بعدی- اکنون مشخص شده است که سیاست خارجی در نظام فکری دونالد ترامپ بیش از آنکه تابعی از پیچیدگی های ژئوپلیتیکی یا میراث دیپلماسی باشد، ناشی از میل به “معامله” و “قدرت نمایی” است.
به گزارش فردا؛ تاجر نیویورکی فکر می کرد با توسل به تهدید و ارعاب می تواند تهران را مجبور به عقب نشینی کند و با این ایده وارد کارزاری شد که هرگز قواعد بازی را در آن نیاموخته بود. او نه آنقدر باهوش بود که لایه های پنهان ناسیونالیسم ایرانی را بشناسد و نه آنقدر باهوش بود که قدرت متحدان منطقه ای تهران را تحلیل کند. به جای همه این موارد، او ترجیح داد توهم قدرت نظامی خود را به توصیه های نادرست مخالفان دور از سرزمین خود گره بزند، به طوری که در نهایت 13 خطای استراتژیک مهلک منجر به فروپاشی ائتلاف جهانی علیه ایران و انزوای واشنگتن در میانه یکی از حساس ترین پیچ های تاریخی شد. بعید است تا پایان مهلت دو هفته ای آتش بس بتواند برای رفع این نقاط ضعف اقدام کند.
رفتارگرایی ترامپ؛ چرا دیپلماسی لاتی شکست خورد؟
سیاستمداری که از روز اول سنت دیپلماسی را شکست و با ادبیاتی بی پروا و تهدیدآمیز در صحنه بین المللی ظاهر شد، در مواجهه با ایران نیز بر همین رویکرد تکیه زد. او نه توجهی به پیشینه تاریخی و فرهنگی ایران داشت و نه از اصول مملکت داری و جنگاوری آگاه بود. سرانجام با سد محکم مقاومت و انزوای بین المللی روبرو شد.
۱. افتخار می کرد. او فکر می کرد که روسای جمهور قبلی آمریکا به دلیل ترس از حمله به ایران منصرف شده اند، اما نمی دانست که کشورداری و جنگ افروزی آیین های خاص خود را دارد. نیاز به استراتژی دارد و باید توسط افراد ماهر مدیریت شود.
۲. دو راه برای مبارزه وجود دارد؛ یا باید مانند جنگجویان و قهرمانان شجاع باشید یا مانند چنگیز، هلاکوخان، اسکندر و تیمور، به کمک طبیعت وحشی و بی رحم نیاز دارید. ترامپ دائماً می خواست مثل زمین های خیابانی و کوچه پس کوچه ها «جنگ» کند. به همین دلیل به فحاشی و تهدید متوسل شد. واضح است که در چنین شرایطی مردم محلی به دلیل حوصله خود به تدریج علیه لات اربادکش اقدام می کنند.
۳. او فکر می کرد که اگر مثل شهرداران فیلم های بتمن باشد، ممکن است بدون توجه به قانون جلو بیفتد، اما ناگهان دنیا جلوی او ایستاد. به عنوان مثال، روز سه شنبه، کمیساریای عالی حقوق بشر سازمان ملل متحد با صدور بیانیه ای اظهارات ترامپ را «نفرت انگیز» خواند و گفت که انجام چنین تهدیداتی معادل جدی ترین جنایات بین المللی است.
خطای محاسباتی واشنگتن؛ توهم فروپاشی از درون و نادیده گرفتن ناسیونالیسم ایرانی
ترامپ و تیمش با الگوبرداری ناشیانه از فروپاشی ونزوئلا تصور کردند که شیراز ایران با فشار دیپلماتیک یا فشار معیشتی از هم خواهد پاشید. او به جای درک واقعیت های پیچیده جامعه ایران، از روایت های فانتزی کسانی خوشش می آمد که سال هاست با وطن ارتباطی ندارند.
۴. او فکر می کرد که نیروهای نظامی ایران مانند تجربه ونزوئلا یک لقمه آماده و میل هستند، یا اینکه وسوسه کردن سیاستمداران آن مانند کوبا آسان است.
۵. با ایرانیان «خطا» متحد شد و با آنها مشورت کرد. مردمی که وطن دوستی و کینه ای نسبت به سرزمین ایران و مردم آن ندارند، چشمان خود را کور کرده اند. حتی اگر به قول خودشان می توانستند ایران را «آزاد کنند»، حاضر نیستند آنچه را که در 40-50 سال گذشته در دنیا، در لندن یا اسرائیل برای خود ساخته اند، رها کنند و به وطن خود بازگردند یا برای بهبود آن گام بردارند.
۶. او با تهدید موجودیت و تمدن، کل ایران را علیه خود بسیج کرد، حتی بخشی از کارکنان شبکه ایران اینترنشنال!
از کشتی های ناکارآمد تا حذف ژنرال ها. اشتباهات استراتژیک ترامپ در فرماندهی جنگ
با نگاه هالیوود به میدان نبرد، ترامپ فکر می کرد که تنها فرستادن ناوهای هواپیمابر در تغییر موازنه قوا موفق خواهد بود. این رویکرد اقتدار نظامی آمریکا را به شدت به چالش کشیده است.
۷. او فکر می کرد که می تواند با کشتی هایش کل معادله را به نفع خود تغییر دهد. اما آن «آرمادای زیبا» در 40 روز جنگ جرأت نزدیک شدن به برد موشک های ایران را نداشت.
۸. او فکر می کرد که پس از کنار گذاشتن نیروهای مجرب و مجرب آمریکایی، افراد متملق را در راس کار قرار می دهد و به نتیجه مطلوب می رسد، اما حادثه اصفهان و از دست دادن تجهیزات گران قیمت فراوان برای نجات یک خلبان (طبق ادعای خودش) این نظریه را باطل کرد.
شکست در ساخت ائتلاف بین المللی؛ زمانی که ترامپ در جبهه ضد ایرانی تنها ماند
دونالد ترامپ با نادیده گرفتن مفاهیمی مانند عمق استراتژیک و شبکه متحدان غیررسمی تصور می کرد که تهران در انزوای کامل است. اشتباه محاسباتی دیگر او شرط بندی بر روی متحدانی بود که خودشان باید امنیت اولیه خود را در سایه خلیج فارس تامین کنند. ترامپ نه در جلب نظر قدرت های جهانی موفق بود و نه توانست اجماع لازم را در آمریکا به دست آورد.
۹. او فکر می کرد ایران تنهاست، اما در یک طرف حزب الله ایستادگی کرد، یمن با اینکه نیازی به دخالت جدی نداشت، دست به کار شد و بسیج عمومی در عراق تشکیل شد.
۱۰. او فکر میکرد که میتواند با کشورهای عربی خلیج فارس متحد شود، اما عربستان، امارات، بحرین، قطر و کویت به آمریکا حتی برای دفاع از خود نیاز داشتند، حتی اگر در جبهه تهاجمی باشند.
۱۱. او با بنیامین نتانیاهو شریک شد. کسی که جنایاتش در غزه هنوز توسط جهانیان فراموش نشده است.
۱۲. او فکر می کرد که دنیا به او می پیوندد، اما اسپانیا، ایتالیا، آلمان و حتی ناتو او را تنها گذاشتند و به جز خودش و نتانیاهو، بقیه دنیا معتقد بودند که این جنگ مال آنها نیست.
۱۳. او فکر می کرد که کنگره، سنا، رسانه ها و افکار عمومی آمریکا پشت سر او خواهند ایستاد.
