به گزارش اختازنیوز، روزنامه ایران در گزارشی نوشت:
واردات قطعات و خودرو از بنادر جنوبی و از طریق بندر جبل علی به ایران وارد می شد و اکنون این سوال مطرح شده که سرنوشت ادعای حصر چه خواهد بود؟ البته این موضوع منحصر به ایران نیست و جابجایی کالا در سایر کشورها و بنادر منطقه نیز با همین بلاتکلیفی مواجه بوده است.
اما کارشناسان تاکید می کنند که خودروسازی ایران به جای توقف، وارد مرحله بازتعریف مسیرهای تجاری خود شده و در عمل نقشه واردات خودرو و قطعات را از نو ترسیم کرده است. اگرچه هنوز هیچ محدودیتی رسمی اعلام نشده است، اما احتمال ایجاد اختلال در بنادر جنوبی سوالات مهمی را برای فعالان این صنعت ایجاد کرده است؛ از جمله اینکه آیا زنجیره واردات خودرو و قطعات در آستانه ورود به مرحله جدیدی است و مسیرهای جایگزین تا چه حد می تواند پاسخگوی نیاز بازار ایران باشد؟
چرخش ایران به شمال
در این میان نگاه کارشناسان به ظرفیت هایی است که پیش از این کمتر مورد توجه قرار می گرفت. بنادر شمالی، مسیرهای دریای خزر، همکاری با روسیه و مسیرهای جایگزین در کشورهای همسایه. این وضعیت بیش از آنکه نشانه ای از بن بست باشد، بازتابی از تغییر جهت مثبت است. تغییری که می تواند ظرفیت های جدیدی را نیز آشکار کند.
سال هاست که امارات و بنادر جنوبی نقش اصلی را در واردات خودرو و قطعات دارند اما شرایط فعلی پیام روشنی دارد. مدل واردات گذشته که عمدتاً متکی بر عبور از خلیج فارس بود، دیگر نمی تواند تنها مسیر اتکای ایران باشد.
چین همچنان شریک اصلی تامین خودرو و قطعات است، اما سوال اصلی این است که این کالاها از کدام مسیر وارد کشور می شود؟
بابک صدرائی کارشناس بازار خودرو وی در گفت و گو با «ایران» در این باره توضیح داد: واردات خودرو از چین و سایر کشورها تقریباً همیشه از امارات انجام می شده است و این مسیر کانالی حیاتی برای ورود کالا بوده است، اما اکنون شرایط جدید سناریوهای دیگری را مطرح کرده است؛ از عمان به پاکستان، ترکیه و بنادر شمال، اگرچه هیچ یک از این مسیرها قطعی نیست و همه چیز بستگی به وضعیت جایگزین مسیر سیاسی و امنیتی دارد. صنایع مهم کشور از جمله خودروسازی علیرغم محدودیت ظرفیت اولیه تا حد قابل توجهی می باشد.
بنادر شمالی؛ از یک مسیر ثانویه به یک جایگزین عملیاتی
گمانه زنی ها مبنی بر محدودیت واردات از مسیر جنوب کشور، چشم فعالان این صنعت را به سمت بنادر شمالی و دریای خزر معطوف کرده است. مسیری که ظرفیت های آن سال ها دست نخورده باقی ماند. نکته حائز اهمیت ماجرا این است که خودروسازی در ایران همیشه بلد بوده حتی در شرایط سخت هم بر موانع غلبه کند. صنعت خودرو که در سال 2017 شاهد بسته شدن واردات بود، شاهد تحریم ها بود و کشورهای مغرضی که قراردادها را زیر پا گذاشتند و در لحظه تاریخی تحریم ایران را ترک کردند. اما باز هم صنعت خودرو به راه خود ادامه داد و با این وعده های بد و شرایط سخت شکست نخورد.
صدرائی با اشاره به تحولات لحظه به لحظه منطقه می گوید: شرایط فعلی ما را با مجموعه ای از گزینه ها مواجه کرده است، از مسیرهای جنوبی گرفته تا پاکستان، ترکیه یا کشورهای شمالی، همه اینها سناریوهایی است که می توان آن را محقق کرد. وی تاکید می کند: حجم بارگیری در بنادر شمالی محدودتر است و از نظر لجستیکی قابل مقایسه با بنادر جنوبی نیست، اما برای برخی از قطعات و حتی برخی خودروهای قابل حمل از طریق روسیه می توان از این مسیر با اطمینان استفاده کرد و در صورت تقویت همکاری ایران و روسیه، روسیه نه تنها شریک سیاسی، بلکه شریک لجستیکی مهمی برای بندر جنوبی خواهد بود و می تواند فشار وارده بر ایران را کاهش دهد.
ظرفیت های استفاده نشده همکاری با روسیه
صدرائی در خصوص ظرفیت های استفاده نشده همکاری با روسیه خاطرنشان کرد: با وجود اینکه همکاری ایران و روسیه در سال های اخیر در زمینه های مختلف توسعه یافته است، ظرفیت های زیادی در حوزه خودرو فعال نشده است و بازار بارها نشان داده است که هرگاه مسیری کند یا بسته شود، مسیر دیگری فعال می شود و ممکن است بازار در میان مدت نوسان داشته باشد، اما در ابتدا بازار نوسان پیدا می کند.
حرکت زنجیره تامین؛ بدون اختلال در واردات
عمادالدین جعفری، یکی دیگر از کارشناسان بازار خودرو در گفت و گو با «ایران» تاکید می کند: این تغییرات اخیر لزوماً به معنای اختلال در واردات نیست و آنچه در حال وقوع است بیشتر حرکت زنجیره تامین است تا توقف و با توجه به احتیاط برخی شرکت های حمل و نقل اماراتی، مسیرهایی مانند بنادر شمالی، عمان و حتی تغییر مسیر زمینی روسیه می تواند نقشی جدی در مسیر واردات داشته باشد. بر روابط ایران و چین تأثیر می گذارد و چین شریک اصلی باقی خواهد ماند.»
جعفری در ادامه با اشاره به تفاوت شرایط واردات قطعات و خودروهای کامل گفت: با توجه به محدودیت های ارزی، احتمالا واردات خودروهای کامل با احتیاط بیشتری انجام می شود و در شرایط پس از آتش بس و نیازهای ارزی گسترده تر، واردات گسترده خودروهای کامل بعید است، اما در واردات قطعات به دلیل امکان استفاده از مسیرهای هوایی، بنادر شمالی و مسیر روسیه با چالش خاصی مواجه نخواهد شد.
