احمد قره باغیان، مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران، امروز (سه شنبه 22 اردیبهشت) در سفر به زنجان و در جمع خبرنگاران اظهار داشت: منظور از 11 روز ذخیره سازی این است که در صورت تعطیلی مراکز انتقال خون، این میزان ذخیره سازی می تواند تا 11 روز پاسخگوی نیاز مراکز درمانی به خون و فرآورده ها باشد.
به گزارش ایسنا، وی افزود: تحقق این وضعیت به دو صورت انجام شد؛ اول حضور و مشارکت موثر مردم و اهداکنندگان خون در کنار مراکز انتقال خون و دوم تلاش و همراهی کارکنان و همکاران پایگاه های انتقال خون به عنوان سرمایه اجتماعی اهداکنندگان.
وی ادامه داد: در این مدت با انجام آزمایشات، تهیه انواع فرآورده های خونی و جمع آوری خون کافی در اقصی نقاط کشور گزارشی از کمبود خون برای بیماران مجروح و مصدوم ثبت نشده است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران همچنین از افزایش آمار خونگیری در اسفند 1404 نسبت به اسفند 1403 خبر داد و گفت: میزان خونگیری در اسفند 1404 حدود 10 درصد افزایش یافته است.
قره باغیان با اشاره به دو گروه هدف خونگیری تاکید کرد: بانوان و جوانان زیر 25 سال در اولویت برنامه های سازمان انتقال خون هستند.
وی بیان کرد: در زمان جنگ تحمیلی عراق علیه ایران سهم اهداکنندگان زن حدود 30 درصد بود که این میزان به تدریج کاهش یافته و به کمتر از 5 درصد رسیده است.
قره باغیان با بیان اینکه نیازمند حضور بیشتر بانوان در چرخه انتقال خون هستیم، گفت: در اسفندماه امسال ویزیت بانوان نسبت به اسفند سال 1403 بیش از 70 درصد افزایش داشته است.
وی در ادامه درباره جوانان زیر 25 سال گفت: این قشر برای سازمان انتقال خون از اهمیت ویژه ای برخوردار است، چرا که اکثراً اهداکنندگان بار اول هستند و تا زمانی که علاقه داشته باشند می توانند در چرخه اهدا بمانند. همچنین در این بازه زمانی مشارکت جوانان زیر 25 سال 60 درصد افزایش یافته است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با اشاره به روند رو به رشد سالمندی در کشور گفت: با افزایش سن، نیاز به خون افزایش می یابد. زیرا جراحی های پیشرفته در افراد مسن و همچنین خطر ابتلا به برخی بیماری ها و نیاز به فرآورده های خونی افزایش می یابد.
قره باغیان تاکید کرد: از این پس باید تمهیدات لازم برای تقویت ورود زنان و جوانان زیر 25 سال به چرخه انتقال خون اندیشیده شود.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با تشریح روند تهیه، پالایش و برگشت داروهای مشتق از پلاسما گفت: دو نوع پلاسما در کشور وجود دارد. اولاً پلاسمای درمانی که مستقیماً وارد مراکز درمانی می شود و سازمان انتقال خون وظیفه تهیه آن را به صورت خون، پلاکت و سایر فرآورده های خونی بر عهده دارد. و دوم، پلاسمایی که به عنوان ماده اولیه به شرکت های پالایشی داخلی و خارجی برای تولید داروهای مشتق از پلاسما ارسال می شود.
قره باغیان با بیان اینکه داروهای حاصل از پلاسما جزو داروهای استراتژیک کشور است، اظهار داشت: بیشترین میزان یارانه دارویی به این گروه اختصاص می یابد زیرا تنها منبع تولید این داروها پلاسما است.
وی افزود: پلاسمای تولید این داروها از دو منبع تامین می شود. ابتدا پلاسمای مازاد مراکز انتقال خون که به گفته وی حداکثر به 300 هزار لیتر در سال می رسد و سازمان انتقال خون نمی تواند بیش از این مقدار را تامین کند. منبع دوم اهداکنندگان پلاسما یا داوطلبانی هستند که می توانند به مراکز جمع آوری پلاسما مراجعه کرده و پلاسمای خود را اهدا کنند.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران بیان کرد: برآورد وزارت بهداشت برای تامین نیاز کشور به محصولات مشتق از پلاسما حداقل یک میلیون تا یک میلیون و 600 هزار لیتر پلاسما در سال است. در حالی که سازمان انتقال خون تنها تا 300 هزار لیتر تامین می کند و بنابراین قسمت عمده این نیاز یعنی حدود 900 هزار لیتر باید از مسیرهای دیگر جبران شود.
قره باغیان ادامه داد: بخشی از این کمبود بر اساس برنامه ریزی های سازمان غذا و دارو توسط بخش خصوصی تامین می شود اما حجم تولید فعلی بخش خصوصی حدود 250 تا 300 هزار لیتر است و هنوز به حد انتظار نرسیده است.
وی با اشاره به مسیر تصفیه پلاسما گفت: پلاسمای سازمان انتقال خون ایران به دو پالایشگاه داخلی به نام های نوگین و مادوک تحویل داده می شود و همزمان بخشی از پلاسما نیز بنا به درخواست شرکت های معتبر به آلمان و اتریش ارسال می شود. داروهای حاصل از این پلاسما پس از تولید به کشور بازگردانده شده و برای مصرف در اختیار بیماران قرار می گیرد.
مدیرعامل سازمان انتقال خون در پاسخ به برخی ابهامات درباره ارتباط این فرآیند با واردات و صادرات، تاکید کرد: این به هیچ وجه به معنای صادرات ساده پلاسما نیست.
به گفته وی، در کشورهای اتحادیه اروپا ورود هر نوع فرآورده بیولوژیکی مشمول سخت ترین مقررات است و پلاسما تنها در صورتی پذیرفته می شود که استانداردهای آن کشور را دریافت کرده باشد.
قره باغیان افزود: برای تحقق این فرآیند بازرسان کشورهای مقصد باید به مراکز جمع آوری پلاسما یا مراکز انتقال خون ایران مراجعه و پس از تاییدات لازم مجوز ورود این پلاسما به اتحادیه اروپا را صادر کنند.
وی این روند را حاصل حدود 15 سال تلاش سازمان انتقال خون ایران دانست و گفت: استان زنجان از جمله استان هایی است که پلاسمای آن توانسته این مجوز را دریافت کند و نشان از استاندارد بالای این فرآورده بیولوژیک دارد.
وی ادامه داد: داروهای تولید شده از این پلاسما پس از بازگشت به کشور تحویل سازمان غذا و دارو می شود و این سازمان در اختیار مراکز درمانی و داروخانه ها قرار می دهد تا در درمان بیماران استفاده شود.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران با تاکید بر اینکه ماموریت اصلی این سازمان تامین خون و فرآورده های مورد نیاز مراکز درمانی است، گفت: پلاسما وظیفه اصلی سازمان انتقال خون نیست و متولی اصلی آن سازمان غذا و دارو است.
قره باغیان با اشاره به تجربه برخی کشورها در زمینه پلاسما گفت: در کشورهای اسکاندیناوی، فرانسه و انگلیس سازمان های انتقال خون این کار را انجام می دهند اما کسری پلاسمای خود را از کشورهایی مانند آمریکا، آلمان، اتریش و اوکراین تامین می کنند. بنابراین این حوزه رسالت اصلی سازمان انتقال خون نیست و ما به کاری فراتر از وظایف ذاتی خود نمی پردازیم.
وی افزود: اگر بتوانیم رسالت اصلی خود را که تامین خون و فرآورده های مورد نیاز بیمارستان هاست انجام دهیم بسیار مهم است. اگر امکانات فراهم شود و خللی در این ماموریت اصلی ایجاد نشود، شاید بتوان به فکر ورود به چنین برنامه هایی بود، اما در حال حاضر تمام تمرکز ما بر تامین انواع فرآورده های سلولی و پلاسمای مورد نیاز بیماران در مراکز درمانی است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران تاکید کرد: در بحث تامین پلاسما، سازمان غذا و دارو متولی است نه سازمان انتقال خون؛ این سازمان نیز مانند انتقال خون زیرمجموعه وزارت بهداشت بوده و بر اساس مقررات و دستورالعمل های این وزارتخانه فعالیت می کند.
قره باغیان درباره تاثیر راه اندازی مرکز پلاسما در زنجان در اهدای خون گفت: تاکنون آماری در این زمینه نداریم و مشکلی برای جذب اهداکنندگان وجود ندارد.
وی افزود: اگر هر استان یا مرکزی اعلام کند که راه اندازی مرکز جمع آوری پلاسما در فرآیندهای انتقال خون تداخل یا تاثیر منفی دارد، قطعا این موضوع به وزارت بهداشت منعکس خواهد شد تا راهکار مناسبی برای آن ارائه شود.
وی با اشاره به فعالیت مرکز پلاسما در کرج گفت: این مرکز که قدیمی ترین مرکز پلاسما در کشور است هیچ گونه تاثیر منفی بر روند انتقال خون در استان البرز نداشته است.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درباره ساختار انتقال خون در کشور نیز توضیح داد: در ایران انتقال خون به صورت ملی و مرکزی مدیریت می شود و این موضوع از نظر سازمان جهانی بهداشت یکی از افتخارات و نمونه های توسعه یافته کشور است.
به گفته وی، در کشور ستاد مرکزی و در هر استان انتقال خون منطقه ای وجود دارد و در برخی استان ها مراکز اقماری زیر نظر مرکز استان اداره می شود.
قره باغیان با اشاره به استان زنجان گفت: در این استان مراکز ابهر و خدابنده جزء انتقال خون زنجان هستند و انتقال خون زنجان مستقیماً با ستاد مرکزی تهران در ارتباط است.
وی ادامه داد: در حال حاضر نزدیک به 230 مرکز جمع آوری خون و فرآورده در سراسر کشور، حدود 90 مرکز برای تهیه انواع فرآورده های سلولی و پلاسمایی و 33 مرکز برای غربالگری و آزمایش های گروه بندی وجود دارد.
مدیرعامل سازمان انتقال خون ایران درباره میزان مشارکت داوطلبانه اهداکنندگان خون گفت: همه اهداکنندگان در ایران به صورت داوطلبانه خون اهدا می کنند و میزان اهدای خون در کشور سالانه حدود 2.3 تا 2.4 میلیون واحد است.
وی افزود: با این آمار به طور میانگین هر فرد حداکثر دو بار در سال پیش بینی می شود خون اهدا کند.
قره باغیان خاطرنشان کرد: حدود 2.6 درصد از جمعیت ایران اهداکنندگان خون هستند در حالی که این رقم در کشورهای پیشرفته به طور متوسط حدود 5 درصد است.
