته این منبع، اخیرا روس ها نیز از دخالت کوشنر استقبال کرده اند، زیرا رویکرد او سازمان یافته و ساختارمندتر است.
برخی از روس ها به این دو نفر «ویتکاف و زیاتکاف» می گویند، زیرا «زیات» در زبان روسی به معنای داماد است. ایرانیها کوشنر را «داماد ترامپ» نیز مینامیدند – اصطلاحی که تأثیر او را از طریق ازدواج با دختر رئیسجمهور، ایوانکا ترامپ توصیف میکند.
رسانه های ایرانی نیز توجه ویژه ای به حضور کوشنر داشته اند. احمد زیدآبادی نوشت که حضورش در مذاکرات «مثبت» است.
او گفت: «او نماینده جنبه عملگرا و نرمتر ترامپ است.
کوشنر در مصاحبه ای در اکتبر گذشته گفت که رویکرد او و ویتکاف به دیپلماسی مبتنی بر “معامله” بودن است که “باید مردم را درک کند”. ویتکاف در محافل املاک و مستغلات برای معاملات بزرگ، از جمله خرید ساختمان Woolworths در سال 1998 – که زمانی بلندترین آسمان خراش نیویورک بود، شناخته می شود. کوشنر راه پدرش، چارلز کوشنر، توسعه دهنده املاک و مستغلات را دنبال کرد و بعداً به سمت سهام خصوصی گسترش یافت.
کوشنر هیچ عنوان رسمی دولتی ندارد و هیچ حقوقی از دولت دریافت نمی کند، در حالی که ویتکاف “نماینده ویژه” ایالات متحده است.
در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ، کوشنر رهبری “توافق ابراهیم” را بر عهده داشت که روابط بین اسرائیل و چندین کشور عربی را عادی کرد – اگرچه تلاش او برای پیوستن عربستان سعودی هنوز به نتیجه نرسیده است. سال گذشته تلاش های او برای مذاکره برای آتش بس در غزه حتی از سوی برخی از دموکرات ها مورد تمجید قرار گرفت.
حامیان دولت ویتکاف و کوشنر را مذاکرهکنندگان ایدهآلی میدانند، زیرا به گفته آنها، ثروت شخصی آنها را در برابر تأثیرات فاسد مقاومتر میکند. با این حال، هر دو با سؤالاتی در مورد تضاد منافع احتمالی روبرو هستند.
زک ویتکاف پسر استیو ویتکاف، مدیرعامل World Liberty Financial – شرکت ارزهای دیجیتال خانواده ترامپ است. سال گذشته، یک شرکت سرمایه گذاری مرتبط با امارات متحده عربی تقریباً نیمی از شرکت را به قیمت 500 میلیون دلار خریداری کرد.
کوشنر همچنین چندین میلیارد دلار از سرمایهگذاران خارجی – از جمله صندوقهای دارایی دولتی عربستان سعودی، قطر و امارات – قبل از دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ جذب کرد. کشورهایی که در اولین دوره حضورش در کاخ سفید با آنها همکاری کرد.
با این حال، در برخورد با ویتکاف و کوشنر، روس ها و ایرانی ها یک استراتژی مشترک دارند: تاخیر.
در کنفرانس امنیتی آخر هفته گذشته مونیخ، چندین شرکت کننده در حاشیه مذاکرات اوکراین – جنگی که روسیه از چهار سال پیش آغاز کرد – مکرراً گفتند که روسیه دلایل زیادی برای ادامه مذاکرات و دلایل قانع کننده کمی برای امضای توافق دارد.
به گفته مقامات نظامی و اطلاعاتی چندین کشور غربی، ولادیمیر پوتین معتقد است که برنده است. او متقاعد شده است که حتی اگر کنترل کامل منطقه دونباس 18 ماه تا دو سال طول بکشد، هر روز جنگ و هر شب بارش موشکها و پهپادهای روسیه بر زیرساختهای انرژی و ساختمانهای مسکونی اهرمهای بیشتری برای او ایجاد میکند.
برای ایرانیان تاخیر آخرین راهبرد بقا است. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا که اوایل این هفته در اسلواکی و مجارستان بود و در مذاکرات ژنو شرکت نمی کرد، دلیل این بدبینی را توضیح داد:
وی ادامه داد: “این کار دشواری خواهد بود. ایجاد یک توافق واقعی با ایران همیشه بسیار دشوار بوده است، زیرا ما با روحانیون شیعه تندرو روبرو هستیم که تصمیمات آنها الهیاتی است نه ژئوپلیتیک.”
اما شباهت ها به همین جا ختم می شود. در مورد ایران، ترامپ از دیپلماسی خود با تهدید اقدام نظامی قریبالوقوع حمایت میکند – شاید ظرف چند روز، شاید ظرف چند هفته. از سوی دیگر، در مورد روسیه و اوکراین، او فشار نظامی را کاهش داده و ارسال مستقیم تسلیحات به اوکراین را متوقف کرده است – که در زمان جو بایدن با حمایت قوی کنگره انجام شد.
ترامپ همچنین “ناوگان سایه” نفت روسیه را سرکوب کرده است و مشکلات اقتصادی فزاینده پوتین را عمیق تر کرده است، در حالی که دولت او ایده سرمایه گذاری آمریکا در روسیه را در صورت دستیابی به توافق مطرح می کند.
با توجه به این شرایط، برخی تحلیلگران پیشبینی میکنند که پوتین ممکن است همچنان با توافقی برای پایان دادن به جنگ در اوکراین موافقت کند، به خصوص اگر به آشتی گسترده با ایالات متحده و خروج نیروهای اوکراینی از بقیه مناطق دونباس دست یابد.
مذاکرات با ایران تحت الشعاع اندازه نیروی دریایی ایالات متحده قرار گرفته است – همانطور که ترامپ آن را “ناوگان بزرگ” مستقر در دریای سرخ و به وضوح در موقعیتی قرار دارد که اگر رئیس جمهور بخواهد حمله کند. با این حال، ایرانی ها نیز تنش را کاهش نمی دهند. آنها به طور موقت تنگه هرمز را برای تمرین آتش واقعی بسته اند – یادآوری نه چندان ملایمی از توانایی ایران در برهم زدن بازارهای انرژی.
در همین حال، ترامپ گهگاه شکایت کرده است که پوتین «سر او را میبرد» و در مقاطع مختلف در طول سال گذشته اوکراینیها، سپس روسها و دوباره اوکراینیها را به انعطافناپذیری در مذاکرات متهم کرده است.
اکنون او یک بار دیگر اوکراین و رهبر آن را مقصر میداند و میگوید که آنها نتوانستند این واقعیت را درک کنند که روسیه کشور بزرگتری است که مجهز به سلاحهای هستهای است.
