عباس شیری، رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران با رد برخی گمانه زنی ها درباره نقش شورای موقت رهبری در انتخاب رهبر جدید، به تشریح سازوکارهای قانون اساسی در دوران انتقال رهبری پرداخت.
به گزارش اکوایران، عباس شیری تاکید کرد: برخی می گویند شورای موقت رهبری می تواند رهبر جدید را انتخاب کند، اما این تصور «به هیچ وجه» درست نیست.
به گفته شیری، بر اساس قانون اساسی، انتخاب رهبر صرفا در صلاحیت مجلس خبرگان رهبری است و هیچ نهاد دیگری چنین اختیاری ندارد.
شیری با اشاره به ترکیب شورای موقت رهبری گفت: این شورا طبق قانون اساسی متشکل از رئیس جمهور، رئیس قوه قضائیه و یکی از فقهای شورای نگهبان به انتخاب مجمع تشخیص مصلحت نظام است. دلیل این ترکیب این است که حداقل دو نفر از اعضای شورا باید مجتهد باشند تا تصمیمات شورا پشتوانه فقهی داشته باشد و ترکیب آن از اکثریت غیر فقیهان منحرف نشود.
وی افزود: شورای موقت رهبری یک نهاد کاملا گذرا است و تنها تا انتخاب رهبر جدید فعالیت خواهد کرد. قانون اساسی برای این مدت زمان مشخصی تعیین نکرده است و این وضعیت ممکن است یک ماه، چندین ماه یا حتی بیشتر طول بکشد. به گفته وی، تنها مرجع تفسیر قانون اساسی، شورای نگهبان است، اما حتی این شورا هم نمی تواند زمان خاصی را برای مفهوم «موقت» تعیین کند، چرا که ملاک ختم شورا صرفاً انتخاب رهبر جدید است.
رئیس دانشکده حقوق و علوم سیاسی دانشگاه تهران ادامه داد: وظایف این شورا محدود به انجام اختیارات رهبری است که در اصل 110 قانون اساسی به آن اشاره شده و شامل تعیین رهبر آینده نمی شود. وی تاکید کرد: حتی خود رهبری نیز صلاحیت تعیین جانشین را ندارند و این مسئولیت منحصرا بر عهده مجلس خبرگان است.
شیری درباره اختیارات نظامی شورا نیز توضیح داد: در زمان غیبت رهبری، تمامی وظایف فرماندهی کل نیروهای مسلح به شورای موقت منتقل می شود و این موضوع ربطی به شرایط جنگ و صلح ندارد. لذا اعلام جنگ یا صلح، بسیج نیروها و همچنین انتصاب و عزل فرماندهان عالی رتبه نظامی و انتظامی در این دوره بر عهده این شورا خواهد بود.
وی افزود: بر این اساس شورای موقت می تواند در صورت نیاز، فرمانده کل سپاه پاسداران انقلاب اسلامی یا سایر مقامات عالی رتبه نظامی را تعیین و دستورات مربوطه را صادر کند. زیرا تمام اختیارات رهبری در قانون اساسی به طور موقت به این هیئت منتقل می شود.
شیری در پایان درباره روند انتخاب رهبر گفت: مجمع خبرگان رهبری تشکیل جلسه داده و پس از بررسی، رهبر جدید را انتخاب و معرفی می کند. این فرآیند کاملاً مستقل است و هیچ نهاد دیگری در آن نقش یا دخالتی ندارد. به گفته وی، تعیین رهبر یا شورای رهبری جدید «انحصاراً» در صلاحیت مجلس خبرگان رهبری است.
