واردات خودروهای خارجی این روزها در میانه دو روایت متفاوت در منطقه خاکستری قرار دارد. روایتی بین توقف واردات یا ادامه آن در شرایط جنگی. ابهام در ثبت سفارش، نامشخص بودن بودجه و سیگنالهای متناقض از سوی سیاستگذاران، ورود خودروهای خارجی را با ابهاماتی مواجه کرده است.
به گزارش دنیای اقتصاد، موضوع توقف واردات خودرو از سوی برخی اعضای هیات مدیره انجمن واردکنندگان مطرح شد. بنابراین در این زمینه حذف کد تعرفه واردات مورد تاکید قرار گرفت و اختلال در سامانه جامع تجارت به عنوان مانعی جدی بر سر راه ویرایش ثبت سفارش ذکر شد.
اما مسئولان صنعتی ضمن رد این ادعاها، بر باز بودن مسیر واردات و ادامه ثبت سفارش تاکید کردند تا جایی که وزیر صمت صراحتا از ادامه واردات خبر داد و معاون بازرگانی وی هرگونه قطعی در سامانه را “کاذب” و شایعه بدون اعتبار توصیف کرد. در این میان سخنگوی وزارت امنیت حتی پا را فراتر گذاشت و موضوع توقف واردات را ناشی از «عوامل پشت صحنه افزایش قیمت» دانست.
بازخوانی الگوی سال های گذشته نشان می دهد که طرح توقف یا محدودیت واردات خودرو پدیده جدیدی نیست و تقریباً در هر دوره ای که اقتصاد کشور با کمبود ارز یا بحران های سیاسی مواجه است، واردات خودرو به عنوان یکی از اولین گزینه های قابل حذف در دستور کار قرار گرفته است.
به عبارت دیگر خودرو همواره در فهرست کالاهای لوکس و با ارزش برای مدیریت منابع ارزی قرار داشته و این سابقه تاریخی باعث شده است که هرگونه خبر یا شایعه ای مبنی بر توقف ثبت سفارش به سرعت به عنوان سناریوی احتمالی در ذهن فعالان بازار پذیرفته شود، حتی اگر در کوتاه مدت از سوی سیاست گذاران تکذیب شود.
اگر صحت اظهارات مسئولان مبنی بر باز بودن مسیر واردات را فرض کنیم، این سوال اساسی بی پاسخ می ماند که این «مسیر باز» دقیقاً از کدام کانال عبور می کند؟
به گفته یکی از مسئولان واردات خودرو، عمده واردات خودرو در سال های اخیر از طریق بنادر جنوبی انجام شده است و هرگونه اختلال در این مسیر مستقیما بر ورود خودروها به کشور تاثیر خواهد گذاشت. بنابراین در مورد تداوم واردات و امکان ثبت سفارش، انتظار می رود سیاست گذار به صراحت توضیح دهد که آیا مسیرهای جایگزینی برای ورود خودروها تعریف شده است، آیا گره های اجرایی در حوزه ترخیص و تخصیص ارز برطرف شده است و آیا زیرساخت های لازم برای ادامه این روند در شرایط فعلی مهیا است یا خیر. در غیر این صورت، صرف تاکید بر “باز بودن واردات” نمی تواند خیلی قانع کننده باشد.
آیا واردات متوقف شده است؟
صحبت واردکنندگان با بسته شدن مسیر جدید ثبت سفارش، عدم امکان ویرایش سفارش های قبلی، عدم تخصیص سهمیه ارزی و بلاتکلیفی ناشی از عدم تصویب قانون بودجه از توقف عملی واردات است. اما مسئولان صنعتی با اشاره به ادامه ترخیص خودروهای وارداتی از گمرک، ورود محموله هایی که از قبل ثبت نام شده و ادامه فرآیندهای اجرایی مرتبط با واردات، همچنان از باز شدن مسیر ورود خودروهای خارجی دفاع می کنند؛ اما در ادامه این گزارش آمده است. اما حقیقت چیست؟
آنچه مشخص است این است که تا پایان سال گذشته یعنی تا 8 اسفند امکان ثبت سفارش و انجام فرآیندهای مالی برای واردکنندگان وجود داشت و بسیاری از شرکت ها توانستند سفارشات خود را نهایی کنند. اما با آغاز سال جدید، به گفته برخی واردکنندگان، شرایط تغییر کرده است. بنابراین امکان ثبت سفارش جدید و حتی ویرایش سفارشات قبلی وجود ندارد.
در همین زمینه یک منبع آگاه در وزارت امنیت دلیل اصلی این وضعیت را نهایی نشدن قانون بودجه و مشخص نبودن جایگاه بند «ر» مربوط به واردات خودرو عنوان می کند. وی تاکید می کند که هنوز قوانین واردات خودرو در سال جدید مشخص نشده است.
وی در ادامه بیان می کند که به دلیل عدم تصویب نهایی قانون بودجه، عملا روند تخصیص سهمیه واردات متوقف شده و امکان دریافت کدهای ثبت سفارش جدید وجود ندارد. اما باید تاکید کرد که این وضعیت به معنای بسته شدن یا توقف کامل مسیر واردات نیست، بلکه بازار منتظر تعیین سیاست های جدید است.
